\
I
Digitized by Googie
' “1
GABRIELIS NAVD.EI,
IVLII MAZARiNl,
1 ■ MC demkm SereniJJimA
CHRISTIN^- ALEXANDRiE, UtiimA Suicorum i Gothorum ^ Vundulorum.
BlBLIOTHlCARIl,
EPISTOLJEi
Nunc primhm i» lucem prodeunt.
ry?^' -tv ^
• •
HENRICO LVDGVICO
DE ^ONT-
MOR, Comiti Consisto*^ " juANo AC Libello- . |i.v M S y p PtL I c V M v^; Proto-Magistro.. '
I R A R I noli,'L»» V t irarum (§'. teratorum Me-:
CATtas
Digii : ; : L. '^c-iglc
'V
r 1 - •
. A '
Dedica.ti6
•k . t '
ij^^iqupd Vir Ciariflimus
.G.AffR-liL NAVDjEVSVi-
icennium- prope pdfi: obH- tUm modo Tc ad'ear,ac ip
Tua inftrudifiiraa Bi-
... .•
bliotheca memoriam, fui perennare ftudeatjtuifquc fub aufpiciis vniuerfum Orbem Li cerarium per-
luftrare contendat, quan- doquidem "Epiflolaruni-. Je^btatione mirum 'in
.modum deledarisi Au-
- a9:orum*.-mentern longe fibcerii^ expiicaturus ini-
3
Dedicatio.
- c
'de, quam ex Oratoriis rum Operibus.quantum- / libet perpolitis Adde quod ipfum Naudxumi, in Viuis cum efTet, erudi- te loqueiitem tuis in-.^r dibus ^udjre non femel - -fudinueris ; ab.coque va- rios variis de: rebus Goiv feriptos pellegere libros, ftyli elegantia & veritatis
• amore fupra modum lii-
* culcntps, quorum fingu- lari prcEftantia per ora vi- rum volitare coepit ,
^ 'j; • :
Digitized by Google
D E 0 I C A T I O. I
' MafaTum Patronos om-
* /
nes fibi coiTcilisre , fuas diuitias EruHitos docens» ■Puas delicias Principes atque Reges ornamenta fua , dum Bibliothecas ; illuftres tot excitauir, or- | dinauit& curauit, libro-
'i
rum editiones varias, no-
4
tnenclaturas ac pretium^ , memoria tenens , quot ; fingula tulere Sarcula. Per ipfum enim vixilTo Hbros Sc librorum fura- inum belluonem fuilTc»
. ttulf
^ * ‘ •
' ^ I
Digiii. i:l Coogle
Dedicatio.
' nullus ignorat , licet «o- rum < fuaui fucco nun- quam fatura tus, atqu& laudum plenus , quan- tum homini fas cft, fe- bris fuerit cxtin6);us Ab- bauilla: , prout videro ' cft in cius Elogio Sc Epi- : taphio equenubus! Cala- re tenerrimum illum in.
' .
Literatos amorem tuym enixe deprecor , vtGpus hoc pofthumum beneuo- le velis fufeipere , tum ob
Digitized by Google
3
D‘e Oie Atro; . lawoj^liyftcas'' C^iceftio- fies in eo excitatas , tum
ob Au6toriS j'cui noti pa-r • ,
rum •rauebaS j.'&; Amico-, •
1 • ■
rum<ipuus, nominis hauci- . paru',- aci ^uas-ilite fami- ’ Jiv fesrdiriguntut. Epifto- _ lar , amcKnioribiis ParnaC^* ’ ..'fi noribus adornatse ■^fp’endo'iemv Giiudebunc . fu|'etibt(*s illi , gaudebis ' ' • <[de pluiimum Nau-’ 'daruhi infuper Reipubli-; ea; Liieraritc hiftGriani'
D edic Afro;
frne fuco contexentem
> /
audire ; illius Epiftolica 'Equidem conucrfatio fi- gnificat etiam quidquid in toto Mufarum ambitu oeragatur, quid Audtores,
. li moii'antur,quid illi pa- trarinr, quid edant illi., Quapropcernon afperna- beris , vt fpero , Vir In- comparabilis , fingularis obfeVuanti^ crgaTc raca:; , • fpecimcn hoc tenue, ne- que dedignaberis illudi
Digitized by Google
De d i c-k rio.
pro tua bonitate tao~ quam pra^ludiurn pio- penfiifimaj noftrsB in tua^- voiuncatis obrequia.
jiddtBiJEmits , 4c humillmm<
tUUf
• \
TOK1V5 DeLaPoTERII^
t
Digiti^ by Copgle
"£4S«S>5 £<io3S=>3^^c^'^^^^>2c^^^ it\
T Y P O G R A P B V S
\
LECTORI, S.
*
HON requires ,o^ pinor Beneuolc Ledor ., quare prelis Parifienji- hus Epistolarum hoc Opuf npn habeas demandaturru, jiuStorUt vH partem habes Elucubrat tonum maxima, quando n oueris nihil ab Au- tographo, querh habeat A m--
P R ^ F AT ( O
tonimVoteria , char aci eris
f ^ ^
illnu int£rpretatornon lirna- rns , n7 at datum , nec ab eo- dem ExjCriptore qaidauam . omijjum, ficuti faede druidi-» care poteris ffi mpias ipiam^ mei Autographam , -nunc ■ ajieruata-m in Bibliothec4, iU ujlrt^imi Domini Henrt- ei Ludouici Haberti Alon- - mori^ Libe Horum up plicam: Mandrorum Decani Anter >
'-^■■CUrip.morum ViroruTrLt- ■ raros Codices : AlanufcrL ptos, huic t dit toni nojlra c o-
ferr&.
Digitized by Gooi^li
Lectorfm.
ferre. Neque vero requires,, quare fere vkenmum^ ab' AuBoris inter'ttu\arn Jdlun in lucem prodeas hoc epui ,Js , etiam noueris fumptus' nccef Jdrios ad omnia illius vnum in corpus edenda Opera Ju~ ferfutjfe 'curam Editionis 'acceptatam fuijfe d Dochjit- mo, DileShJSmoque fm ami~- co, Keuerendo Patre Ludo- ■ uico lacob d S. Car olo Cabi-
•
lonenfh Ordinis Carnielita- rum , Regi Chrtihaniprho d- -- Confilqs^ ^lemcfynis, qui,,
'Dlgilized by Googie
,Pr E I A T IO
<juodpotuit,eiuim commen- dationem egit y ^ collegit d Viru clartjSimis , redegk- i^Me vnumin Libellum tjpu elegantijlmii Cramofia- '
nu, anno m d c l i y;.. (ub hoc- ce T^itulojV. Cl. Gabrielis Naudxi T umulus , com- plet^etjs Elogia , Epita- phia , Carmina tum Lati-.
na, tum Gallica variorum Cl. Viror um>eui acceffit Catalogus omnium Nau- d^i Operum. Ex quo Li- bello decerp/imui ad tanti
Digitized by Goo§Ic
Ad Lector? em. Viri ‘vitA fufficimtem noti^ tiam eiufmtt Elogium a CL Viro Petro HaU&o eloquen- tifimo Oratore luru t/- triulque Dodore ^ in Aca^
demiqP ari fienfi Regio aur . . tecejfore ^ Poeta necnon .Epitaphium d nominato R. , patre Ludouico lacoh.Hor- tatui ejl etiam ftpij^ime ad Editionem Operunt Nau^ dai peragendam A damuf ErdmeXeUey eius Ainanuen^ Jfs , tum ex mandato in vlti- mis, tum prei^ fitipto , qua-
PrjEFATIO
nUm cum ipfi njariasy comi- tis in fbeciem , potiup^uam Amanuenfis felices per Eu- ropam fufceperat peregrina- tiones ad ingentem illam E* minetipmiCardinalis Ma* lirini 'locupletandam Bf-
yiiothecam, ac demum ordi- ■
\
nandam illam Sereni^ima Chri/lina Regina Suecorunfy Gottcirum^ Eandalorum’i quapropter fbem Editionis . Operum Patroni fui ‘vidertf: emortuam', hoc Opus Epifto-
noluit in tene-- brii%
4
Ad Lectorem.
. hyls ,■ fed illi lucem qmjiit d ' fupr adi Ho Poteria , Conjo- ■ bnno fuv, iecJu difficilem illi ,• conjignando oiutographum , .ad ipjummet- enodandum-» 'atque de fcrihendum, not Ty~ pographicis inferuiret^ operit, quod eo pridem in Literatoi amore confecit, quo Celeber-^ rimi PatromJjeul quondam fui, Petri GafSendt Opera in 'folio , fex in T ornos diuifa, ' Lugduninuper aecurauit £5° lemendauit , quibus ejl prsf- • xa l Uufirifmi Domini M
Digitized by Google
' P R iE F A T 1 o fnor^ P rafatio fummi it-
Uus Philofophi Vita ab inge- nio , do^rindque ornati^t- niOySamuele Sorberio. Debes etiam plurimum, Beaeuole ^e&or, curudoSi/imi Ca- no It Sponij, Dodloris Aledici Pttgdunenjis y qui Liter at o- rum ingr a.tian>,ac fpeciarim Eriidutftmi Guidonis Pa- j
tini, in A cademia Parifienli Medicina Regq Proflaris fiiicari^imi , zAu£torie A- wici Jingularu exacutus efl .
quod potuit ad eb^ctUon<t,
Dinitize-j t , Googll
I
A 0 Lectorem.
Jcriptionis enucleanda , (y 5 ad hanc Editionem accele- randam. AuSlorie Utinitat e ejferre non conamur impror pntiarum , quia manife- ' Jiam omnibus effe putamtss tumex \uuenilibus eius, tum ex 'virilibus OpeUis , qua po- litioris 'vbique Romana : Gentis elegantiam fapiunt‘y ^ q mre haccefrutre , quam Ji benigne excipias > animum dabit ad Volumen, alterum Epiflolarum ad ClarijSi- mos abos viros Jeriptarwn»'
Digiii^cd by Google
ir ' * •.
Pr jC F A T I O.
f
quas nancilci nondum po~ tuimm , publici ]uris facien- • dum Ipem enim e)us nobis facit Poteria, ftudiojlagrans • mdefejfo Rempublicam , ' f uimdi Literariam. ' '
■ Vale interea. -
*
Gabrie-
Digilized by Google
■r
* h
E L o:g i V M.
a. V.Vttro Haho IV. ’ 'D,(^ in Academia Pa-
‘I ^ ^ ’ v' t-
rifienfi Regio - Ante- ' cePore ^ Poeta. ' "
J^]|^ ■ r A •? 1 •■'■.
eruditione- com- mpriefi-
Tdia conferunt, Gab r.i e ti 'K A V D ko • Ternie • uni >
• ;s • . ‘ '
adfuerunt f Patri*
n ^
f,. 'i. L" . • • .... •
s
; ^
A •
Digitized by Google
E L O G_I V M
{kculi eruditio , folcrsin- genium , indefc fTiis in (lu- dio labor, otium, libro- rum copia,cultiilimorum hominum confuetudo,
mira in fcribendo facili- ' tas. Hoc ineunte noflro fsculo natu5eftParifiisin Parochia Sandli Mederi- ci,cx honeftisparentibus, qui puerum a tenera «tar« leditandis libris ultro ad- didum , Sc apprime di- fcendi cupidum,omr>i cu- ra ac diligenti^ educan-
dum
Digitizeci
Avthoris. dum ei!e ftatucrunt. Ita- que, ubi per ajtatula: vires licuit, virorum Religiofo- r,um familijE ad.pietatem, &adftudiorum elementa inftituendum protinus ab , iis commendatused : tum Academi» Parifipnfi tra- ditus,humaniores litcras . haufit avidiifime, ac duos illius temporis celeberri- mos Philofbphos, lanum Caecilium Fteyum, & Pe- . erum Padetium > eMem a- mmi' alacriuce audivit^
- E L O G IV M
4
Artiumque lauream fatis ' mature meruit. Hiscom- . munibus ftudiorum tun-- damentis feliciter jidtis, quam jcdilicii formam fuperllrueret, dubius tan- • tifper hsefic. Sublimita- tem’ Theologia: &c ejus priemia Amicorum qui- dam oftentaverant : ad ' Philofophiam t.amen &C Medicinam • defledtere - maluit. Itaque ftudiis Ur triufque deinceps totus • incubuit, utPhyfica: com-
. pa-
DigitizeC ‘ v Googl(
A VTHORIS.' . '
parandjE & variis libellis confsribeiidis , quorum- nonnulli jocantis , mul- t^ue rerum cognitione luxuriantisingenij yimSc naturam, aliqui eruditio- nis in Adt)ldcente jam maturje frudum ollende- bant , fe parem praefti te- ri t. Ea res illum protinus infignem fama extulit. Henricus Memmius in
Senatu Praefes infulatus,
•
qui fcientiie culmen atti- gi ffe vulgo dicebatur , ac
■ • f
4
Elog i vm
dodos pra:clar^ue ingC:^ nia* quorum vis ingens, tum effloruit, praemiis ad fe. vel amicitia alliciebat, NavdjBVm aliquandiu de- tinuit. At cum i pfe Medi- . cinx cepto ftudip fortius infiftere meditatetur , Pa- tavium,qux omniffludio- rum genere florentiffima- Italias civitas eft , fe con- tulit •, unde fuum opus, omni cura promoventem I patris interitus , rerum-! | que domefticarum ratio;
^ ante';
Avthoris.
ante vettencis anni metas invitum revocavit. Age- bat ea tepeftate XXVlU. fua: «tatis amlum , quo prasclarum ingenii , elo- quenti? & eruditionis fpe- ciraen edidit. Schol«Pa- riiienfi jarapridemin mo- . re pofitum eft , Oratores fere in fingulis Facultati- bus deligere qui egregia- rum Artium candidatos,
' per biennium publicis certaminibus comproba- tos , ftadio . quod iifdem
E>L'0G I V M '
ad .Coctoris gradum i decusafpirantibusexmo- . re decurreijdum eft , di-, miflbsiin ^l«mni civita- tis concurfu, fingulos pu- blice commendent. Eam- . tu provinciam. Navo/eo .
Medicorum Schola coni- {
muni conienfu impofuit,/
hecexpedationefuaexci- .
dk. Ipfe en i m id m uneris . •
tanta induftria, tant^ue |
fama implevit , vt , cuni
., S propter abfentiarai ftadii.
fcholaftici intra proxi-
? ' ’ ; f mum
•»
■ - 'i
■ ■ ' ' Digilteed by Goo^Ic
i-
i
" - J A V T H O R i S.'
m um ■ bi enni un^' decu r- ■-rcndi finibus exclufus fuilTet , ad illud tamen cum aliis, qui jam prope medium confecerant , ab univerfo Collegio admiC- £us fit, ac munera non ex- iguo pretio digna ipfi oblata fine, a aiiibusahi-
. i
tinu.it. £x eo egregia n o-
V o
minis gloriaincJytum Pe- trus Puteanus , fan£i:ilTi- musliterarum hofpes, de- cus & fautor ,) 'loanni Francifeo Cardinali a
' 5' 5
■ ii
• I
I
m
r A»
«
• r \
-■.'5
S(
ITc- '
b>seroogle
V
V
• 'ELocirM' ' ^BalnWemincntiflimo S. R.E. Principi commen- davit , a quo protinus in Tamiliam adfcitus , am- plilfima: Bibliothecas pro- curahdie pr^pofitus , & ab epiftolis Latine con- , fcribendis hahitus eft. j Deinde vero cum jus ac ftipendium Archiatri Re- gii Princeps ChriftianiC- fimus Ludovicus XIII. ipficonGefiifict, Dodtoris Wediei infignia in Aca- demia Patavina publice
& ho-'
V
AvthorisI & honorifice ^omerita recepitjquibusnovam di- * gnitatemadornaret.Cuni decennium & egregiam ind.uftriam in honorato illo contubernio confum- pfiiret,&eo nomine Car- dinalium Collegio proba- . tiflimus fuilTet , non co- mit, qui Tuo Mcecenate, quem mors ipfi eripuir, deftitutum , Sc reditum in Galliam meditantem re- tineret. Cardinalem An- tonium Barberinum,pro-
. f 4
Elog I VM \ xima fummi Pontificis Vrbani VIII. cognatione & amicitia illuftrem co- ] ere in aluit. A t C ar di n al i Richelio , cujus con filiis res GallicjE _tpm regeban- tutjcjus operam requiren- te, is reliifla protinus Ita- lia tanti viri vbluntatera fcqui necefic habuit. Ejus tamen conditione diu vti {'brevi enim pbfi; interiit^! non potuit. Rurfus igitur vacuum Cardinalis xMa- xarinu.s , in quem Anna
Au-
Digiiized by Google
A V T H O R I S.' .
Aullriaca impuberis filii tutelam Regnumque ex Regio conjugis tcftamen- to adrainillrans , rerum
curam tranfiniferat, oc- cupavit. lliuftri Viroma- gna animo agitanti , tan- tam librorum omnis ge- neris congeriem intra paucos annos per Euro-, pam fereuniverfam con- quifivit , eamque Biblio- thecam inftriixitj vt alia nulla numerofior, nulla, locupletior » nulla opoi-
' . - f X
E L O G I V M
morum quorumcumque librorum cum typo, tutn manu exaratorum fupel- le£tile ornatior , omnibus retro fa:culis cxtitilTe me-
t
moretur (Curam eiufdem Bibliotheca, nunc elargi- ta Collegio Mazarineo, Sorbonae Dodloribus c6- credito , -.demandatam DominoSecurieniiPriori j Francifco De la Poterie, Eminentiiiimus ille , 6c ad hodiernum vique diem -Hatredes eius fidam fune ; • > experti»
V... «Vr. , ^ V
Avthoris. cxperti.)Exinde turbis ci- Vilibus rerum arce Rcgni- qiic finibus ejedus eft idem Cardinalis : Gum eo- dem ceflic & ipfe Nav- DMVS, fedincerjedtotem- pore> &in regionem lon- . ge diffitam diftracStus.
■ Chriftina Succorum Re- , gina inaudita , fi fexum , fpeftes, varix eruditionis ^ fama per orbem celebra- . ' ■ ba cur j & ad fe , quos po- < ; terat , egregie literatosif- ' bi notos , qua literis , qua.
Wj -a», ^ .
E L o G I V M
priemiis evocabat. Ipfa quoque Bibiiothecam di- ligenda & fumpcu non mediocri fibi inftruxeraT.’'
■I
Ad eam ordine diseren- dam & ditandam Nav- D/BVs ab eadem invitatus»
' *■ >. * . J«' ■
eq, concedente Cardinali Mazarino , profedtus cfl: fed cum rei propolira; ne- cclTariam operam navii^ (et, tiedio illius AuliE, cu- jus prifeam fimplicitatem ac fidem nonnulli literati, Statiam malis ardbus na^
Digitized by Googie
t
A V T H O R 7
£ti, corruperant, Patriir^^ que recepta tranquillitate pacatoque civium difli- dio , relpjrantis defiderio afFcdus , ad reditum fc compafavit. Audus ita- que prjEmiis , & a Regina hononfice dimiflus , in viam fe dedit : ex cujus la- bore cpl ledam febrim paflus , in Galliat lumine apud Morinos in oppido, cui ^ Abbatis- Villa no- men eft, ad Somonam an-
* jib.beX/itUtnPicArdie..
E L o G I V M ,
no Heculi & itatis LIIF. mortem obiit , ac ibi- ■, dem fepultus cfl: in Pa- rochiali Ecclefia Sandi Georgij. Mira foBrieta- . te & vitas caftimonia in- fignis extitit. Toto vitas | tempore abfternius fuit>
carnes 'conditas , men-
\
feque lautitias oderat, nuUirq*, frudibus, pr«ter- I quamcaftancis avellanii- "que nucibus vcfcebatut. . Procerum ac vegetum corpus, acre & prom- ptum i
DigitizoG by Google
A V T H O R I 'si
ptum ingenium a natura 1'orcitus Fuerat : loquendi libertatem Philofoplio vere Cbriftiano dignam etiam apud Primates fem- per ufurpavit. Cum qui- bufdam de audtore libro- rum de Imitatione Chri- fti diu multumque rixa- tus cfi: V cum plurimis ta- men veram llabilemquc amicitiam, ac ferme cum omnibus , qui tunc erur ditionis fama florebant» requabilem confuetudi- nemcoldiu
i';
' i
«TS
d§::. • L, ''..i ' i;>k
-GABIllELIS NAVDiEI
EPlTAPHIVM. ■
0
D. O. M.
GabRIELI. NAVDi£0. LVTE- TI^. PaRISIORVM. In. s. MEDERICI. PAROCHIA. HO- NESTIS. P A R E N T I B V S. IV. NONAS. 1 E B R V A R 1 1. ANNO. M. D C. , N A T O. MEDICO. P A- TAVINO. AC ROMANO. RE- GIO. ACADEMICO. H V M O R S T iE P E R P £ T V O. A B S T E M I O. CANONICO. V I R D V N E N S I. PRIORI. ARTI G liE. APVD LE. M O V I C E S. -INTEGERRIMO. PHILOLOGO. EXIMIO. POETAE. A NATVRA. FORMATO. CVL- TORI. MV,^SAR VM.. CEI|Ev ’ V • ■ •. B.ER.
pHiiiry by
Epitaph/ AvTHORT5."
B E R R I M O. H E N R I C I. MEM- MII. SENATVS. PARISIENSIS. PRiESiDIS. INFVLATI. PRI- MVM. DEINDE. EMINENTlS- SIMORVM. PRINGIPVM. S. R. J,. CARDINALIVM. lOANNjS. FRANCISCI. A. BALNEO. AN- TONII. BARBERINI. S V M M I. PONTIFICIS. VRBANI. VIII. EX. FRATRE. NEPOTIS ET. IVLII. MAZARINI. REGVM CRISTIA- NNSSIMORVM LVDOVICI. XHL ET. XIV. ARCANORVM. CON- SI L I O R V M. ARBITRI. TAN- DEM. C H R I S T I N T. 5 V E C O- RVM. VANDALORVM ET. GO- TFTORVM. RE G IN ./E. B I BX I O- thecario. 'VIRO, religio- ne. PIETATE. MORVM. INTE- GRITATE. ET. ANIMI, can- dore. VERE' CONSPICVa* VINDICI. VERITATIS. FOR- TISSIMO. FIDELISSIMO. OM- NIBVS. LITERATIS. AMICO. SCRIPTORI. VARIORVM. L I- BRORVM. VTROQJVE. IDIOMA- TE. E R V D ITIS-SIMO. REDVCI. EX. SVECIA. ABBATIS- VILLAE. APVD. MORINOS VIOLENTA; FEBRE. CORREPTO. POST.
T , • . ► *
■ +1 'Hi
-/ ' i
V- 5 'i'
'
- 'l
vT
■
Epitaph. Avthoris. . .
SVSCEPTA. ECCLESIiE. SACRA- menta. die. XXIX. IVLII. anno, incarnationis. M 'DC. LIII. inter SVO-' rVM. MANVS. CHRISTIANE'.
/ ET. PIE‘. DEMORTVO.
F. LvdovicVs Iacob a' S. Carolq, . Cabilonensis , Ordinis Carmelita- rvm, Christianissimo Regi a' Con* siLiTS ET Eleemosynis , etc: Amico /
^INGVLARi AMICVS SiNSVLARIS PoSYIT
MONVMENTVM iERE
p1fe.ENNIVS.
IN-
4
Digilized iiy GoO;l[le
I N DE X
EPISTGEARVM
ALlatio Med. 30,244. yilpirio Crucio JS/Le-
dico 2p, 237.43,334.
^nzelino 40,3x6.
■itl
f
■m- ‘-
‘Acr-t’
■ ■#-
- Gabrielis Navd^i ;'
Paris INI,
Ab Anno Itatis et Secvli!, XVin. :
A-D OBITVAfVSQVE - ' 1
M. DC. LllL
Secundum Ordinem Alphaf^eiicumi^ ^ffumvis lE^ftoU Numerum ^ Tagimm»^
NB. Prior Numerus, virgulam (,) poft Te ha- bens, Epiftolam} Pofterior vero punda { . l munitus, paginam denotat.
^r:
jtM.-
-
-■>!. '■*
'4i'a' (
■ . ■■..7. -Kt
- % '
-■-"M '
^ j
:.'tf ■
•»r
^ -,.k
Index; ' : ^aldoBaldi Adedico ^,$,280.
64,478. ■ ' - ;
Barherino Cardinali 47,31^. Bardio, p 1,681*
Bendando loi, 7^8.107, Benerouicio Medico 5 7,41/7.
8^y6j2.p^,7o8.
Borbonio 8c^.
Burgo
4.70.
Caimo Equiti Medico 13, 70.10, 120. CampaneUa
, Claramontio 3P^n..>f.i,320. -
■ ■ ■•H n • Oigitiz(^ by Gopglc
j
' ' Inde x;
ji,^86.73>S4-'^‘
£lamo Medico 8,^3. QoUe Medico 16,7^,21^123. QriuelUto Medico 37,3.33^ *dDiodato i8,p3..8<),66j. Durando Antiftiti 32,26.^
10 4., 732.103, 773'
Erythr&o 33,634.^7,72^ 38, 7 23 -3 9 y 73^' ^03 >7 6-9 • 10S>7SS'
Fufelet 1, 1. 2, 4.4, 11.443. Caddio 86,644. 111,780. Cajftndo 23,142.26,130.28, 221.37,232.46,343.36, 421. . ,
I N D E Cmdentto 87, 6jo.88,6j7, ^0,667.102^7^0. dela Crange Medico j,\6. Heinjio ' p.^,701.
Holflenio . jj,^o8. '
Hoyo p6,7ij!f..
Humonjiamm nAcade —
mu ii^,7ppi
louuin Medico p,s8.
Lagneau Medico ■ ij,7 d.
Licetoso,p7i.72,jpi.j7,j8i. 78,^86.81, 610.8pf62p.pii , 676.
Moreau Medico <f, 18. lO,
Jf^,l2,p2.2jil7p.
Moreau
0 • ^
P'
■ <>
' y- ■
Index. "
. More au filio Medico 4.^^
141.
Mic halor 0 j4,2jj,gS,jiS. 7^j7i‘ioo,7j4.
Parifano Medico 7 tio.iiy
4^.iy,8d.\p,\o^.yp,jpS, ' PerU Medico 48, ^op, duPre ^i,\p8.%y,xop. Reatini ‘Templi Qanonicis uj,786.
Rhodio Medico /2,jpj-.47,
fOI.
Riolano Medico X4,\4f), Santorello Medico 8j,p }8. Scioppid 81, 414, 1 o6,j4o.
i
- ?
r;
X* • w.
i
w ■
■ •(
■ s*
t ■-
.V.1
■
Dh I#flcl by Googjt
Seruid Medico 36,i8j.4j;
, ; 547-75»56j* : • ■ SlmgeUndo
Suarejio - 110^776,
^aurello 108,767.112.5783, 'W.^vfnajino 49,364,
T^orioktto ;V ‘ ■ 6o,4jj,
K i^aldino 33, 167. j4, 415 J- 74J55. :
'Vecchiauello 7hJ^7 Vejlmno Medico 4 2, 3 Z4, • 66,493 70,519.
VoJ^io filio 115,809,
Z ac chia Medico 4 8 , 3 f 8
I
EPISTOLA
GABKIELIS NAVDAI
P A R I S I N I.
I.
trudito Juueni ^A^ico pngdari^ Domitio !neln , 5.
Aurelias*
'T'
I vales, valeo , tuas eo- dem diei quo 8c Poli- ticam , acccpi literas, quibus me de felici, fauftdque aduentu & bona vale- ttidine tua certiorem fccifti; quod certe tanta alacritate geftiens ac- cepi, quanta priiis animi ccnfter-
A
V
t Gabrielis Navo^ei natione moeftus, in defcribendx Politicae defpcrationcm ferme in- cideram: hanc tamen bono tuo fauente Genio nadus in majori charta vt Colledaneorum no- ftrorum partem aliquam faciat, deferibere aggredior. Eam fi qiiidhoc anni vertentis principio ‘habeam , Serenarum vice, dum- imbdb literis cxpoftulas, accipere poteris. Scripta & pecuniam Do- mino Rolando^ nunc in Collegio Craflinorum Tullij facetias ex fe- cundo de Oratore ( vt ipfe lo- quitur ) venundanti » ftatim a difceffa tuo tradidi. Dominus Champagne ca, qux lefuitarum funt , habet , quorum Pater Mo- noc hoc Brumali tempore verfa- tur in agnis : Proximus auroras clafTicus in antiquitatibus /Egy- ptiorum difquircndisjvefpertinus
vcr6
Digitized by Goc^Ie
EPlSTOt^. > vctb in funeribus & facrifidis tra- dendis , quos Tradatus tibi Sc mihi meto i reliqui Academise Glaffid fulmineo veluti iftu per- cuffi ftupent & auriculas demit- tunt , ex Philofophis nefeio qua ratione Dominus Frey coruos delufit hiantes, Dominus vero du V al Annotata tradit ad Politicam Ariftotelis ; hi funr flores &: pur- purse hac in Vrbe vernantes , hx ftudioforum amoeniores deliciar, cx quibus tibi Amicorum optimo & alteri veluti confanguineo, ft e- tum variegaro florum colore &: 'genere diftindum colligamjoffc- ram, vt Aureliancnfls do6lrin« &: eruditionis flofculos mihi ad ilLiis ornatum &: veluti Corollarium
communices , per T utclares ami- citia: Deos enixe rogitans, nec eft quod literaium diflindione illud
A X
Digitized by Googie
'4^ Gabrielis Navd.€I particulare reddam quod eft duo- . bus commune cum fis mihi vnicus &: folus inftar omnium Amicorum vduci Corypharus,
■ Proteritis mtltor^mijorcf tie fut$tr£sy
Idcirco vt harc Epiftola fit no- ftrsE amicitiae figillum & vcluti tcfleraobfecro & obtefior.
Nam te fraterno cemfle^ar femper amitrey
Redde vicesy fratrem fneque putato tuum. J
Euryalo &PiIadi quoad viuet quafl Nifus &r Oreftes , GabrieI Naudxus : Parifiis feribebam 4, Octobris , Anno aeratis U fae- cvfii iS»
II
Pidem.
VT prunum aperta tua melli- tos verborum globulos
ad cer-
Digitized by Coogle
Epistola. 5 ad tergum vfque decurrentes li- neas vix dum finitas conifpcxi, La- conicae brcuitatis acumen fefti- nantibus calamis relinquendum cfTe 5 ftylurnque prolixiorem Amicos inter amplexandum , idedque fingulis ad fingula Epi-' flola: tuae pereruditae pun&a mihi refpondendum efle duxi , fi prius tamen firum & fqualorem ^ quei:o, cx renunciata improba vaktr.cii ' Ae tua contraxeram graui expo- ftulatione abftergere licuerit. Nunquid enim temeritatis qui- dem jure maximo argui potes qui procul a Patria, Parentiijus taud fretus, amicis noiu^ aut fi quibuf- dam nouis , innixus , omni ope, & confilio deftitutus hercUleo
nec irrito conatu ( tccum enim vt feriafic fales mifcerclubet ) caftif- fimis ibroribus, Nympharum pul-
A 3
Digitized by Google
6 Gabkielis Navvmi cherrimis , affiduifque gemini Mancis incolis , per nodiem in- ferre tcntafti. Debebas equidem cx hoc inceUigcrc haud minimam impendere capiti tuo perniciem, quod non tantum Mufarum fed & Mincrusc vires minuentis 8c -Palladis pallorem immittentis prelidia hoc improbo labore per- fringere (luderes, vt videlicet tot fudoribus emilTis , tot epotis lu- cubrationum fuliginibus tandeni aliquando brauium virtutis & vi- diorise tuse fignura coii fe que teris. Scio quidem bellandum effe vt in pace viuaraus , laborandum vt quiefeamus, & quod ait Plautus mcejji efi facete fumptum , qui quatit luctum^ quoniam vt habetur apud Caffiodorum , non eft dignue eotO’- nari , nift qui fortifirntu meruit ag-‘ nofch
Digitized by Googh
Epistolje. 7 Uti jicit i» molii ve^erd^dd fcien’* tid ItBo^
lUd (td aj^tduo parta labore venit* Quodque afferic Ouidius,
J^ertilie a^tduo fi non renonetur aratro, '
iyi/ nifi cum Jpinis gramen hahibit ager,
Excolendum tamen ingenium cfle duco, non obruendum, &: ali- qu’ ties ita relaxandum vtluben- tius ad intermifla ftudia conuolet, firnaiiis inhaereat, attentius difear, fideliiis retineat,
Arem & drma tud tibi funt min- ianda Oiand
Si nunquam cejfes' tendere ^mollts erit,
Illudquc commune Ciceronis adTyroncm praeceptum, vt vd- letudinem curet , tibi per amicitiae nodxx leges prsecipere vellem
A 4
Digitized by Google
t Gabrielis .Navbai obferuanduni ; cui etiam vt Iu- 'bentius incumbas, facit ipfa per fc bona valetudo, res omnium ho- minibus chari/Tima , qua deiici- ente nec valent lludia, nec prode ft dodrina, nec juuat fapientia. Cut igitur eam ita contemptui habes vt toto virium conatu , tota men- tis animique contentione perdiu &: pernox , faltem quantum cx tuis lireris conjicere poflum , ei aduerfa fi quas alia lurifprudentiie ftudia coniederis , imo fequaris. Hanc obrem fadum efie exifti- mo, vt citius mihi, quam vrgeret xicceflitatis me^eratiojhbros quofi- dam remiferis , ne videlicet tibi ■' hascftudiafeftinanter profequen- Xi , & arduum virtutis callem con- tendenti impedimento forent , & oneri. Hos tamen, quod obiter monendum cft,nonitarquaIlidos,
putref-
Digitized by Google
E P I S T O L ut 9
putrefcentcs 6c a priftino ftatu commucacosinueni, vc tot mihi deprecatoriae fatisfadionis pagi- nas deberentur, vrbanitatis Au- licas , fucatasque amicitia: obfe- qiiium potius, quam veras dileftio- nis tcftimonium. Quod (upereft mandatis tuis ita morem gefli, vc quaternipnes Domini le Nor- mand, qui tunc temporis Aurellas« profedus erat, eius ibruo^tradide- rim , Poemation a te concupi- tum non fine ope fiidaui faliua iri- tin£ti defcripferim, hoc illud cum aliis quibufdam Beatas Vieginis^ 'elogiis ex Textore Patribus ve- lut ^cteria, addito eleganti cujuf- dam leluitjc verfu in mille modos volubili cum prifenti accipies, quas omnia tibi aliquid in cius lau- dem medicanti, molientive auxi- lio efle poterunt , atque meas vt-
Digitized by
ip Gabrielis Navd^I’ cunque res fe habeant , propenfx- in te voluntatis, ofBcijque tefti- ^ monium , cuius vc perpctub mc- , inoriam atque recordationecn fcruo , ita etiam in illius obfe-. <juium ex multis diuerfisque Lc- ftionibus publicis Traftatum Do- mini Grangierij de Magiftratibus. Franco- gallis, foetum tamen Au- tographum Paffcratij , quem tibi dcferibercmfelcgij idem de Ora- V culis re fadurum cxiftimans, quem fi huc defcriptum trailfmit- . tere velis , quemadmodum mihi
/ pergratum feceris , ita etiam me non agnofees. ingratuxa.. Yale,
• Tuus cx toto Gabricl Naud^eus^.
' larifiis ip. Noucmbris i6 1 8.
///. Eidems
Digitized by Google
II
E P 1 ^ T O L £, .
III.
Eidem,
SI vales , valeo , expeftatam- tuam , nec adhuc acceptam EpiftoUra 5 qux me de bona vale- tudine ftudiifque negotiis tuis certiorem faceret , vehementer dolcoi nec fatis mihi notum cft, quid in hac difficultate cogitare debeam , neque enim tibi nego- tia &ftudiacffc puto, vt v^tantii- Ium temporis fpatium ftribendis^ literis fine infigni, magnoque illo-' rum detrimento condpnare ne- queas, & multb minus ncgligen- tia obliuione noftri, ad illud te addudum puto, vt vix fumptas; Mufa tabellae,
ImfonAt figras ferit w4-
nue.
jblorbo igitur illud ad feriben^
A
Digitized by Googlc
Y
IX GaBRIELIS NaVDj£I dum elTe mihi pctfuadeo ,quo ia cafu nondum adhuc errori te fub’- ducere potes , ciim multi ama- nuenfium vice tibi pollint efle fo- dales. Quidquid negocijs ali- quid pcccafti, otium tibiimpofte- rum opto , fi negligentia diligen- tiam , fi morbo , quod Deus auer- tat, fanitarem. Hocfi>liim rogoi vt frequentius mihi refcnbas , &C florilcgium ifto vernali tempore rerum Academicarum nobis con- tra ignorantias fo^torem profutu- ■ rum inftituas, vt noftris laboribus, veluti aiis per a(Sta ftudioruxu. librati pofiimus nos tollere humo,, vidorcfque virum volitare per ora. Quamobrem, vt aemulo , fi; non pari conatu, quantum in mea. fitum erit poteftate,in Palcftra defudantem fequar, Tradatum» de Sibyllis defcripfi , idem de an-
tiqul-
A
Digitized by Googie
E P l s T O L I j
tiquitatibus feci , idcinque po- ftea dc Geographia 6^ Horogra- phia Domini Frcy fadurus fum, omiffisjquos ali) tradunt, fimilibus libris r turba enim onerat di- fcentem , non inftruit , mulcoque latius eft paucis fe erroribus tra- dere , quam errare per multo s,vt rede monet Seneca. Meteora fi mihi ea , vt in majori charta, de- feribam tranfiDiferis , poft redi- tum tuum tibi cum Politica refti- tuentur, quod vt facias & tibi hoc peftilcnti tempore caiieas , rogo. Tuus ex acre &:libraGabrielNau- dacus. Parifijs i. lunij 1615?*
IV.
lidem*
■* y
QVbd non impune nugas 5^ deliramenta noftra , Iteras Videlicet acceperisL > hoc
• • ‘ ‘
Dioiiizicd by Googie*
14 Gabrielis Navd^ei quod vero largiori meniura ma- gndque cum foenore repoflieris', illud humanitatis tuse fuiffe exi- ftimo , qua fterili & icjunse ora- tioni mese tua copiofa &: vndanti acuminibus elata , Oratoriifque pigmentis 6c verborum lenocinijs* lafcinientifuccurrendum eflc cen- fiiifti , ka= vt Catonianum illud’ - dogma feliciter fecutus,
Ne dubites citm magva f etas im-* fer/dere farua.
Mcritb gaudeam ab' illo fijpe- rari. dicendi facultate , cuius nu- per doStina & eruditione vere dicam mirabili &: prodigiofa , in illo virtutis &: (ludiorum fpecimi- ne publico tot ceciderint vicli, proftratique Aureliancnfis Aca- demia fautores ahimniico certA i’audabiliores quod a te fuperati, «uius in labijs Suadam rcifitare'
Digitized by Googie
E P I S T O L iE. ly:
quis dubitet 26. annorum fpatia partam dc propugnatam huie vr- bi vidriccm palmam/vel grauis- fimorum virorum iudicio vnica die‘pr2eripueris. Faxincfuperi me tuis fortunatius infiftere vcftigijs. quam paruerim mandatis, quibus ob difceflum domini leNormand ab eorum Collegio.
paucA quihtu pullam f/thffeff it bula veftim^
Vel fi mauis, quos atrata galea triplici infignis chrifta formidabi- les reddit, proh dolor i inorem^ gerere non potui. Salutationis officia cui mihi prasceperas ca fi* de, non qua debui , fed qua po- tui , parique diligentia rcddidi>. qua& mihi Meteora reddidifti.. Plura de bipedibus Pafleratij nur per in diferimen fama: addudis publico Epigrammate
Di I by Google
m
GaBRIELIS NAVDi®!
I
fimulque^de Geographia , Grsc- cifque difTercationibus Philofb- phicis Domini Frey hic aincnon ^accipies , cum de ipfis tutius poft redditum te nobis , Meldas profi- cifcentes ad itineris leuamen con- fabulari po/Iimus. Accelera igi- tur, fcftina & pofl tot exantlatos labores Patrem , Patriamque ovans & .coronatus revife , me- que defiderio tui languentem & pene confc6lum, quoniam anima magis efl: vbi amat, quam vbi ant- mat, mihi tandem redde. Vale, tibi tuis omnibus : tuus Gabricl Naudaeus. Parifijs 17. luiij 1615^
V.
*Do&jfmo Medico , domino de la ‘ Grange,
INdulgebis , opinor , Amico- rum doAiffimc, & negotiorum
xnultir;
Digiliz&rf ::y Google
Epistola* ^7 "
multitudini incceproque & vix ad
vmbilicnm perduco labori faci- le condonabis, fi duiniTic totum (ibi vendicat violenta quaedam cogitatio dc fummis v?ris ab artis • fiineftae magifterio , Magorum- que contubernio1iberandis> dum
TPypographorumofficinx latran- ti veluti (tomacho penfum , dum i amicorum vota felicem conatum, dum ipfe laboris & t^dij finem defidero y pereleganti tux &c ad- modum comptae hac tantum bre- ui & ‘ inelaborata • verborum fc- ric, voluntati vero U mandatis li- brorum , quos a me defideras, '
tranfmiflione,refponderc poffum,
donec eiufmodi lladio pie laitem fi non feliciter eraeiifo, &: a gra- uioribus curis liber 6c vacuus , to- |
tusamiciqae no(lrx,(ludijs officijf- ^
que humanitatis promo uendx ia- • j
Digilizfri by Googie
iS Gabrielis Navu^i cumbam , mcque toto pedore ti- bi deuindum,nec opera fequi nec feftinante caUmo demonftrem. Vale : dabat Parifijs majori nexa quamcoafuetudinc, tuusGabriel Nauda^us> die 4 Meniis Aprilis anni i6zj.
VL
DofHjfim Viro Domino I^enuto Morutfi Modico Parijienp.
Lutetiam
IRafaeris forfan, aut faltem do- lebis , Vir Dodillinae , quod is^ ego , qui tibi longos cxcurfus ad tergum vfque decurrentes, nec dum finitas Epiftolas de hoc Patauino Lyceo & totius fufee- ptx peregrinationis negodo pol- licitus fueram , non alias tamen hadenus , quam. breues , jejunas,.
nimix-
/
DigitizecI by Googie
Ffistol:*. nimiacqne fcftinationis & negli- gcnti^e plenas ad te dcftinaue- rim : Et idcirc6 rimercrn magno- pere ne tibi nanfeam mouerc t Sz faftidium flylus illc^quo nunc lal- lantis aiu balbutientis inftar fe- cundae mentis &faGufndiae flii- ni.en kfteum prouQco , riifi tua inihi fatis ey plorata cflct huma- nitas , fummdque beneuolentia Sc amor ia me tuus , q ai hac in re , quicquid peccatum cfl: tot diuerforum itinerum molcftijs impedimentis lubens ^ citius condonabit , quam negicdtui , aut obliuioni noitrac, maxime ciim a difceffu meo quatuor Epiftolaeb fuerint tibi ( falcem vc arbitror^ redditae, quarum neque tanta erat breuicas , vc aliquid eorum , quae te feire neceffarium effet, praecer- mifetim > neque etiam' unca fer-
-IO Ga BRIELIS NaVD monis copia & vbercas , \t multa. qux fcribcre voluilfcm , iniis ex- pofucrim: Quare ciim in ciufmo- di lireris nihil pnus aut antiquius fempcr habuerim, quam ne quid te laceret eorum qux circa libro- rum dirquiiicioK.cm & tranfmiC- fjonem a me gefta fune. Siipcrcft yt cognofeas rae pro fingulari, quo ce prorcqiior aftetSlu , colle'-^ eifTe adhuc cmifle cx diuerlis Bibliopolis, & aboctiduo t mium iftos omnes , qui fubie(^da poft Epiftolam Nomenclarura com- prehenduntur. Neque cft quod eiufmodi libros aut omnes ferme alios , quos had:€nus ad te inife- rim , aut volumine exiguos , aut parum celebres , aut denique ex Catalogi tui fide non efle colle- dlos, vel conqueri poffis pro tuo fingulari candore > vel debeas pro . ea , qua
E P I S T O L 11
ea, qua tibi fqmdeuinclus amo- ris &c obfequij religioni perpetua, vel omnino velis» aut cogites pro iis, qua: cibi nimifquam innotue- re difqiiilitionis huius difficulta- tibus maximis , quae tum ex quo- rumdam Bibliopolarum infeitia, ciim ex aliorum Barbarie aut in- curia paffim vbique fuccrcfcunt dc quotidie pullulant : lllud.que omnino indubitatum effe deb quod,
Si res ampU domi fimluque (Hhm ejfet ,
Aut non mihi potius ex rivulis aliquid delibandum ^__.qjiam ex pleno fonte hauriendum necefle . liaftcnus fuiffer. Neque Veneto- rum Bibliopolarum frequentes tabernse , neque Patauinorum pauperes Sz. aliquando Barbarae obAiciiTeiic > quin U nouos orn^
%i Gabtiielts Navd^ei nes ( qui multi fjnt J & cx anti- quioribus longe plurcs tuo nomi- ne comparaucrim , cum mihi non fcmcl apud iflos videre con- tigerit Alberti Magni qusc tibi deluiit 5 Opus magnum de Bal- neis , Rofam Anglicam , Marcel- lum de anima , Nyphura de ani- malibus, Dinum Sermonetam Sc infinitos propemodum finiilcs, quos fiue tuis fumptibus ne qui- dem comparari , fcd nec deiide- rari pofle fatis ipfe vides & co- gnofeis. Quamobrera fi te tuis commodis &; Bibliothecae untum faucntem experiar , quantum ipfe mihi femper vifus es , quum nihil defuturum hac in rc nifi di- ligentiam &c obfequium meum pollicebaris.j nihil ell meo iudi- ‘cio quod de illius augmento &c fingulari perfcckione fpc rare non
debeas
Digitized by Google
EpISTOLj^. 1$ debeas, duoi.nj -16 praecipue funi'- peibus illis praeceptiones quoP- dam particulares & monita de li- bris potiilimum a te defiieraris fubjungeronon rccufcs, diligcn- terque fubinde me moneas de tota^ illa fuppcUedile libraria , atque Nundini s Fraiico-furtenfi- bus viciniis , quarum beneficio libri multi jam apud vos forian vi- lelcunt , qui tamen hic nouitacis gratia magnopere commendan- tur. Colophonem denique tuis illis beneficiis addideris^ fi per te mihi Jiccac cognofeere , quae vel a^a fuere Pariliis a difccflu mei ^ vel in ipfis Francofuitenfibus Nundinis , &: quid in his de Apo- logiae nollrae & inftrudionis exemplaribus , quae Samucli Ce- Icricr paulo ante difccflum tra- diderat D. Targa Bibliopola no*'
I
Digitized by Googie
• 1 -p
n
GaBRIELIS NAVDiEI tus; ideraque Amicus meus fin-^ gularis , &- quem idcirco pecu- liari nomice tibi commendatum efle velim , quod cum illius be- neficio &: fauore Domini Chard Typographi Lugduneniis duos jam aut tres librorum fafciculos acceperis. Nihil cfl: adhuc quod fperare non debeas de illorum inuuftria, fi tibi ad reliques acci- piendos nulla alia ratio vel fecu- rior vel promptior fefe offerat. Quod tamen polfc fieri vix ipfe mihi perfuadeo, maxime cum haceadem via nobis vti liberum ‘ fit, qua nuperrime eft vfus ami- | eus nofter Venetus in tranfue- ^ d:ione librorum Domini de Preau , vel alia quapiam Merca- toris tibi noti, aut ad extremuai Oratoris fcu Legati noftri , cujus fauorem bencuolentiam facil- limo
\
-tvGuOglt
T r E p I s T o L xy
limo negotio tibi conciliare pote- runt amici tui communes, cum ipfe fic non mediocriter fagaJe cru Jitus , atque quod eft prarci- puum dc te , tuifque laboribus Sc ftudiis toties audiuerit , vt ipfe non fis illi multb minus quam ego tibi notus in oculis frequens, Quantum vero ad iiteras tuas ar.. que Collegij Dodores &: eorum libros, nc€ non etiam Icdiones attinet , plura certe cognofeere poteris tum ex Rotulo, quem ad tc breui tranfimittam , cum ex ftatutis hiftoria Collegij Pata- uini , quam vt alia tibi valde im- pedito referre fit necdrariu'm,ni- fi quod Parifa-num tuo nomine fa- lutaui , (enem multis laboribus fra6lum,&: continuae grorum cu- ra atque domcfticis negotiis ita implicitum, vt vix illi tantum fu-
B
z€ Gasrielis Navd^i perfit ori), quantcrra ei opu« cft ad velitationes nonnullas aduerfusL Mundinium > quarum certe oc- eafione fadum arbitror vt nihil vnqiiam gratius aut acceptius illi contingere potuerit gratulatoria tua, cum illam prompte admo- dum remuneratus fit binis exem- plaribus primsefuse Refponfionis, quorum vnum accipies cum alio volumine in expanfa fimilitcr charta iuftse magnitudinis de In- telledu agente, quod eandem ob caufam tradidit mihi cum fuis li- teris Fortunius Licctus, dc cujus etiam beneuolentia non cft quod dubites , cum te in amicorum 5^: fautorum fuorum Catalogum fub finemeius voluminis peramanter. & benigne retulerit. Habet nunc, fub pfarlo librum ingentem mole fu a prodigiofum dc animi
immor-
Digitized by GoogI
1 f. I S c>‘t O iltlmort^licace , aliumque pr«tc-^ rea apud fb meditatur de‘Q^r-' ftionibus Peripateticis in^ vniuer- fam ‘ Ariftotclis Philofcyphiam ^ veruntamed, iij qaod ipfevidi teft ari po(Tu m, ingenue fe ttndu m . eft,' hasc cft ipfius Cremonini ce- lebritas , tantaque ipfius do<Stri- nse audoritas & nominis amplk» tudo,vt ipfc folus 'in Sckolis Phn lofephiie domkictur , vclut' amnis monte decurrens non tan-" tum auditorum fuorum mentem &: oculos ad fc rapiat , -(ed ctiami Setnatorum'&Nobilium omniumj' apudquos tanti fit «eftiraatur . , venerabilis iftius Senis ptudentia) vtmon^alterius judicio ftare^fo- leanc in multis contentionibus quae funt inter ipfos nimifquam frcqucntcs &pctiimloraj, neque alircr^audik apud reliquos om*. r ; B 2, ;
Digilized ^>y Googie
iS. GABJtlELIS, nes , c^am P^auiose Ciuicaci^riSfi corius Icalia? lunien . maximum, Scliolaflicorum pater , Gallo- rum praecipue fautor, Sc AriCbor. tclicae . doftrinaer verx , ,Gcrin2K'
I
nxque propugnator ita \tcnjaa acerrimus , ve videar mihi perpe- tuo hifce oculis intueri, &c audi- re de Cathedra docentem redi- uiviiin quendam in Terris Pom- ponatium, adc6 fcK:u r e intre-
pide Ariftotclis mentem aperit, docet, inculcat, tuetur defen- dit j fperamus propediem librum» fuiim de principatu membrorum,: querneum cius alcero de .Calido; innato 6c omnibus aliis qui vel editi funt nuperrime, vel eduntur nunc a diuerfis Do£toribus ad te*, dubio procul deferri curabimus^ Proficctur etiam in eodem Coi-: legio loanncs ille Golle cibi pri-.
dem
Dk.ii.j - l ;
1
ex numerofis fuis libris fatis notus 5 qui fuminopcrc defidera- ret eorum Principum minorum -videre nomenclaturam, quos tuo daborc &c induftria typis & pt^lo -paratos ciTc^ex menonicniri au- diuit &; miratus^^,>_jqi»arc per- gratum; omni no mihi feceres, •cibi forfaa noa.ingratuoi,fi litera« jquafdam elegantes tuo more Sc -gratulatoriasambobus illis,6cmar xime Cremonino deftinares. Ciim enim poftremus ifte mulca feruet apud (b elaborata » qu^ non ita libere publici juris fieri pofTunt , nullatenus dubito quin eorum maximam partem mihi confequi. liceret, fi de mea probi- tate &; amore in eum fingulari tefiitaonia quaedam illi darentur ex mea commendatione , atque eciamexea » quam fi fieri poi&t^
B 5
f
yo Navdjei
habere vellem a Domino Dio- dati 5 de quo Licetus & ipfe prae- fertim Cremoninus nonnifi ma- gnifice fenciunt & loquuntur. In- terim fi qui libelli famofi excu- dantur apud VGS vel circa ratio- nem ftatus, vel aduerfus lefuitas, aut alios quorum vel exemplaria vel fummaria tantum facili nego- tio tranfmittere pofiis , non eft quod aliquid aliud aut illis jucun- dius, aut mihi vtilius excogitari pofle vllatenus exiflimcs, Vak. Patauij die 2. Nouembris anni j6z6. Tuus omni nexu copula GabrielNaudasus Philiatros.
VII.
Sxcellentijfmo Viro T)omino ^^milio rifuno PhitoJophU zJM edidnx ' *Do^lori /kiftdtjfimo
Vtnetiai
TAnti eft apud me nominis
bL bc^
f
Dl<iiibi " GoOglf
Epistol^^
Sc beneficiorum cuorum recorda- tio, vir Do£tifTime , vc nihil ftc- quentius opcauerim a difceffu rneo , quam liccras ad ce mittere, quibus intelligeres, me nec ingra- tum, nec immemorem, non ha- bere quod antic|iiius vei honorifi- centius mihi erfe ducam amicitia Q^amobrem fi ccfiimonium illud,quanculumcunqiie fic,obicr- uantise &c amoris in te mei , non ftatim Vrbe rediens ad redcoe- rim; ne credas, fi me ames, negli- gcnciae potius aut obliuioni , quam rerum nouitati diuerfis impedi- mentis totum id, quod hac in re peccatum efl:, clTc condonandum, neque enim ego is fum, qui te vi- rum calem , tamque a communi aliorum forte remotum ,filcntio potius & torta veneratione, quam debitis laudibus dccncomiis mihi
B 4
Digilized by Googlc
*
3*- 'NaVD^I
colendum effc c^iftimem , idcm- que prorfus ftatuir etiam apud fe 'clarillimus ille McdiciisParificnfis <Doininus Morcau,qui non alia de caiifa filis literis* tibi nuperrim^ gratulatus cib,nifi vr feftimonium quod ab omnibus Doctis ftudio mirabili tuse indullrise deberi (atis intelligcbat j^faltcm quantum eft ♦ ex, fe perfolueret & inter prseci- puos^ffominis tui fautores & faui- tores non poftrcmus haberetur, vnde rem profeitb moribus tuis Angulari comitate atque beneuo- ientia non indignam feeeriSjfi vi- rum illum tantopere tui ftudio- fum 5 ncc inter melioris nots Do- ftores & Auftores poftrcmum Ii- . ‘ tcrarum tuarum expiatione continua non defraudes , meque dodlrinam* &: au£loritatem tuam tanti facere exiftimes, quanti quit
quam
i
Dlgitizr^ C.noglc
Epistola 53
quam fubciliffimi fapientiflimi viri amplitudinem dignitatem fibi vnquam faciendam pucauic. Vale Patauij die 4. Decembris, 1616, Tuus ex xre libra Ga- biiel Naudxus Philiatros.
VIII.
Do^lijfirno Viro Domino Jacoho Clauio, J[iedicin± [hymicA in ('oUe^io Ai tnano ProfeJJori dignijjimo.
INgrati, aut faltem parum grati animi jure merito poftuiarer,vir Dodiirimejfi quod ab omnibus lingulari tua; virtuti atque indu- ftiia; deberi nullus non fatetur, iplb nbi &: communis patria: nexu multum- addidfus , & antiqua fra- tris tui Gonfuctudine non medio- criter dcuineluSj &: qua: his om- jubus longe potcnrior e(l cmd.-
B 5
Digilize-: u, Googie
.GaBRIILIS NAVDi£l tionis atque do«3:rin2e tuse prae?^' ftantia ferroe coadus non pcrfol- uerera i timeremque.magnoperc^ nci fera, niipis, haec quantulacun^ que ofSeiJimci ratio, jvt extra dcr eorum yibanitacis Icgcs.intemr peftiua aducnie,ns parum tibi gtar ta.foret, aqt accepta,, fi^non ex- ploratum fatij haberem , te pro iumma>^t|^pQllcs humanitate & beneuplentia , non tam celeritate_ temporis Amicorum olEcia meti- .ri>quam animi ajffcduAc defiderip Toluntatis aeftimarc Tolituni. Qjiamobrem cum non effem nefeius , quantum momenti ad amicitiam > re de conciliandam.
f
fibi vcndicet temporis opportuni-r tas &c occafio tot. inter, felices cuentus vclurigefticnsScomnibus , grata fefe offerens, non fum veri* t^^.Gcniyin. tuum potentem &
noa*
Epistola. 55- ron nifi-ad egregia quaeque & fu- blimia fa^^lum filencio ramdiu co- lere,&: reda quadam veneiaiione profequi , quamdiii rerum.ruariTm ftatus nondum plane confirmacus has amicorum gratulationes- ne u expofeebat i &: nullus fefe offere- bat qui jejunum hunc &c inanem fcre verborum ihepitum fuaapud te audoricate juuarc poirer,&: m n vulgari gratia praemunire. Ac vero ciim jam & tuse dignitatis firmiffi- . ^ me ftabilira ratione , cxctllen- tiffimi Domini Droucci proximo difceflu vtraque (ilendi mihi a- dempta fit occalio,non exUtimaui diutius cur.dandumcffchanc Kpi-- «ftolam huic amico- tuo lingulari committere, tumvt mei erg.a te, amoris §>c arrhabonis &: pignori; vim habitura fit, cum etiam vt tx. ifta. cognoicas me tibi oblctua^r . . B. (X-
Digilizfr^ Google
fty Gabrielis Navd.^1 tiam illam deferre, quam pr^ftare dodiffimos omnes Italia: video Scientia: &: virtuti,coereros autem moribus & humanitati tuse. Gra- rulor itaque & mihi gaudeo qu6d Gallus apud exteros , quod nouus Dodor apud emeritos , imo quod noua: Medicina: Profeffor apud vetuftioris &: antiquae propugna- rores acerrimos tanti a:ftimeris, quanti quifquam alius vnquam fieri poteft. Gratulor etiam Sc- xeniffimo Principi tuo quinafeeu- tis. Academia: primordia fubli- mioris tuse dodrinse rore & elo- quentise purioris kde fecundo •voluit irrigari > vt dc illa verum effet quod olim de Ciuitate Ro-* jpianadidum accepimus, j
primum mta eft tempprt mdg- nafuit.
Gratulor deinde nominis tuifa--
V
OJ«
Digitized by CoogI
■ E p I s T o L .i€ 37
mx & celebritati , fiuc prasfenti qua nunc ad inuidiam vfque fatur e(Te potes> fiue futurar, cuius Canc5 fecurior e(Te debes , quanto tu no- yx vel potius vtriufquc Medicinae primus in hoc Orbe noftro publi- cus Profeflbr reliquis omnibus do- ftior & felicior extitifti. Sed om*< nium maxime gratulor Auditori- bustuis, quibus non niH fingulari , Dei beneficio datum effe arbitror,, vt te virum talem , tamque amoe- no ingenio>tam lingulari modellia &’copiofa dicendi fcnbendique facundia praeditum audire pofiintf non quidem in Circulis loqucn- tem , fed ex fublimiori Cathedra docentem , vd , yt verius loquar, Oracula didantem/Atque vtinam ita me bene ametHdiconis aura, ▼t ex ipforum numero, fi fieri pof- fet > efie Ycllem> fed quoniam iqihi
Digitized by Google
^ Gabrielis Navd^i t?ot hic impedimentis diftri£te longe facilius cfthoc bonum dcfi«- derare quam aflequi, faciam quod> Mercatores faliuam iftam Mercu- rialem, id cft lucri praefentis jadu-F rara tacitus & merens apud me dc- glutiam , vel potius vc amantcs> mille votis Curfum tuum profe- quar , & interini fi qua tibi erit, A»- micifve tuis opera mea opportunai efficiam profedb, vt nullum neque ftudium* neque induftriam meam Mi te cxeolcndo, pro virilique mea exornando vnquam fis defideratu-^ rus. Vale, Patauij ix. lanuarij \6zji li^ui obferuantiffimus Gabriel Nau« da^us Philiatros.
IX^
DoUiffimo Viro ($• ^mico mtoSinguIsri I)#- mino Ificoho louutn Medico Turifierifi
LutetiMm
Y£llcmomnin6,mi louuine^ illudque fummopere defir
dera»-
Digitized by Googie
EpistoljC 3^ rfcrarcm, vc quanto animi gaudio & alacritate pcrfufus e^cpcd^atas diu literas tuas acceperim; non mihi difficilius eflct hac Refpon- fione qu^m vultu , reliquifque a£i;ipnibus meis tefiari ad viuum exprimere. lotelligeres profc<3:6 quanti fecerim ipfc ve- teris amicitisenofir^refiimonium tam elcgans^&: confabulationis il- Hus Epiftoliese grauem dictionem» quam poft tot alias, quas nobis praefentibus frequentes cxritcrcj adeh fapienret m commodum vtilitatem njcatir cftbrmafti , vc fende iurare podim, non minoris apud mc ponderis.de momenti fuifle toc egregias praeceptiones & monita , quamifemper apud antiquos Siby Harum, verfus au5 Apollinis Oracula: maxime cum/ citius veteres Uli propJianis> ih*
Digitized by Coogie
40 GaBRIELIS NXVDiEI perftitionum ricibus illigati falfis eiufmodi dudoribus obtempe- rantes fefe exhibuerint , quam ego tuis prxeeptis , fi non omni- bus , at faltcm magis ncceffariis ' & maxime ftudiorum curam vtr
gentibus, lubens paruerim, ita vt nihil prorfus reftaiet etiam de Apodemicis exeeutioni deman- dandum, nifi reliqua: fupelicfti- lis mcx tenuitas nimifquani exigua portio moneret me quo- tidie non efle de hoc. itinere cogi- tandum, priufquam expertus fim patris mei libcralitatem, fine qua quid facere poffim autdebeam £a- I tis ipfe vides &: cognofeis. Reli- quum igitur eft quo mutuis offi- j ciis certemus inter nos &: gratiam tibi cum foenorc reddam, vt quem- ^ admodum mihi viam modum reliquas Italia: partes breuiter
- com.*
OKiiii/.
E P 1 S T O L 41
commode perluftrandi fumijia cum ratione perfcripfifti, fic ego te ad Immortalitatis templum per laboris callem velut equum ge- nerofum fponte currentem , non aliis quam glorix calcaribus dC viduri nominis atque perpetuae celebritatis honoribus vehemen- tius exhortcr&: liberius vrgeam: Neque enim tanta ncccfficudo quantam tu mihi tenuem effe vo- luifti defiderarc'videtur, vt beno animatum pc.ftus tuum in verita- te rerum perferutanda diutias otio torpere finam , & ca quiete confumi , qux minatur non folum fama? tux rubiginem, led. etiam animo tuo vcluti fertili campo fentes &: lolium nifi frequentius illum excolere , repaftinarc 5^ emangonifare (ludeas, vt tandem aliquando nobis prxbeat nielTem
krZ GaBRIELIS' NAVDiEI iWam auream, Tradlatum videlt- cet tuum de Elementis & corura qualitatibus atque vniuerfi natu- ra , quem certe tamdiu nobis Litcratorum Reipublicae non in- uidcres , (i haberes ante oculos mortalitatem, qua aflercre te hoc vno monimento potcsi cum in eo I ' nihil fit humile aut fordidum, aut e medio petitum ^ fed omnia tam perfpicaci judicio» (cripta, tam fe- dulo inueftigata; tamque firmiC- j fimis: rationum momentis confir- | mata,vt non citiiis huic labori So- | lis 6c publica: lucis vfuram con- cefferis , quin fama: ftatim com- mendatus futurus lis Ca:li tut non ftella fed Sydus clarum & lumen perenne. Q^amobrem rogo^ tc^ mi louuine & iifdcm verbis , qui- bus Plinius lunior Caium RuFuoa>
. adiponcoj vt in altoiilo pingui- que
Digilized by Google
. E P I S T O L TE 4'5
que fcceflli ftudiis te afleras, hoc fic negotium tuum, hoc otium, hic labor, hxc quies , in his gilia, in his ctum fomnus repo- natur, effinge aliquid &: excude quod fit perpetuo tuum , nam reliqua rerum tuarum poft te alium atque aUura Dominum fortientur, hoc nunquam de finct - effic tuum. Illud cfl: enim Gcleu- lina, quo cc in eadem naui litcra- rum Rhemigcm adhortari pof- Tumi hoc incentiuurn, quod igni- culis glorias tuas neceffanum ju- dico , hic ftimuius . qui te poten- ter vrgere debet, ad nomen tuum, in iHo flore artatis &: viuida robo- ris Ixtitia , longe latcque propa- gandum,hxc denique veiba, qui- bus pro tua , quasin mc eft lingu- laris, bcncuoientia gratulari de- Iwrbam eximia: tu x viicuti atqus
Oigitized by Google
44 GaBRIILIS NAVDiEl doctrinae , teque infuper certio- rem facere quod toto licet ab- ftraharorbe, ,
Non amt€o dmifus ag^m > frius ip^ /4 recedet - i
Corpore vHa meo quim vejler 6iore vultfif,
. Parauijjdiciy. Februari), 1 627, tuus omni nexu 6^ copula Ga^ briel Naudaeus Philiacros.
X.
DcUiJfmo Viro Domino Renato Moredeo MtdUo ^arifienfi,
Lutetianu
COegit tandem , vir DoftifB- me, literarum tuarum gra- uitas &: mixta cum eximio nitore fermonis puritas & elegantia , vc illarum dcfiderium,quod ex prio- ris mex infelici caAi paulatim
defer-
Digilized by GoogI
* r -
/
..Epistola ' deferbuerac, ircrum refLimercm, tantoqiie vehementius cuxiu me beneuolenti.e figna , noti aliis quam liuiiifccmodi fa eundi Ili mre tuse* jingiiaS', teftimoniis exarari defiderarom, quanto cft nullas hactenus exticiffe de- Aiflimorum hominum in hoc genere lucubrationes , qux.cum niajori fecuritate , vel amico- rum icuorum nomina illuftrare, vel eruditionis tuae famam, cuius mc ftudioii (limum e(Te non ig- noras , arternitati .confccrarc ppflinr,> neque velim omnino cxi« ftimes me cnis aut cuiufquam au- ribils abblaudiri & verba darCj quiith refles nunc habeam maxi- mos 6c omni commendatione fu- »perk>rcsi’qui hanc.datine dicen- di)laudem &: miram; cloqucntiat ruaulcacem tibi adeo familiarem
r ; - 'id by Googlc
J(.6 Ga brielts NAvb^i c(Te fentiunt & proficenuir , vt* ciim tot Recenriorum calamos viceris , nec veterum Romano- rum cloquentiflimis te poftpor nant , nec fperandu-m quidem U- Hs videtur fore aliqua in pofteri*-** tace , qui tibi fe fi miles effe glo- rientur, verum licet magna fit harc & paucis admodum conceffatot celebrium virorum concors , nec vllaccnus diferepans fencentiade virtutibus , quae paffim in oratio- ne tua fic enitent, fplendefcunc ^ refulgentimajor tamen illa cft, & meo quidem indicio , nomini» tui dignitati debita commenda^' tio, quam ex fingulorum applau--' fu U calculo rctulifti , miratus eft enim in illa , quam omni tuo no«- mine obtuli Gsefar Greinonlnus - judici) geauitatem , prudentiam U, cum fummis viris, qua pluriuni
ipfc
Digilized by Googie
Epistoli^ 47 Ipfc pollet, traftanti p erit i a mi Ia u- dautt in fua Pompckis Caimus homo certe difcrtus &c eloquens didionem illam nec horrentem grauitatc nec venuftate fiapra vi- rum luxuriantem , nec vitra maf- culos colores quidquam rebus obducentem ; fed omnium maxi- me placuit viro mitilTimo , nec. morum facilitate minus quam do: ftrina coni^cuo ioanni Golle, . fingularis illa comitas &c animi * bcncuolentia , qua tam blande, tamque affabiliter humane Ge- nium illius &C. ingenium ad offi- cia mortua prouocafti, mihi vcr6, tot inter politionis liferatur* tuas fauitores cclebratiflimos , nihil aliud reliftum cil, prxtcrquam eloquentia: tua: copiam fufpicerc,’ qua eundis ingeni) fagacitatem qiiafiagulis, iaquibus maxime
Digilized by Coogie
r
4S GaBRIELIS NAVDii conueniebac , facis fupcrque eorum Sc meam prxdicatione fatisfccill;!. Qjiire gratulor ti vchemcnter&: mihi gaudeojquo viuus hac tcmpcftace plus honoris & glorix retuleris cx tribus , aut quatuor iftis paginis , quam alius quifpiam ex non minimis labori- bus feriptis , quorum nulla vn- quam tanta fuit , quanta nunc ed apud iftoslitcrarum didacorcs,de tua exercitatione dicendi , fplen- dore orationis omni genere do- ftrinx fama eonftans & nunquam m termo ritu ra , fed prouehor jam longius vel modeftia: tuae fines pa- . tiantur5vel offici) mei ratio poftu- let, quiimlon^e melius quid ipfi de te fenriant&loquantur cx ipfo- rumRefponfis cognofeere, quarij cx orationis mese tenuitate colli- gere poffis aut debeas: Illud tan- tum
Digitized by Googie
Ej? i s tol aC
tum addo me non amplius pro re- liquis exorare , fed pro me ipfb deprecari &r impenfius exoptare liccrarum tuarum aliquas ad me tranfmitci, quon-iam ex ipiarum eruditione fruftum , ex elegan- tia voluptatem, ex authori-tate ve- ro fu mmum mihi honorem conci- liari poflTe nullatenus dubito. Va- le , Patauij dic 6. Aprilis Tuus omni nexa copula Ga- brielNaudigus Philiatros.
XI.
ExcelUfttiJpmoViri) Dmine
rifanoy ^hilofiphid ^ Adedicind DoHori Jubttlijfimo,
Vtmids.
On fum adc6 rudis & igna- _ rus me(^ , qusc fumma fem- per c(Tc debet erga rui nominis eruditionis viros obferuanti^, vt te a grauiffimis ruis lucubratio-
Gabrielis Navdjet mbus6d negotiis interturbare vel* •
' lem , nifi veniam huius erroris* mihi promitterent ea , qua: tibi ftmiluris efUiumanitas, &c 'do- i?:iilimi viri ad poftrcmas tuas Ii- teras rcfponfio , quam nec volui, | nec debui fine hoc qualicunque- oijScij mei tcVHraouio ad te virum | pcrc«!l:brem eximiiiin tranf-. mittere. Fauenris iUihi f utunas- beneficium agncjfco , quod inftar Mercunj Deorum colloquiis, hoc^ e{lfuisS<: cxcellcntiffimi Domini • jMorcau confabulationibus Epi- ilolicis infcruirc pcfiim , led tiiei- j nominis (tudiofa: voluntati &: be-' ' ncuolenti^ tux Ungulati acce- ptum perpetuo rcrcram, fi me no-' f^um iiccc T yr^mem vkra Me-
- d^cina: limen vix progcefTum eo-.
, ^qua: ubi nunc cum illo no- .
Theflalo geramur non igna-'
■ ruin
Diyiii/ea by Goos^lc
(• ■ ' I
E P I S T O L iE
rum cfle velis dolent enim ve- hementer, &: Scholae Parifieafis Do£lorcs,& huius Paraui.ii Gym- ralij Profeflores &: omnes Scien- tiarum vireq^is akiiiini, diuinas ' tuas Exercitati vnes ob iftius cra- bronis &: fuci ftrepicum non au- ctiores fieri , augeri , promoneri, &:quod vnius homuncionis pec- catum fuit, in vniucrfum lirerato- rurn genus redun^iare , quamob- fem pergrarum mihi omnino fe- ceris,li vt ad Dotuinum Morcau copiose , ita ad me brcuitcr amice ilripiciis , quibus fiJem meam liberare ftudiis tuis tranquillitatem , vel aduerfario filentium deftrierare, &: jus tibi aliquando notum ^ cognitum fuifie , dem Milt rare poffim. Va- le , datum Patauij dic 7. Aprilis ^6^7. Tuus ad omnia paratiffi-
Cz
'■'4
GaBRIELU NAVDiBI IRUS Gabricl Naudxus Philiacros.
XII
0otiijftfn9f^iro 'Doniino RentU9 iJAi edito PariJit/iJL
^ Lutetiams
QVandoquidem prarfencis forcunx mcx tcnuicas SC nummorum, quos a tc,vir Dodif- xnc, nuper acceperam, id quo4 apud me reliquum eft , non mihi fubminiftraot amplius librorum nomenclaturas , quas in prxee- dentibus meis toties inuenifti , quoties hic mihi aliquos illorum olFenderc contigit, qui ditioris &: inttru&iffimx Bibliothccx tux, vel numerum auciiorem, vcl ma- jcftarcm .uiguftiof^m , vel fru- 6tum &: vtilttarem vberiorem tibi ii rjulirquc bonarum literarum I ! 'js reddere pv^fTcnt, cogita*
* .! •'?* vi‘.j n.i Mpjoi ‘lerilis Sc va*
E I S T O L ^ 53
cua ad te pcrucnirct Icuem quan- dam iftius vrbis Patauina: Scia- graphiam in hac Epiftola adum- brare &c Profcflbrum qui in eius Academia prarcipui (unt>veliit Monogrammorum Deorum ide- as-, &: prima quasdam lineamen»- ta repraefentare , quo nihil ubi defir ad cognitionem vt librorum, fic loci & Au£torum a quibus illi quotidie prcficifcuntur. Quod dum facio, velim cquidemdia me bene amet Heliconis aura,vt nihil ego veritati demam, vel addani nihil mihi, vel quicquam alteri tribuam, fcd id quodefl-,. vclfal- tem quod mihi notum eft, fine li- uorc vel fauore y fine palpo vd odio in medium afferam. Pida- uium ia Gallia qui viderit , huic faciliiis vt arbitror Patauij circui- tus & magnitudo ex finiilitudine
e 5,.
• « «PV
51. Gabrtelts Navd^i i.HiOtcfccc , c(l enim Ciuitas geos , v&fla , & in media campo- imn planicie non ecus ac cl flls in afqu'''/rc confpiciia , fortiflima quidem , &C ua cgrc<jie &c ex ane. -iiiurira , vc hofliLni quorumliboc vtl M.^x miliaiiorum etiam co- nap sfavili negono eludere pof^ fer , ii quantum ell: roboris in cius j iiiu & latericia propugnandorum^ | facie, tantum effet fidelitatis &: ebrequij in omnibus fiiis incolis | 6c maxime in Nobilioribus fami- I liis,qux fcu fatali quadam Inipe- | riorura omnium fenc(5lute , feu. recordatione priftini ftatiis,in quo. fiimmam feimc rerum penes le-’ habuerunt , fcu odiofa Canipanq cuiu dam maioris per iingulas no- . dtes pullatione, (eu demquealia quacunque de caufa , parum ad- diclre videntur douiimo Veneto- •
' ‘ - rum
E P t s T O L 5^
rum 5^ omni jo molcfic femn^ eorum canrum Nobiles juni Reipublica^ gubernaculis'? fo(i c:tiam dignitatibus aliis tam Ciui.libus qr.am Ecclcfiafticis ad moneri. Magnitudinem Vibi:> limitum auget>& quali inipecici-; alicuius Pagi gra idiotis eiSag.t,; non folum virentis graminis pv r vicos ^ plarpas ipoaic heri fcentis con(pejftus ^,,di^, auiimi {ua- uiter .fritillantiurn , iiingultica- tium , tintiliantiumque M-uficaa fed ipfa etiam Incolarum pauci- tas , Ciuium rara multitudo, quae in hac fpatiola Murorum in- tercapedine talis quidem efc , yC fi in Lvbiac Defertis , aut vaftfs iEchyopiae Solitudinibus haec ere- ftaconfpicerctur , tantb po{>uIo: fiqr exiftiraari debprqtjqi^aniqdii- ter roc alias Ciuitates Italias-flo-
. ‘“v e ,
« *’’V . ‘■'i ^
. ^ .
■TdiT,.
<
ii
lil/ed byV^iOglc
_ /
GABXrELlS Navd>et
rcntiffimas , minus habetur fre- quentata, fiue id contingar pro- pter nimiam Metropolis ^Lla^ vi- ciniam , quar vc alimenta fic ho» mines & prajciptic artifices ad fe vndcquaque trahit , fiue ob iii^ gentes asdificioruin moles diu- tiorum Venetorum palatia , fiuc denique ob communem Icalisr confuetudinem , quas Mulieres in cameris, noii aliter quam volu- cres in cavoiy)erpctu6 cocrcetSc Jic referat, (^idquid fit dolcn^ dum, eft profcd6 hanc vrbem fortis «iufdcm cfTe cum Paradifb Ttrreftri , qui licctpulchc/ritnus fit , pauciffimos tamen nadus eft habitatores ; neque enim huic defunt cgregije fubftrudiones Sc '^aedrheia, qna: fi.non ad luxum vt admirailda Lepidi |<egia , fi non ad faftunf vc magniftea Pauli Ba-
filica^^
. Digi-;7^" '’V Googll
-c ^ ..
1 . ' ' • ‘
EpiSTotiC. 57'
filica , fi non ad mira 'ulnm vt j aurea Neronis domus , at falccni' ad ornatum &: rplondorcm vi- deantur confttufta, non de fune etiam finuofifluuiorum amfra(ftusf‘ i; rebus omnibus* aduehendis haud- ^ inutiles 5 non moks pise nobilif- fimaium V irginum &: mulicrum,^ non reliquorum Ordinum e ftipe viuenrium amplilfimaj Ijomus, ^
^ nonaliorum diuices familiae, non '
I Sacellorum vbique miro cultu ni- -
tentium ingcns-& numerofa muU ' S i ritudo , non fora fiuc Themidis*
I priuara, fiue Paliadispublica jur- gia dirimenrium, non ilhS' am-* bularia, Prdciira: laquearia , mata &r omnis generis* fi.}ppel!cX'
1 prctiofifiinia non muri &: pro- i
pugnacula virentibus herbis’5 proj^- ' ecris arboribus , atque aniccno* 4^ Sorum genere paflim circumue-'
' ,, er, .
r
k
Gabrielis Navd.^i non denique akiores cx v* troque viarum hecre Porticus ad Solis vel riram per radios fortio- res , vel fletum per copio^lores^ j imbres pariter eludendum cx in- , dulhia compofitie ^ quorum om- nium lenociniis dulcedine qui. non caperentur, fatuum prorftis haberent palatium &: pedus ab- | deriranum veruerum in patria crafsdque fub aere nati. At veto- cum tot Ciuicates viiius orna- mentis , imo tot Beatitatibus dC. miraculis , illud etiam quod ia omnibus aliis maximum cft ad i cius commendationera acGcdar,/
. . Gy mnafium v idc tu r omnium Di- fciplinaium Stoa, Porticus & A,- 'cademia, Profeffores ex dodifli'' mis> qui per vniucrfam Europam:
■'% -degunt fcledi , Audicoicsque ex? . mnnibmt bvlundi plaga huc ve^,
* ' » *
4’ ^
j
r _ , i . GeJogIe
fcPlST'OLy£r. p
luti ad Scienuiarum mcrcatiiraili &: bonarum liccrarum Emporium accurrentes. Pauca tamen mihi videntur in his duobus poihx-niis aninYaducrfiGne digna, vc-
♦-piratis amore compiilfus non pof- lutn , quin canquam nseuos in ipe— ciofse' Virginis fronte breuiter^^: modcfle perftringam, & quidcni. quod ad Gymhaiium fpcciar, il- lud cernitur vndequaque ,pcife- ftum &: abfolurum; fiue fnace- riam fpetflcs ex quadraro lapide^ iiLicdirpofitionem ex duplici Glaf- dum &c iCmbuIacrorum ordine liuc ornatum ex diuerfis pidturis toruplici 'cojumnarum leric,, ^iue denique Theatrum Anaco- imcum lingulari indudria dc arte mirabili con{l:ru(3:um. Sed cum ad Profeflbres SchoialHcos paululum defledo , nOn polTnni
nr ' ^ C'- 6-
i
GaBRXELIS NAVDifiI in illis mulca non admirari , qu2C fbrfan dclicarioribus aliis ftoma- chum 6c naufeam commonere pofTcnt i fi enim cx Pliilofbpho- lum ordine Cremoninum &: Li^ ccrum, fi cx Medicorum CJaflt Caimum & Preuotium dempfo jis, reliquorum omnium vix ali- quis cx communi forte & litera- torum a??gulis eminere confpicie- cur, & horum quidem primipilo- rum arque Principum Creraoni- nus & Preuotius optime docenr philofophantur , (cd non multa fcribunt, Licetus vero & Caimus” jnjlta fcribunt, fed non ita feciirc. philofophantur & doeeoL Mitto concurrentium, vt vocant odio plufquam Vatiniano ftfc profe- queiitium criminationes & male- dida,mittoeoromqui fecundo 5^ tertio loco docent deferra plc^
rumqqc.
Digitizc" hy Gi wj
E P I S T O L it.
mmque Audiroria , mitco dcr*i- quc Leftionura, quas habere fre- quentius deberent , interpolatio^ nes* ^ nimis crebra atque longa< Vacationum tempora; vt Audi^ torum pariter qui illic ftudent ri* tus aliquos &: coiifuerudines mul- to magis admiratione dignas tibi proponam & finiam , quis enim non mirabitur quod omniurm re- rum lege peruerfa Prxeeptoribus fuis imperent , qubd pri&s fint. DodbrcsquamScholaftici, quod fauream promptius accipiant, quam difciplinam , qubd mnltb>* ficilius excirent tonitrua in Claf- fibus quara ftriges in nubibus^ qu6d melius effingant grun- nitum quam' Parmenio , qubd'< ircutius fibilent qiram fures , quod majorem ftrepitum edant quam. Gy elopes , quod omnium
Gabrielis Navo^et-
i
malium voces rectius fimulcnf cjuam. circumforanei nebulones Agyrtar , quod denique non vt ia Collegium proficifccntes ca- lamis aeramento inftrudi , fcd veluc in pugnam ^ arenam deC- cendentes pugionibus , gladiis , fulminalibus galeis ymbonibus armati confpiciantiir. Carccrum \rhxc Academiamon folumjuiic- nibus Philologis , fcd omnibus aliis cuiufcumque Difciplinar llu- diofis ddhnata erf , .fic c riam ha- bentur in ea non tantum Scien- tiarum & Humaniorum licerariim. ProfefTores , fcd alij etiam om- nium ferme Artium , quae ad vr- banious vitae decqrum hdne- ftatem faciunt, Praeceptores 6c Magiftri , ita vt fi quis velit pk- ^rutn tangere , lidps pulfare.
equis omni motionum aitifido
Digitized by Googl
Epistola. 6^ r n fl: i t u e n d i s i a c 1 1 ra b e r c , q u o g e ft a lepores 6c quo Galliua fccandacft videre, qua denique corporis fi- gura , vel gladiorum id:us pun- dlim inferre, vel declinare decear, addifecre , horum orpiiium nulli- bi melius quani’ Patauij compos efle poffic. Quare niil cum Aca- demiar cuiuflibct fama optimi Gonuenirec ex communi ftudid- rum lege Ciuium pauciras &; lo- corum tblicudo, quse in hac Ci- uicacc maxima dt , conclude- rem profeclo veriffimum efle de ea 5 quod olim paucis tamen im-» mutatis loanncs Anncuillahus flue Archiccuius de Lutetia protu- lit , quia videlicet illic funt reperiuntur bona quaelibet, omne venuftum, omne bonum , fi fola bonis gens multa flueret, pata-^ uij, die i6. Maij 1^2.7. XuRS o-
Gabrieuis Navdjef ni nexu & copula Gabriei Nau«: darus Phiiiarros.
XII L
Pompeio ^atmo E^itinohiirfflmo , Tatauinf
Me^HcimTheo- rud^ ^rimQ Prcft^orh
PAtAuiuml-
NiE tu, Pompei Caime,neglc- di cultus & offici) iurc me-^^ cum agere pofTcs, fi tibi, quem co* ties fum expertus fingulari comi-'
rare&beneuolentia magnum, elo- quentia majorem , eruditione at-;
' que dod:tina maximum, nihil eo- rum perfoluercm, quae vel data fin- des ab ingenuo, vel beneficiorum-' tuorum memoria a non ingraro,- vej denique tuinominis^celebritas* a}uucnc ftudiofo non tantum ex^ petere, fedeiianr extorquere poC- /ent; quamobrem illud vnum mi- iii f^mmopere deprecandum cflc'
ccufeo;^
l' ‘
renfeo,qu6d hac officij tnei ratio- ne non me citius exoluc rim,quod
hscferinijvixqur cft quo me ab hac ingenti culpa liberem , ni pro tua> !
q-Ljsc fumma femper fuit > humant- ^
tace , illud non cx ftimd^s fero fa- ^ ftum-fliiffc^quod pFoptervniucrfae ^ j familia: ex Patris jaftura' confler- ^
nationem, propter domeftica nc* ^3
gptia quae , mirum in hcc cafii^ " ^ quam frcquentiflima fint, matu-, 4-^ rius fieri non potuirmihilque aliud quam Deum ita mihi bene fauen- tem &: propitium”' expeto ,.vt iflO' ludu paruraimminutOjhoc fqual^ lore aliquatenus* deterfo nihil V::" prius aut antiquius habuerim,. ^ ^ ; qiiam his lineis apud tc tcftarij quantiego fenaper fecerim men- r. tem tuam vere lublimcn,vcrc he-- ^ ^ i toicam, quanti nunc apud noftros^; ^ ;
in xrc tuo diutius quam par flierit
i-* • ■
II
I
66 G ABRT ELtS N 4V c]uarti apud omne s , irno quanti apud polleres diam neri , ac^uc exilHmari dtdi iercm, tantumq! e abelV , ve reconditae mx doctrinae dchicam cou mendationcm , tuis Liboribus a/1'iddis - referendam
f
grdtiam ,1:uxqlK^ dngulari &. exi- miae virruti f cddeudunihonorcm tacirus apud rac prxccrcam, quia e contra vt ftatim in hunc trau- quillitaris portum^appuli, vr, pri- niiai tue Senatus litcrarij proce- res, tot rediuiuos Machaorias in hac vrbe falutaui, coepi conrinu6 apud illos te fummum Medicinae dicdatorem ,* aeque gcniiinum vcriiiTque Pbilofophiae .parentem jaftare , profiteri , prscdicare, tibi vni liceras humaniores, linguarum notitiam, politioris litcratui as lau- dem aflerercjtibi bonorum omni- um. auctorum Icftionera , Sejen-
tia^
Digitized by Googie
tiarum emnium rogmnoncm, re- rumqae* omnium icicn.riam tri- bucyc , a ce denique paulo minus quam a Numine, fed multo plus quam ab ht^mine, idemque pror- fus quod ad Heroe c xpcftandiini eflcdixi,a(Tcrui, coi. firmaui, qua- re tuum eft, nunc, Pompei Ma- xime, fidem meam tot illufinbns viris datam liberare . tuum eft Manuferipeis illis codicibus e- dendis , quos apud te typis para- tos me vidifle retuli , tam fcdulo incumbere , vt quemadmodum illi , qui jam cx libris tuis Politicis de calido innato magnam fpem de tuis laboribus conccpcranf,. majorem illam adhuc cx mea de te prsedicatione habuere , fic ipfi-=. met tandem maximam 6<:omni relatione atque" cogicacioue fun periorem accipere poffinc, ex re-.
GaBIUELIS NAVDjtl •' • liquis omnibus quos (ingulis Fraii-r cofurtenfibus nundiuis^^ proditu- ros efife fpopohdi, fed maxime ex duobus illis de iudicationibus Fe- brium dc de principatu membro- rum , quos vr egregium eloqucn- tiar tuic purioris fpecimen , vrre- fertum omni genere dodrina? ihcraurum , vtque nobile capacis ingenij cui monimentum nullus dF qui non fummis vocis exoptee, cupiat» deiiderec. De mc ver6' quantum ip(e pofTum polliceri» tancumdem etiam fpe rare debes» atque ita apud ftatuere» nemi* , nem/ videlicet elle hic vel alibi qui magnificentius de ce loquatur ic rentiat, neminem qih tua om- nia pluris aeftimec aut faciat» ne- minem'denique qui vehementius exoptet occafionem aliquam fibi dan » qua hunc animum erga te
meum.
DigilliCC ty Goo<^lc
' - E P 1 ^ T O L iE .
«leum tui cupidifliiTiuai atque amantilEmum effe declarem, id i^uod ego libenter profecto fum fadurus , ii quando tu milii ai eam rem feneitram aliquam ape- tueris , id cft tempus locumquc . indicaueris, quo id commode fa- cere pofliin ; hac enim iiue per te oblata, five per me inueftigata arque beneficio amicorum aut mercatorum quorundara reperta occafiohe , quam primum acci- pies Domini Morcau Scholam Salernicanam , loannis Riolani Opus Anatomicum , Inftrudio- nem meam de fratribus Rofaeex crucis, Apologiam pro viris illu- ftribus de crimine Magias fals6 poltuJacis, & quod etiam nunc excuditur confiiiLim pro ftruenda ordinarim Bibliotheca, reliquof- qiie omnes quos ex hoc refertiffi-
i- -
• >
I
it:,:
■
t
««/i V -
V
c4. '
fir
.IS»-
b I
• -1
y(
■t--
jdD^l^dqgle
ri=i
jo Gabrtelis Navd^t mo E rjpo*'io deiidcrare poccris, tum aJ itudiorurri cunru*Ti luaa- men, cum ad inftruddfimx Bi- bliotheca tnac decus ^ ornamen- ^ tum, cuius xulx volu utaris fi quan- ,
dto mihi hccac figniBcationem aliquam tibi prebere , tum ego .me non dcdifTe , fcd acrcpifTe lo- cupletiflimum bcncficiuin pura- • bo. Tu verb voltincarem tuam &: quidquid coullicucris, pcricri- . bc 6c me ama , Panliis ir Se- ptembris i6i7- Tuis virtunbus. cxinn-sdcdinffimusGabnclNau- daus Piiiliacios. .
‘ X;V.
Stdem.
VIx ego , Pompei Caime, priores illas i quas ad tc nu- per dv drinaui , Lugdunenli Nun- Cio reddideram, cum ecce obla- ta
Epistola. 71 ta occ^fione vin , cum quo mihi fumma -fcmper fiiic familiaricas & arftifTima necellicudo in Ira- liam , reftaque in Academiam veftrarn cogicancis , non potui il- lum, nec debui iuie mcisadceli* teris dimittere , tum vc pra:iienru occafionum , quas 'fors obtulerit exemplum tibi dem frequentis oftieij , ciim etiam vt co^nofeas Scholas Salernitanx &c librorum 'meorum exemplari i,qtnr tibi pro- imferam , huius amki mei liugu- laris bonas hiei fuiife co nere dira, vr piimum fecurum cx hoc of- propcnfkintc cbicruautic fue reltimonium dicere polfis, donec reliqua non minus fincera ex ilhs , qua: tibi de co in hnius Epiltolx de curfu referam, certius i.iuoccfcanr. Vc im tamen in pri - misexiftimes, Pompei MaxmiCi
■n Gabmei-ts NAVDJEt ron fiducia officiorum 'erga te
meorum qu* nu'l* j
buius mulfcuUs pondere quod
SviUciumcft,noadcmquco^
fcquij mei rcfpcau , aut
uis noftti coniiicrationc fa^acn
fuiffe, vt rSTola
datum effe defiderem,
tuiaiipfius ratione , tui qmdera
quoniam non ^
roitatequamdbat ina confpicuus,
videris non foliim a conf»»® faaus fed ab ipfa natura fiaus, K efformatus ad vtbanions viW Ojomenta 8t omnem rationi^
t^umanitatis; illius vero quudi gniffimus cft fi quifpiam alius qm in amicitiam tuam admittatur K non pofiremum in ea locum ob-
.tineat. '“i'
tionis tu* fama primum adrair^
tionem deinde etiam amor m
DkjSl/ed hy GoogU'
Epistola 7 j
cxpreffcric, imo defiderium ar-' dens videndi tc & in tuum finum, tuamque familiaritatem penitus fc infinuandi, quo largiori hauftu facunda? tua? mentis latices ebi- bete , doftrinacque tua? fublimio- ris mirabiles effedus propius in- tueri atque afpicerc poffit. Multa tibi qua: ad illius commendatio- nem non mediooriter faciunt re- ferre deberem, qua: dc propenfio- * rem tuam in hunc voluntatem Sc afFeaum reddere, & meam de il- lo pr^dicationem non vanam & futilem.cfle dcinonftrarc poffem, fcd vereor , Pompei Maxime , nc plus antiquae veluti fraternx lineae cum illo ncceffitudini tri- bueres, quamipfimct veritati, fi omnia qux in eo fummam lau- dem commendationem me- rentur , exprimere vellemi q^*arc ‘
D
Digitized by Google
Gabmelis Navdai , facis mihi erit inter egregias na- turx fuae dotes prim6 recenfcrc 4quod mihi de te non nifi fublimia Cd heroica narranti prompte 6^ in totum crediderit j fecundi quod animula fit corculum il- luftriflTimi Principis Domini de, Gandale , cui non tantum Medi- > ei nomine ©peram , fcd etiam Amici magni Politici ratione -, fwana induftriam multis Jn rebus grauiflimis accommodat , en tibi ‘ Tenit in mentem illius Horatiani?
Frincifibm pUcuiJfe Vir it non vU , tmaUfueJl?
Tertio denique qu6d ip(e fa- miliam ducat in certis quibufdam facultatibus dc fcientiis , quarum primus Princeps&priraarius Pro- feffor scquifllmo iurc nuncupari Sc habere poffec , nifi vir apprime fapiens & in fua commoda bene
ani- ..
Digitized by Googie
E P ! S T O L iE.
animatus lauream ex tali mufta- ceo non ambiret , fumma om- iSia,quje in illis arcibus qbtii^uir, alreri longe nobiliori 6c vtiliori videlicet Medicina: lubens fub-
mitteret. His ergo, Pompei Ma- xime,lingularis amici mei meritis, & fi quam apud ce gratiam inuc- nire poffunt precibus mcisjtan- tum indulge vt ipfc te talem erga fe experiatur , qualem te fentiunc omnes qui forfan non ranto cum ' nominis tui cultu religione, tantaque cum ingenij tui exifti- matione,ad cc frequenter ex om- nibus plagis ScEuropx partibus ac^dunt , & fi mihi fidem de illo adhibiiifti, tu iterum illi de me
tui quam maxime ftudiofo dc hoc nomine ingenium tuum grande, capax ,'diffu fu m per omnes artes in Scholis Cir^^ulis paflimafle-
D z
Digilized by Google
7^ Gabrielts Navdai rentc, eandem non abnuas , Vale &iub^, Panfiis dic i6, Septem- bri^ 1627. Tuis eximiis virtutibus deditiffimus Gabriel Naud^eus Philiatros,
XV.
DoBijfimo Viro Domino lu/to H^gritAU Aiedtco Phthfipho,
Venetioi,
FEcic exiguum illud temporis interuallum, amicorum fua- Diffime, ex quoiucundifGmae tux confuctudinis frudum nobis in- dulgerc dcfiifti, vt vix vllam, ne- dum breuem hanc Epiftolamad te feribendam efle apud me fta- tuiflem , r>ifi mihi magno folatio fuiflet abeuntem te ocyus & fre- quentius literis meis faltem pro- fequi, cum vehementer cxoptaf- iem vt animo fic corpore poffe comitari. Quoties CRim fubit mi- hi in
Digilized by Googli
E f 1 s T o L j*. 77
hi in mentem recordatio grati f- fimi noftri conuiftus , vclut exin- duftria ad omnes facetiarum leporum illecebras compofitij quoties obuerfantur animo hila- rioris naturae tux Genius^morum- que candor mixta cum erudi- tione non vulgari tua comitas elegantia , toties etiam iadurae, quam abfentia tua mihi peperic, toties moeroris illius , quem tui deiidcriunvmihi reliquit, non pot fum etiam non reminifei. Quam- ‘ ©brem patere y amicorum meo- rum Goryphec,hoc fidei atque obferuantixmcac teftimonio ami- citiam noftram velut foecundis imbribus terram in dies magis ac magis exhilarari , grandcfccre, recreari > patere me hoc velut hoftimento diligenter prouidere, ne poflim abs ce tardum nomen
D 5
Digitized by Google
78 Gabrielis Navd^i appellari; patere denique, vc fre- quentioribus tuis ad me literis &C ingenti meo dolori leniens quod- dam remedium in hac qu2efiuifle &: feneratam gratiam videar, nec ffullra quidem ambiuifle,vt enini primum {limmje humanitatis , fic poftjemum facundioris tuas men- tis , dodrinasque ac eloquentiae mihi quam amplijflimum 1'cmpei: erit teftimonium. Vale & quo fi- 1 ne fequentem orationem ad te tranrmifcrim , diligenter perpen-^ de,Parifiis Septembris 1617. Tuus omni nexu copula Ga- ferielNaudasus Pbiiiatros,
XVI. ^
^ ^
^ DcEljfitno Viro Domino loanni Colle^ Mcdicind Pra&$Cit Profejfori tnmario, *
PatAuium,
COnfilium meum fjepius ad
tc
f I
Digitize " Gi
E p 1 s T o L 79
te fcribcndi , ProEfTor dodif- fime , nolim exiftimes volun- tate aut negligentia intermif^ fum faifle , cum tua commu- nis in omnes , fed in me vere di- cam finc^ularisbcneuolentia, tam potentes amoris in tc mei &ob- icruantia: non vulgaris igniculos accenderit , vt prius ipfe mei o- blitus quam gratitudinis tuse non riicriior , prius in me ipfum ingra- tus quam tuorum beneficiorum cultor ncgligens & nongratusex- titerim i fed qusc plurimum bonis Conatibus obe fle folct , nego- tiorum variis dc caufis quotidie fucercfccntium atque yrgentiura moles &: pcrmoLlia copia, hsec eadem fbla incaufa fiiit, cur per totum illud tempus a difceffu meo _ nihil ad te licerarum dederim; Quare hoc abs te imprimis ubni-*
. D 4
Digitized by Googie
fo GaBRIELIS NAVDi^l 3CC petOjVt fi qua forte animo tud- obuerfacaeA diuturni filentij mei ©cafione indigna prorfus gratiffi- mx eux in nae voluntatis recorda- tione fufpicio,eam quamprimum txuasySc illud totum quod abfquo mea culpa hac iure peccatum eA, non difficulter indulgeas i ita c- nim fors mea Sc rerum conditio tulit , vt vix dum exarefeeniibul lacrymis &: deterfo fitu ac fqual- lorc , quem ex Patris mei jadura contraxeram , qux paulo ante reditum meiup in hanc Vrhem^ proh dolor ! acciderat. Compo- fitioni & editioni confilij cuiut dam de inftrucnda Bibliotheca , quod fub illuftriffimi Prxfidis Henrici Memmij Domini mei Sc fauitoris colcndiffimi nomine pu- blici juris faftum cft continuo teaihi fuerif incumbendum. Nec
, auilc4
Digilized by Google
Epistola. S"! multo poft ca fefe obtulit publice dicendi & differendi in Medico- rum Scholis occafio , qua nec i]>- luftriorctn deftderare ambiiiofit fimus , nec difficiliorem feligcre laboriofiffimus,& ad orandum pa- ratior quilibet alius vnquam po- tiiiffet. Hxc autem erat Baccha- Jaureorum, qui poft obicas non fc. gniter in latrico puluerc Concer- tationes, ad pileum & lauream promoueri debent , fingulis duo-~ bus annis fieri confuetaPanegyris, & qu2cfors tunc decem Oratio- nibus abfolui debebat , infiicuca laudatio , quam ( abfic verba' inuidia ) fic ad Medicorum om- nium guOum &c palatum exegi», vt propter erutas in majori ora- tione Scholae Medicar Parificrilis^ intadas ignoras a quingentis^: annis antiquitates > illa poftiuQ^
- S •
Digilized by Coogie
Gabriexis' Navd^i .duni eorum lulfii &c anfpiciis pr<^- lo demandata lic , ut quse multo- rum aures inter recitandum deti- nuerat , omnium tandem oculis facilius Tubjici , omniiimque ma- nibus diutius inhserere & detineri poffet. Nunc vero deiiderarem magnopere, vt quimecamdiii de nie ipfo, deque mcis laboribus libris dicentem, qux tua cft hu- manitas, bencuole ruftinuiftijho- lum etiam Exemplaria, quaedam accipere pofles vt qucmndmoJii, VulttUf Achilleo qtidt quondAm fk” ceras hcjli.
Vulntris auxilium Peliae hajl^. tulit 5
pari iurc hxc opiifcula, qua? mihi Qccaiioni fiiciUiU,ne citius ad tc fcnbei em , tempeftiue ex pro- pci.fce voluntatis afleifVu tibi o- hU V , o ffici y r u m . nic o r li rn c u
ecacioT
’ Digiti-^cd^y Cii)0>^k
E P I S T O L JE. 83 ftationc exulccritum iure merito animum cuum delinirenc , te- quc iucundifllmas conftictudinis 'tuas fru(^um neque apud ingra- tum hominem 5‘neqiic apud igna- uum illius xftimatbrem collocafle ligni ficarent , fed quo mc tranf* uerfum agit, hxc culpx depre- catio ? in quod &: quale viriiimi 'ducit me virij fuga ?‘qu.ifi vero peculiaris ille candor in‘cxccris accerlitus 5 in te vero genuinus &natiuus, quali fumma illa qua. •cun61os complc£tcns bcneuplen- ria & arfto’ foedere Ibdaca, cufn conditfonc " prorlus. admirabili, morum comitas , non omnem a- fpcrirads n^vum relpiiataioh om- 'nem pacati animi atque mii!ruiti> facilis &: indulgentis naturo: gra- tiam in fc complectatur &; reti- neat. Tua certe maior e(l probir
6. •
Digilized by Googie
M G Am^TILlS NAVDiEI tas dfC iiffi luv> csecerarum virtu- tum-vfa obfirmata manfuctudo,. quam vtquidpiam fubkati in me tui animi. fAifpicaci poflim ; mea^ autem procliuior in tc obferuan- tia,quam vtilli fatis obfequar ina- ni quodam verborum choragio- Quare fac deinceps,fi me amas, bellum gloriae, Colle, vt cx literis tuis hanc laudem, cumulate pec- cipiam quse femper ingenuis, adolefcentibus & optimis quibuf- que cx fummorum virorum cul- tu & familiaritate non ingrata, nec inudlis folct aducnirc , & in- credibili cupiditati , qua teneor de rebus, tuis audiendi. Hoc tri- bue quod , de Medicina Artro- logica , de Doftorum hominum ud te literis qua^iitis , de Do- ^ ^i/Tiniis tuis in Hipocratis librum j
Commentariis ,,
q^id,
Digiliz^ by Goc^Ip
/Epistola' . €juid aduiti: fueric diligisntius in- quiro i> vellem enim: omnino , vC egregia illa volumina in mtdia MufarumTacrario , ipsaque seter* nitatis ara extremo ruo &c funt- mo conatu induftriac, laboris at- que judici) exarata y non (ecus: a noftr^ gentis hominibus , imb vero ab omnibus efferri pofTcnt & iadan , ac reliqua operum tuo- rum qua^ felicibus aufpiciis ianiT pridem emiiTa,
Nedimi viarias fircum tua, Um- foraidurpS:
Feceris igitur rem tc,id eftho- iininc bencficcntiflimo dignam,. ,fi me de his & de rebus aiiis , in quibus opera mea cibi ncccfFaria clle poffic per epiftolas^ monue- ris , vt nihil, deinceps quod"* ad? declarandum meum erga te anir aaum pe,tun«ac , praeccimitcami.
Digitized by Googie
86 Gabrielis Navd^ei
f t
hc quam fieri poterit vcilicerwe- gotiorum tuorum non minus, quam lucubrationum curam 'ge- rram. Vale. Parifiis die zo.Ocio- ■ bris i6z8. Tuo nomini aeternurn addidus Gabriel Naud:eus. Si vcftra Excellentia curaueiit ima- ginem fuam sere ceiari , rogo vc- -hementer , vt cum Rcfponfione qua me dignaberis , vnum ex ^Iconibus accipiam.
XVII. ‘ ;
^Urijfirno *Philo/opho , T^cWlfiwojtit 7^ ۥ dico D cmino \/Emilto T.^ariJ'ano.
Venetiae,
SEmper equidem exiftimaui quod tu quoque Tentis, yEmili Parilane , rerum amorem , mu- tuamque beneuolentiam.haud fa- pienter ab hominibus 'dijadicari> imo nec ab ipfis Tapienribus rc6Va cum ratione a:ftimari cx hoc vul-
gatii
Digilized by Google
Epistola. S7 gari litcrarum officio, quod Ta- bellariorum incuria , negotio- rum niolc, temporum iniuria in- - terturbari vel minimo negotio poteft j altius clt & potentius quoddam amicitix inter inge- nuos &C literatos. viros femper ob- firmatx vinculum , quodncclo*^ eorum diftantia remittitur, nec, longa temporis’ intercapedine laxatur ; fcd- toties obffimatur votis quoties non confirmatur of- ' ficiis tamdiu ipfa voluntate ie fuftinet ! quamdiu facujtaie non, prxualer , fcd quorfum hxc mi- raberis forfan 1 Subtiliffime Parifanc , certe non c6 tendunt vt negligcntix vel obliuionis eul- ' pam deprecer , aut veniam in re - turpiffima mihi condonari ve lim, neque enim is fum qui non ani* mo magis quam oculis. Amiep^.
Digilized by Google
Gabrtblis Navdaet geram, qui praecellentes virosi^iT ©mnibus Difciplinarum virtu- tiimque luminibus illuilrcs , meis inigis &: kuibus feriptiuneuHs non ‘audafter interpellem , qui te bcatiffimae ingemj vbertate flo- rentem, rubiiliffima pernouas co- gitationes mentis contentione fu- pra docbiorum. (pes enitentem, ip(a memoria pariter mira atque olira fldeli. vigentem , morumque fingulari comitate &c integritate prope diuinum,non flimmoperc, defiderem, inter nobiliores ami^- cos conferuare, quod honori ini- ter dodiores Prseceptores receni- fere, quod vtilitati inter Phijofo^ phospratftantiores purpuratofque ialutis humanae Principes referre, quod incredibili propemodum voluptati mihi futurum e fle , non ccttiui ego, quam tn, vt arbitror»-
Digitized by Coogle
-^IPISTOL^
fatis ipfcmet nofti, fcd ciim nomi* nis toi memoriam, & beneficio- rum, quibus ~mc cumulatum effe voiuiftt, recordationem, tanti fem- per apud me fecerim, quanti quif- quam alius rem maximam facere poreft , certioremque me reddat amicorum , qui nunc apud yos do« git, fuauiffimus Domiims Lai- gneau) illuftri/fimi forciffimique Ducis,Oominidc Candale aCoa^ iihjs, valetudinis prius, nihil hto- rarum,quas ad tc rarpiusdeftinaui, peruenifle. Equidem arbitratus ium hac communi amicitiat lege, tuam effe mihi retinendam cum particularibus officiis vi^ bene potuerit cenferuari , habeo enim prorfus quodi&tis meis imputem, aut verius, quod eiufmodi Tabel- lariorum difficultatibus & impe- dioientis^cau£e ine;e flatum inui<^
Digitized by Googie
$o Gabrielis Navo^ei tus fubmittam. Ec quamquarn* grauitcr fatis atque iniquo animo tulerim , diuerf s occupationibus eripi mihi facultatem fxpius ad te fc ribciKli , longe tamen gra7 uius extitir , te quas non ita fre- quenter feriprerim rarius accepiC- fe, im6 pcrmoleftum fuit nullas adhuc recepi{Tc , cum trinas fal^ ^cm religionis in te mca^ 5^ obfer- uantia? teftes locupkciffimas di- ucrlis 5 fcd quod fateor, diffici- limis iam & exulceratis tempori- bus ad re deftinauerim , quent- admodum &: poftremam hanc licet non certiori via adhuc tfanf mitto , vt fi qua fors melior eam ad te detulerit, & de priorum ia- ftura admoneat &c me ab ingra- titudinis labe vendicet, quam vt nimirquam exercere apud igno- tos , ita apud 'amicos cane peius &: ,
angue
E P I s T O 1- 5J
angue ftudui fcmper dcuitare. Quare velim omnino cxillimcs, Locliilime Parifanc,me nihil aliud in votis habere, nifi vc ita mihi optata contingant , ita me beiic ament Hygria dc Panacea, ira mihi afpiret blandior Heliconis aura, quemadmodum memoriam j clariilimi tui nominis altius im- preiTam , fcnsiimque candoris cxiniij,quo me aduenientem ex- cepifti , manentem foiiifti , a- bcuntem fuauiter profcquutuscs, medullitus apud me defixum co- lui diligenter , & crebi is vfurpa- tum Sermonibus>hac laude"c]uan- tum in me fuit exornaui , qua nec maiv^rcm deiiderare lingularis animi tui modeftia , nec illutirio- rem excogitare potuit mea in te haud vulgaris beneuolenria. Quod fi nihilominus aliud ctLm
Digilized by Google
I
CjAjBivir XI S NaVD-^I in votis habere tliihi per ce liceat, illudimprimiscfit , vt poftquam fingulari tua virtute, hoc labore tam arduo, camque difficili Sc im- pedito nobilium exercitationum dc fubtilitate &c de materia coeli deffi)n6buses,qnid)am pares,quid moliaris , quae tc curae exerceant, fubinde mc moneas, hoc enim noa J ego cupidius feire aueo quam fa- ciunt in hac ampliffima duitate tot auguftiMcdicinae proceres, tot viri graues & eruditi, qui nihil a tc nifi perfedura ingenio & furqma elaboratum induftria expedati- dum decernunt. Rumpantur licet erepent nonnulli Cicones, alie- ni nominis obrre datores , fui de- codores fcu mauis chiftarchi, ! quos fime non folum audis, fcd qui mc ipfofapicntiores , hic de- gunt prope infinitos, animo tran-
quiUo
Digitized by Googie
. E P I S T O L wE ^ ^5
quillo & pacato floccif .cies>fcili- ^ cct vr quos veluc ab omni hiima- tiirace deficicrtcs ratio manifefta non doccr,non vincit , non com- primit» vclut pannuceas Baucides aut rixantes meretriculas dcfpc- £tusipfe compofeat. Demum ex venia quam mihi (e mei fccifti,pcH ftremum illud veterum adjiciam,
' ve libellos quofdam , nuper a me publici iuris fados , confilium vi- delicet de ioftruenda ordinatim Bibliotheca, & Panegirim de an- tiquitatcSC dignitate Scholae Me- dicas Parifienfis , aliqua mihi da- retur occafio ad vos tranfmitten- di , quibus & propenfum in te . meum animum agnorceres,&: eos a te probari aut me in illis admo • , neri , vt honorificentiffimum mi- hi , ita &: gratiffimum fore tibi certo perfuaderes. Quod vt in- cerim tibi perfuadeas meque fo-
Digilized by Google
^4 Gasrieiis Navdj^i iK rc Sc profequi pergas enixe ve- lim. Luretise die 25. Marrij 1629. Tu us ad omnia paratiilinius Ga- bricl Naudseus Philiatros.
^ XV.III.
• %
CUr , Sapientijfuftofue Viro D#- mino D. t/£lU T)iodato,
Ge^ntam*
BIri hac artate Philofopho;^ rum Principis Cxraris Cre- monini fufeeptos ingenti animo & felici conatu pro Ariftocele la- bores , diuinumque in aiTerenda veritate judicium, quanti femper feceris Clari/fime Diodate, vt ne- minem tuorum amicorum certe meipfum latere non potuit; quem. ^ pro tua fingulari in omnes ftudio- fos humanitate , vix pubertatis annos eiiicnfum , peculiari dele- tu U in eorum cenfum adlegifti,
^ia
Digitized by G( ■ ^
E P I S T O t iE
&in Herculis biuio (tar.tcmarque. hoc in setacis flexu , in quo, vt fa- pienter monuic Marcus Aurelius Imperator, /pti noncAdit^ Cv7»afticutum, falubribus praeceptis ad hunc vitae callem ingredien- .duiii , qui me tibi quam fimilli- mumcfficeret,raepius cs cohorta- - cus ytc quo omnem humanitatis & beneuolentije lationcni in mc expoliendo ad impleres, totum te jnihi ad vita: & morum exemplar exhibuifti , mentem & cogitatio- nes tuas aperuifti , non vulgaris dodrina: chefaurum reelufifti, ha- litus etiam bc afFedus tibi- pro- prios ferme omnes infudiili jVt fi te meum Socratem non agnoue- rim, Mortalium omnium jure vi- dear ingratiflimus, adeo qusecun- <jue hic in Alcibiadem .iut Phac- * donem, tu fapientillime Uiodac^j
/•
Digitized by Googie
<9^ Gabriilts Navd^i' in mciprum conculilli. Verum* quam longe iib hoc et;)^ct^^lce4 crimine fim alienus, toties opinor patebic impollerjin, quoties non mediocribus votis exoptata mihi fefc offeret occafio,recenfcndi iti amicorum circulis, aut referendi inter publica monumenta, nobi- les tuas de prxclaris quibufcuti- que rebus exercitationes , di^i- que,Oraculoruminftar,setcrnita- Ci confecranda, circa tot tamque iliferepantes inter fc Philoiopho- rum opiniones , exerentes fc dc nouo tot egregias artes, excultam magis quim antea naturae, mo- rumque difciplinam , Sc rerum omnium cereas viciilicudines , fa- talefquc Regnorum fic Scien- darum periodos , dc quibus tc, non vt fiAicium larcham Apollo- luas ex Tantali foiue^fe^ ex inti- mis,
Digitized by Googl<
Epistola.
mis, altiflimifque Snpienijj^ pene- tralibus, incredibili cum volupca- te Ikpius audiui differentem. Sa- ne luiiat imprimis eorum memi- niflcjquse priufqLiam alteruter no- ftrum Italiam cogicaffec & maxi- mum illum Philofophi^e Genium Cajfarem Cremoninum falutaf-^ fet, de eius ftudiis &: reda, hifque ’ • temporibus apprime neceffaria philofophandi ratione ex tuis confabulationibus memoriae com- miferam. Enimero quemadmo- dum tunc loquebaris, quis hunc fenem videre magnopere defide- rct, quem veluc in Scientiarum vertice collocatum Mortales re- liqui mirantur bc fufpiciunt? quis non audire? quem fummi poten- tiffimique Reges Henricus IV. & lacobus I, de rebus grauiflimis per fuos Oratores j Politicoruna . E
Digitized by Googk
st Gabrielis Navd^i fapientiffimi Veneti per fuos Se- natores, muhialij Principes per fcipfos frequenter confuluerunt?- quis demiiainon ampledi? quem iiiauiflima vicx confuetudo, mo- rum candor, &: adionum om-. niura comitas, vtquarn beatifll- . nic inter fuorum amplexus, ho- ‘ nores &C ofEcia, cxtcrnoriimque delicias, amores ac defideria, vi- xerit, vtinamque diutiifime viuat effecerunt. Sed quanti prarterea , faciendum cft>pedus illud magnae mentis domicilium ? quanti meus haec prsEclara, fublimis, cxcclfa, fortis Sivere Philofophica? qux velut Aquila femper in altum ' contendit Si fupra pluuias , fupra nubes 5i tonitrua , ac fupra id omne quod mortale , eft penna- rum remigio ereda , in quodam puriori xthere fufpenfa conquiefr N cir»
X
Digitized by C'
, E P I S T O L
cit, humanofque cafus fua virtute aut inferiores putae , aut feipfis longe fuperioremoftcnditi dein- de vero quanta cum dignitate munus illud docendijquod maxi- mi Piccolominei virtus emerita iftius faeculi vertentis initio de*» fcruerat , ha^enus fuftinuit? quanta cum voluptate , cum fru- ^ ftu, im6 etiam cum vberiorima- nifedatione ftudiorum- progref- fus , Ariftotelem legit , explicuit, defendit i tanta profedro &: no- minis fui dignitate 6c aliorum vti- litate hoc vnus ille prseftitit, vt grauiffimam Ariftotclis doctri- nam , doCtiffimamque ciufdem grauitatem , vel omnino, vel fal - tem quam proxime videatur af- fecutus, nec enim offici) vnquam tui cffe,aut quidquam ad fe perti- 'Pere arbitratus cft orationis api-
E 1
Digitized by Google
» \
E'P I S T O L ^ lol labiis retinere , ncc ram verbo- rum luminibus quam rerum fu- ‘blimiratibiisinhzercre ; vt quem- admodum *de Sirenis Alcibiadis diftum eft , extrhfgcus fi afpextrijy ftYAm vidfOi , fi wtrofpexeru , »«- dgnofcas , Sc feit^ admodum ac eleganter monuerit ingonio - rum verrex Picus Mirandulamis, 0 dtlicAte cum accedis choxmlas ^ ci- tharcedss fone te i» .auribus , ciim vere Philo fophos auoca a fenfibus, re- deas ad te ipfum in animi fcneiralia recefius. His igitur pciTuafus mar gnus ille Cremoninus , quid Mu- rium 'addebas i (i non orationis charader eum floridum , vernan- tem, piduratum , fucatumve de- git, fed vtilem, grauem , reue- rendum & qui majeftatem potifij cx horrore quam gratiam ex mc)|- Utudihe conPcquaCur , q^iJQueiub
Digilized by Googie
Joz Gabrielis Navdaei cxpofiris verbis remotiffimasfen- tentias inuoluat, plenas quseftio- ' Kum , plenas folutionum, 6c hanc omninb dicendi legem nobis pror ponat, quam Sc Medicorum Prin- ceps Galenus non parum lauda- uit, &: ipfemetjtanquam Philofo- phorum maximus, fuo fatis exem- plo confirmare , atque dodrinsc fux pras Aantia, ab occultis inuidor fum fufurris & ineptis muflitatio- bibus tueri ac defendere poteft. Nam amabo te, fubjungebas , mi Naudaje, quis vno Cremonino abfolutius proponit? quis euiden- tius narrat f quis apertius docet? quis efficacius confirmat ? quis acriiis refellit? quis ncruofius col- ligit? Deus bone i qui lacerti? qui vigor ? quod pedtus ? quanta cau- fse fiducia ? nufquam cefTat , ni- i mifquam jacet, iiimifquam refti-
tif
Digitized by Google
»•4.
Ep^rSTOLA ' 103
tit , nimifquani dormitat^' fcd v- bique properans fequaceiTi ob- -temperantemque lectorem mo- net, ducit, rapit, fuadet, perfua-. det , aliud * eft pratterca,
cuius miKi nunc in mentem venit, &c ex quo nobilipris longe com-’ mendationis a rgu meritu nfmigno • Cremonirio deberi, cumque prac; ftantiori modo , quam reliquos omnris Philofophos, de Sapientia mereri, fepius apud me conten- debas j etenim cum vniuerfarum , opinionum aeftu luxuriante a6tum iam,coricIamatumquc de Philo- vibphia yidetetur, 6c hinc Tclefius rPar me nidis dodrinam inftaura- 'irct illinc Patricius Platonico- rum .fumos fublimaret , hinc Gil- . bertu5 ..Philolai dogmata cruc- / rcc , illinc. lofdanus Democriti principia defenderer , omnes vc-
" ■ E 4 ^
. • I
Gabrielis NavdjEI rb conjuraris &: colkdis viribus vnum Ariftorelcm furti, pecula- tus , ignorantiae accufarent , reum fingerent , ad fupplicium pofcc- ' rent, ad ruinam & internecionem raperent , vnus profctStb fo-- Ius extitit Gremoninus, qui cau- fani eius tuendam fufcepit, nauis Peripateticae clauo firmiter fe ap- plicuit,
Puppicjue Dew cenfedU in alta^
.Ex qua velut olim Neptunus ' tempcftatem ab i£olo immiffafn non tantum fedauit , fed quem- admodum Perfeus pulcram^ fuam Andromedem,hoc eft, diui- nam Sapientiam, non ab vno,fed pluribus monftris* liberauit , pri- mdque ab ineptorum quorundam &: credulorum hominum nugis &: fabulis, poftmodum a Scholafli- corum tricis bc. affaniis , tandem
vero
Digitized by Googie
" E P I S T O L 105
vero ab omnium nouatorum ca- lumniis cam afleruir &: vcndica- iiir, non tam fingulorum ineptias, errores &: objcd:ionesJrcf-c]lcndo,. quam fummi Praeceptoris dida- torisque mentem aperiendo, do- * drinam explicando , dogmata prsecipua effata illuftrando,. caque firmi/limis rationibus fta- bilicndo, confirmandoque,
Wim Addi^w juTATt ia verba Mdgfjlri^
Taniaque animi contentione' in illud vnum fibi incumbendum . effe exiftimauic, vt nufquam alibi melius, quam in eius feriptis vera- genuinaque Peripateticorum do- drina exhibeatur & graphice de- Jineetur , nufquam etiam aliunde tutius quam ex eius libris dodif- fimifque commentariis hauria- tii-rj vc fi quam profedb laudcnu
E- %
10^ GaBR TELIS NaVD-«1 a nobis coniccuti funt vel Ale- xander Aphrodifeus apud Grac-' cos 5 vcl Auerroes Gorduberifis apud Arabes eandem omnino- fpcrarc debeat a pofteris Cremo-, ninus apud Latinos , & hoc np- mine tertius faltem in coruni; clade reCenferi mercatur, qui pc-. culi ari cidtu ac religione Arifto- "'tclem.coluerunt , quandoquidem^ fola vetuftatis lege cautum eCt, ne primus incer ipros habeatur. Hass; autem & fimilia cum pluribus vr- gere non ce(Tarcs,fa6lum eft tan- dem, Suauidime Diodate, vt prae- fentis ipfius Numinis confpeciiji. amplexu & quotidiano ferme:* conuidu, ipfe quidem omnia in- iilo tua praedicatione &: expe£ta- tione majora efle didiceris , ego. * vero ce ncc leuem , nec adulato- sem, nec excra meiitum quid-
qua Illi
Digilized by Coogle
E P I S T O L 107
quam rebus affingentem deprie- henderim, &: quod maximo mihi folatio fuit ac voluptati , haud minora abipfo de te, quam a te de ipfo audiuerim , cum ille te in oculis continuo prifentem gerar, , & gratiffimse confuetudinis re- cordatione non mediocriter ob- ledctLir. Quamobrem fadurum me ex offici; mei ratione impras- fentiarum fum arbitratus, fi Tra-^ ftaium de femine, cuius copiam; poft meum e Patauio difcefiuni amico meo fingulari , Domino Forget Doctori Medico, cseceri#- que Auditoribus fuis fecit, &qucin. vduc librorum' de principatu cor- dis confcd:arium fapientiffimi dodifiimique Prseceptores dC: Amici mei, Dominus loannes, Riolanus 6c Dominus Renatus Moreau typis demandatum iii
' . E ^
« • ' *■
Digitized by Googie
io8 Gabrieli.s- Navd^i vehementer exoptant, tibi velut' Apollini Palatino &: amantiffimo/ literatorum omnium reliquos fo- litus es , beneuolentia fufeipias pec me tandem intdligas, haud fruftra vel tenui mercede fuiii^ pfilTe tchanc Viros probos Sc de liceris bene meritos laudandi, fo- uendi,extoIlendique prouinciain, ciim inde & bonorum gratiam 8c. non mediocrem gloriam ac com-r mendationem ab omnibus iis confecutus , majoremque in dies, te Gonfecuturum fperarc po/Iis 6^ debe«f. V ale Lutetiae Pariliorum, v 2p Augufti Tuus ad omnia Gabricl Naudarus.
XIX.
0AYtjfimo Philojflpho , BoUijfimojHt
M f dico Par i/ano. ,
Venetiaci. .
T Vibata rerum apud vos fa- cies,,,
Digitized by Googlt
Epistola. 109' cics 5. &: diuturnum Amici il- lius communis , qui pofteriorcs meas tibi reddidit, iilentium , in caufa omninb fuere , Subtiliflime Parifanc , cur gratiifimis &: exr pedatiflimis tuis literis haud pa- ri cum diligentia a me fatisfa- <^um fuerit , qua vcl amicorum eriam.de triuio nugacibus Epifto- lis femper refpondcrc 'conliicui, tantum abcft,vt hoc, quod erga tc, virum mei amantirtimumj&in-p 'ter peritiores Medicos princi- pem, hac in ceflationc peccatum eft , voluntati incx potiufquam bellorum & tumultuutp occafio- ni acceptum referre debeas ; Sc vero longe pluria ad iftud tibi pjcrfuadendum facili negotio prae- texerem, nili quemadmodum tu me ab omni culpa longe vacuum aibitraris, ficcgo tc ab cius, vel
Digilized by Google
iio Gabrielis Navd^i minima fufpicione prorfus alie- num iudicarem. Sane quantu^W-- uis longum tempus ab co, quo tua illa , dc qua nunc agitur , mihi rcUdita cft , effluxerit , recentem tamen cius memoriam apud me ‘ ctiamniim retineo; licet quibus modis ex eius lcd:ione fim affe- ctus , dicere vix poflira , falrcm cx animo exprimere non poflim: etenim vtiftam primum aperui, S>C omnia quae ad dcxcram ma- num occurrebant perlegi , vo- luptatis certe non minimum etiam percepi, ob acceptum a re viro piseftantjffimo tam egregium, tamque luculentum propenfae tux in me voluntatis 6c bencuo- ' kntias hgnum, eadem prorfus in- dole animi , hoc eft , fii.gularis amieitix blandioribus illecebrrS' ^ liQil vulgaribus officiis , quibus.
msL‘
. EpiSTOL-®. IU
me V enetiis &: Patauij degentem 'peramanter complexus, & ab- euntem humanifTime etiam pro- fccutus es exaratum. V erum vbi ad ea , quse finiftram implebant, oculos conicci , vultum ftatim contraxi , &C li quod vcriflimuiu cfl: , ingenue fateri licet, vehe- menter dolui , quadricipitem il- laiTi Hvdram, cui catenas fer- rum &: flammas minitans , re- ■ tardare' praeclariffimum impcj-. r>>m> quoad Medicinx pomeria, maiori , quam antehac a quo- quam tentatum fuerit, conatu , promoucnda , ferebaris : tcque virum de Republica noftra,fiquif- quam alius optime meritum^ quem folius virtutis ardor exci- * tat, quem dignitatis ae famx cu- piditas incendit , quem memoria poftericatis inflammat > qui nih%
Digilized by Google
V
•i ' ■ • . - .
'Hr Gabrolts Navd^et otio lircrario dulcius , nihil dxy-^ £trinis amabilius , nihil vnquam^ publica auctoritate prius aut an-- tiquius habuifti , nunc ad ifthsec certamina defcendcrc coaduniy^ qua: tc prorfus indigna videri pof-. fcnt,nih qualem in iis te gerere, &C: quanto cura deCtrinx apparatu. - velitationes ciufmodi abfoluerc: confueueris Par (jr ftiauim iadicium' illud .tuum quod volonis rnlVarj i^m apparuit, fidem omnibus fa- ceret , vituperatio certe ac odiunv bonorum xgrotantis farculi vitia funt , qux fufferre gloriofius eft. quam tollere , nihil vnquam extitit innatura prxltanriflimum, quod non inuidiam & iniuriam. expertum fit , a contrario Sol>. quod optime nofti , fuos habuit:
, obtrectatores, Agamemnon re- pcarhcnfus. cft a Thcrfite , Ho- • ' merus:»
Digilized by Google
F P I S T O L ^ IT3 xnerns a Zoilo ,• Virgilius a Ba- nio , &c non imnierico Icripfcrit Horatius, Herculem poft tot ex- antlatos labores comperilTc cer- tamen fibicum inuidialupremum: adhuc reftarc. Non igiciir mirum» fi quemadmodum fuci apibus per- petuo moledi funt , ita etian> re- periaiitur quidam homines male- feriati, qui Se peritioribusgraucs -fint , Se cum iliis paria facere contendant , qiiamuis eodem femper euentu quo rana iEfopica» qusc bovem magnitudine fua x- quare volens , crepuit Se poenam tulit ex tam infano conatu : Ve- ' rum vt quod de tuis ma&igibus cenfcp tandem eloquar » cerre > pro!tcr quofdam avKLvuQ Se ignobi- les,de quibus non ma-^
gis fane quam de Megarenfibus, quos gV ponit Oracu-
Digilized by Googie
'II4 Gabrielis Navd^i Ium , duos ex illis , falcem quos noucrim , non indignos effe judi- co 5 cum quibufdam conferas. dC fortiter dimices , quandoquidem ipfi non ca(u,fed altioris cuiufdara prouidentiae coniilio aducrfari ti-- bi videntur, quo velut ex filici- bus ignis, ita ex nobili veftra concertatione micantes condi- tionis fcintilla? ipfa tandem cla« riffima veritatis lumina elucef- eant , ac nifi mea vehementer me fallit opinio', illud tibi in fapien- tiae venatione , quod optabat quondam egregius iuuenis Afca- nius in ferarum indagatione con- tigir, ille fiquidem venatum in fyluas proficifeens non timidos lepores nec imbelles Damas aut '‘fugitiiios Ceruos , fed quemad- modum inquit . Virgilius ,
OfU$
Digilized by Coogie
. E P I S T O L II^
‘ OfUt aprum aut fuluum defceu^ deremiute leonem.
Quamobrcm in hac tanta con- (lernatione ingenti dolore, quena ex interrupto fpeculatio- num & fubcilium ac nouarum co- gitationum tuarum curfu , antea conceperam , illud certe non mi- nimo mihi folatio effe poteft , tc- que etiam vehementer , vt arbi- tror , reficit & recreat , qu64 ambo ifti aemuli & obtredatores tui tales fintjVt cx eorum vidoria gloriam illam fane non medio- crem, quam nobiles Exercita- tiones dc Subtilitate tibi compa^ rarunt , ampliorem omninb audiorem , auguftioremque red^ derc pofiis valeas ; atque adeo 4?t de MundinoMundinio taceam, quo cum affuetus cs dudura & pu- gnare dc vincere : Certe Riola-
Digitized by Coogie
? i:$ T o L i
Amici , ludicis munere de- fungar &T illud ambobus tribuam, quod neutri iurc merito denega- re non pofluqii, quamquam, vt in- genue fatear;in hoc grauirer pec- ^ caflb' ' mihi videatur Riolaniis, quod Tiuppy^aiojf illam, qua de libris cius iudieafti, eontumeliofis ver- bis &: nihil minufquam Profeffo- rem Rcgium, qui in optimis lite- risj& laudabili Medicinas ftudio eorifcnuic , redolentibus CKCcpe- , rit, vnde fisequoiurecumcoex- \ ■periri agere velles . & Pocc^ [ cuidam hoc monenti parere , ^iJHat€di^u fi quis cerSAt , AudUi i PiAlCy ' • i
quis ufi/s ffAfitt nt exigdt > modefiUm, . ' i
Poffes equidem & meditatum ; furorem in Theatrum afferre, &: j , fdlas Pacroclianas &; Annales
Digitized by Googie
\
E P I S T O L ^ JJ9 ^osvlirAcitraque nefcit cor^fifttrc reiiumy
Deflexerit j fic enim &: laudem 'quam mereris ab omnibus bonis referes U. illud tandem ab hofti- biis etiam &: Maftigibus tuis ob- tinebis , vt quemadmodum oiim ^gyptij pcluim auream fupplices coluerunt, in quam minxerant 6c vomuerant frequenter , atque vt Anacreon iniqua conuitia quae defpucbat in Glcobulum & Stefi- chorus in Helenam , totidem lau- dibus repararunt , fic ipfi non minus grauiflimis confeientix fu^ tcftibus , quam potentiffimis do- ftrina: tuae fulminibus percuiE, re- deant ad bonam frugem , &: tibi 3 debitum honorem perfoluant, quem apud praefentes femper illi- batum retinebis, & apud pofteros nunquam incermoriturum tranf-
Digilized by Googie
rio Gabrielts NAVDiii micces. Vale Tuus om.)i nexu 5^ mancipio Gabricl Naudccus die 15. Septembris i6 50. Commen- dat fe tibi plurimum, ,qui mc quondam Exccllentix tuar com- mendauit , dot^iflimus virtu- tis eruditionis tuar fautor , Do- minus Renatus Moreau &r im- pense rogat, ne molefte feras , fi pluribus iisdemque grauiifimi^ negotiis diftridus falucem , quam tibi propria manu non poteft, aliena offerat.
XX.
Pompeio CalmOiS^uiff T^hitijfimo 3 ni ii C^liegij Prffidi ^ Medi^ cmxTheoricd Primo Pro- fejfori,
Patatiium
NO n eft profcdb quod am- plius dubitare pofiis de mea
fing«-
Digitized by Googie
0g‘-E p rsT o L it.- • in « fihgulari erga te religione Sc ob- • reniantia, Pompei Caime , viro- rum omnium , quos vnquam vC* piam nouerim, eruditiflime, poft- • quam quaternas ad te variis tem- poribus &: occafionibus deftina- ui Epiftolas , eft potius quod ipf^ non mediocriter doleam inr- " terceptas pofteriores duas , qua- runa vnam tibi a Domino La- 'gneau redditam non fuiffe , ’ha- s . bes merito quod grauiter cum ^ ipfo expoftulcs , fiquidem & in- ftrudionem meam de fratribus rofacex Crucis , & Apologiani pro fummis Viris de Magiae cri- mine falso poftulatis, illi infuper tibi offerendas tradideram, quod cur non fecerit , rogo vehemen- , ter vtab ipfometpercunfteris me in totum a culpa liberes i al- tera vero periit in itinere cum
Digilized by Google
izi GaBRIELIS NAVDiEI larciois cuiurdam Lotharingi^ui Dominus Forget illam meo fuafu commiferac. Faxint igitur Mufe ^quarumt^ vclut Apollinem fuf- piciOjVt fauencioribus Euris auc potilis Veredariefru equis ifthxc poftrema trans Alpes deferatur^ quam vei difficillimis etiam iftis temporibus eo potiffimum nomi- ne feribere volui, vt me quemfe- Hiel aureis dclinificse facundix tux catenulis irretitum efle vo- luifti , &c eruditionis multifarix potentioribus etiam vinculis im- plicitum, iifdem adhuc detine - ii,vinaumquc manere & ad om- nem obfcqui) rationem paratiffi- /jnum effe cognofeas. Certe quod vnicum in prxfentia mihi fuppe- tit propenfx mex in te volunta- tis ex nominis tui commendatio- ne tcftimonium, »11« me libenter
abfol-
«I *.
, - ^EPISTOLiZ IIJ
abfoluo, ncc vnquani per mc fta- bit quominus iiiud notum &: illu- ' , ftre reddatur vt vbiuis gentium, fic maxime apud noftrates Gal- los qui dc mea prxdicatione non amplius dubitant poftquatn ap- paruerunt feriptorumv tuarum quibus Videris Medicinam -tari- quam alteram Euridicem ab In- feris reuocalTe , eiegantiflima 6c dodiflima monumenta , feripto- rum induam de febrium indica- ' tionibus& de Calido innato» qua: fola fi talem de ce fpem &: expe- O:ationcm concitarunt , qualem vel ambitioGffimus quifque vix fudincre poflet , quid fiet, anna- bo , tc cum illa qux dc ingenio dudum vernaculo fermone edita fuifle ab amicis accepi, aut alia in- numera qux apud ce nondum edita feruatur, vel ad nos cx Fran-
F 2.
11+ GaBRIEUS NaVDjEI
cofurtenfibus Nundinis appule- rint, vel quocumque modo pu- blici juris fada fuerint ? Gertd nihil minus tunc quam diuinos honores tibi auguror , qui primis tuislaboribus& fcriptis bumanu ferme cultum exceffifti, &c herclc tu iam tantus videris in Repu- blica non folum latrica fed etiam literaria,vt famam fuam egregie promoueat qu’fquistua: fauct Sc bene cupit, qui vero te dignis lau- dibus non effert , is judicio & exi • ftimationi fuac non minimum de- trahat. Sane quantum ad me at- tinet, ego de te tam libenter vbi- que prxdico , vt nihil vnquam a me maiori cum voluptate fadum meminerim non folum quia vt Polemo inquit multo cft dicere quam audire vera jucundius , fed etiam quod ex humanioris Sc vr-
ba-
Digilized by Cooglel
U Ei^ISTOLjE ' 1’25
>banibris vitas prasfcripto pluri- mum fcmper loqui debeamus de his quas in Araicis noftris praeci- pua omni laude ac commenda- tione digniflima videntur , in te vero dodrinamcffedeptashcnde- rim quae reliquis naturae &/ortu - nae bonis , quibus tamen abunde •cumulatus es , longe fupcrcu i- ,neat. Sed quid in hac dicendi oc- cafionc tempus fruftra confum©? qux nec tibi grata eiTc poceft ob fingularem tuam modeftiam ,nec forfan alteri jucunda obdidionis meae infantiam & afpcritatem, iatius erit arbitror y paucis te- eum de iis agere quae magis ad Epiftolam fpedant, tum vero im- primis de lacobo illo Carpenta- rio, cuius Commentarios in Alci- noum cum mihi inftrudiflimam tuam Bibliothecam cuolucnti
E y
i
GaBRIELIS NAVDitI > non mediocriter commendafles, fadum eft poftea vt inter illa tux Effata & Oracnla qux multis li^ benter rccenfere eonfucui, Do-* minus Carpentarius Dodor Me- dicus Paride nfis illud quod d« auo tuo & eius commentariir fumma cum veritate & cloquen- ’ tia protuleras , auida aure ebibe- rit Sc obnixe poftea non femel rogaritvt illud per litcrasate ver- bis foiemnibus conceptum elice- rem , quo tua audoritate , quae femper illi maxima fuit, Crefto- snathiam illanoi munire illuftra- re poffet, quam ex aliorum cele- brium virorum limilibus enco- miis appellationibus honorifi- cis in aui tui commendationem quotidie colligit , atque peope- ‘modum eft etiam vt in lucem caiittau Quamobrem rogo rc
vehe-
Digilized by Coogie
^ »
Ep I S T O L A 12.7
I vehementer, Pompei Maxime, vc I rcfponiionis quam ad me per ma- nus Oomini Lagneau-amici noilri ^ communis facili negotio deiUna-
' rc potes, partem aliquam faciat ju- dicium illud tuum de Garpetatio, nam &c illud Amico meo pergra- tum erit, &: mihi cerre non ingra- tum accidet, qui haflcnus ftuncii- tcmfeci abfque mc fle fortiter e- tiam pullaui , nemine prorfiis rc(- pondente i quare (i quando polt- modui fiat ferius ad te feribam, caue tribuas hoc negligentia: vel obliuioni , ac ne occupationibus quidem plurimis, quibus diftincor, fcd illud tibi potius perfuadeas mc quoque tuarum interca deflderio teneri literarum , quarum benefi- cio fi femcl cognofeam gratum ' acceptum tibi ad illud mciim offi- cium non committam profedo vt
F 4.
* ¥
nR' Gabrielis Navdjei i&ud fruftra impofterimi dcfidc- ^ res. Dodiffimus Dominus Rena- tus Moreau qui mc tibi plurimum olim eemmendauir,vix Jibcrc fpi- rat,adeb premitur segrorum mul- titudine &: licet meleftc admo- dum tulerit fc nullam accepifTe rcfponfioncm ad hanc quam tibi per Dominum Lagneau vna cum Commentariis fuis in Scholam Salernitanam reddi curauerat;
. mandauit tamen fuo vt te nemine iyutarem , rogaremque videres qua in re fuum Ouaium atque operam tibi putes effe nece0a- liam. Addam praeterea verbum de Panegyxi mea , in qua de An- tiquitate Schola: Medicina: Pari- fienfis abunde dilTerui >. ac etiam de duobus. aliis libris non latine., fcd vernacule feriptis circa me- thodum ftruenda:; ordinarim.
Digitize-: ^ Gtui^Ie
E P 1 s T * O L JE \ 119
^bliothecse &c eruditionem Ludo- ■ uki XI. quos tres breui procul dubio acciperes fi quem nancil- ceremur qui illos ad te tuto de- ferre pofict, fcd nodi quam raren- ter peregrinae aues nunc ad voS' tranfuolcnt, &: fi quae poftea cafii fe offerat feito me huic officio mi- nime defucurum. Vale Parifiisdic 15. Septembris 1630. Tuus vtaf- fedu fic eftcdu Gabriel Nau- daeus.
’ ^ ' XXI. "
X^ohilijfimo ) DoSliJJir/io^ue ZJiro Demini * - loantii CifUe MeMcird- Praflic^ Pro-*
' i fojjm frim^iriok V" Vktauium
^ - * ■ vi
En alterum adeft gratimdinis' propenfae mese inte volun- .tatis’atquc obrffquij certe non vul- - .ga;is teftimonium,loannes Colle, Amicorum meorum fuauiflime^>
130 Gabrielis NaVD^.1. quod li xqni bonique confulueriSj, rem profcdo facies mihi quir dem iucundiflimam,& moribus ruis ad omnem comitatis & bene- l uolentise' .rationem compofitis prorfus non indignam , cum nihil aliud in mea poteftate (itum fir, quod tam prolixas humanitati tuae & fine exemplo maximae refpoii- dere pofiim, praeter gratam illius in animo meo recordationem &: bencficiorum^qua: ab illa non fe- ' mcl fum expertus, frequentem aut in literis. aut in Amicorum meo- rum circulis coronis comme- morationem : Ec vero ciim anti- • qua Majorum Stemmata fummx doftrinae amplifijmae dignitati tuae raro ac felici nexu conjund:a. ' te in eoriim beatilfimorum homi- ' num rribu confiitucrinc , quibus; ftihii A- natura, denegatum ncqiic.
a foc-
Digitized by Google
' E-f rs t'6 t 151
«fortuna non cumiilatidime dela- tum eft , inepte omnino facerem fi me quem aliter non efle folucn- do optime ndfti { verbis falcem cx aere tuo non liberatem , vc 11 quantum mihi diffi&ilc'fit hqn ig- norem , ea^^vcl literis auf te nibus illis exprimere ,* quae noh taintum dc tua fingulari dodrina, fcd 6c de humaniffirnis moribus tiiis & prxfcds cum illis frueret abfens dum eonmi fuauifiima recordatione deledarcr , fani quam amplilEma '6c auguftiffiraa ' Amico mcoxdncepi , atque cum deeffet omnino quod feriberem,
Sc inani ce Epiftola interpellare . nollem mihi tamen ea fatis ido^ hea ad tc feribendi caufa vifa cft; vt cxiftimes nullis vnqnamin lite- ris meum in tc ariimnm atque a,- morem fatis fieri pofle rcftacum,.
by Googlf
m Gabrie LIS Navc^i« cantus fiquidem eft vt de illo ma?* gis ex tcipfo & ingenij tui dexte- ritate quam exoratione Sc infan- tia mea te iudicare fummoperc defiderem , quod fanc li tibi per^ fuafum cft, nihil amplius habea <juod me oporteat ad te feriberej libros tamen tuos de jucunda Me* dicamentqrum praeparatione^ de infomniis quos vltimis Nundi- nis accepimus , majori nefeio cum voluptate an frudulegi, atque ipfi, tales profcftb non tantum mihi fed Si Domino Renato Morcaii &: aliis dodioribus Medicis vifi funt, quorum frequens &.conti-< nua ledio magnam allatura fit cum ingenti nominis tui com-? mendatipne ReipublicseMedic^ vtilitatem , fed illud praeterea in ipfis mihi gratifiimum fuit, quod ctfcpri flum candoris tui veftigium
'in com-. -
Digitized b> >■ ' jk'
^ .En STOLA in commendatione Amici noftri> communis Domini Dellane reli- queris , ex qua vt omnes de illius eruditione & dodrina fic de tuo in homines litcratos afFedu &: amicos praefertim lingulari bene- uoientia conjeduram facere poC- fint &: dcbeant.Sed vnum cft pro- fcd6 quod me non mediocriter angit Sc perturbat cx quo Man- tuam a Germanis expugnatam» omniaque in ea ferro ac flammis fkuientibuspcrmiffa fuifTe accepi, & obfecro qui aliter fieri. pofletJ cura virum hunc prseucritum met certe non fecus ac tui propter do- drinam Si. candidos .mores ami- ciffimum cantas vafticaii tcftem adfuiffe , forte an cum aliis im— nicrcntem fuccubuilfe crebris ai nQS ru moribus (fed qui vtinam falfi^ reperiamur ) dilfcminatunific.5.&^
154 GabIuelis NaVD>€I 'quoties ferulis iftius cladis R.on)a- BX raihi in mentem venit, qux Duce Borbonio liccratos fermc'
" omnes qui tunc in vrbc degebant aut crudeliter oppreffit , autift-is calamiraribus obruit*, qux licet maximx fuerint , non poflunt ta- men cum extremis qux Mantua- . \ nos Vates &c Academicos diutif- fime exercuerunt comparari^ vt non licebit illis atque vobis ctiarn qui ab hac direptione &: fanc quam vcbementi moieftiflima armorum turbatione prorfus im- munes non fuiftis Virgilianum' Hfud vfarpare, ‘ ' '
Mantua, va miferd-nimium vietni^
, Cnmond? '
Quare tiiagna folicitiidine me ' liberabis , magnamque a me ini^ bis gratiam fi. quod 'cibi pcrfpc- ftum atqiie exploratum eft de" *
Digitized by Google
E P I S T O L iE 15^
pTiX^fentis iftius vrbis &: Acade- , ac potiffimum amici noftri commiinis ftatii. mihi quoque volucris effe non. ignotum , fed 8c illud infuper fime amas, feribe vC valeat OiAo(JD(pci}'ntIo/;
Cremoninus , vt li- brorum fuorum edirioni incum- bat , iinb vero quid ipfc agas, quid componas quid nuper edideris mone , nam verumque me ignorare in hac literarum . clade &: itinerum difficultate non indignandum efl. De me vero fi' quseras , ego varia quotidie mtt- •ginor, & libros quofdam compo- no , multos etiam edo , quorum ludiccm habebis a Domino gncau donec omnium exempla- ria a me ipfo accipias , nam cum. ciufmodi ftudiajquibus me hade- ■flus cxercili >
-1^6 Gabrielis Na^vd^i faciant , multa (inc , eaqua grauiflima naturse mcse atque in- gcnitse libertati e diametro re- pugnantia propter qusc minus mihi arridet 5 miniifquc conucnit laurea iftha^c Earifienfiss ad vos iterum cogito,. nec aliud expedo quam vt halcyonesdn Italia nidi- ficent , quo me humanitati ac be- neuolcntix tuse, rurfus commic- tam &: ipfis non vulgaribus ami- citisc tuse illecebris prsefens ite- rum deleder , quibus me vel ab- fentem non mediocriter refici perTpicio. Hoc autem te monere volui vt certiorem me facias fi quid officiorum aut librorum no- ftratium , quos mccum deferre poffim defideres , dabo enim in omnibus operam vt neceffitudi- i^ecua haud indignus judicari va- leAm , q.ui cuse virtuti ac fidei tan-
tum>
Digitized by Googl
' 'E> 1 S T O l M. ‘ 137
tum tribuere debeo , quantum his in locis prieterca nullius. Tu intcrim monimentis tais immor- talibus pofteritati confulc , hu- manum genus deuincc, fam^ tuse & exiftimatipni^ limites) inten- de , & mc^quodTemper amare perge , fcd tandem .Vale, 6 &: prsefidium & dulce decus meum &c amiciffimo tibi Philo- fophorum Goryphseo filcntium^ meum non aliunde quamex futn*^ ma- virtutis eius ac dodrinse ad- miratione profedum benignuss excufa. Parifiis dk 18. Septem- bris 1630. Tuus ex animo brici.Naudstui.
JU <• < < " - i
Digilized by Googlt
I3S GaBR1‘EL1S Navd^i
XXII.
NMijfima Viro Domino '7). du ^ri Caujfmij *Dom'mo > Gabriel ‘ ■
. NaudMs S.P,T>.
ETfi mihi nunquam fuit du- bium quin fingulari affeftu ducereris > cum me toties verbis blandioribus ^ ad perfuaden-** dum fiti compofitis ad amoeniC* fimas ruris tui delicias itluitafti^ atque etiam non femel incredibi- li laetitia fuerim affeftus propter lingularis illius beneuolenti^ qua me - femper profecutiis es tam egregiam, tamque luculentam teftificationem. Quifquis tamen tuum candorem non nouit , arbi- trari jure merito potuiffet has voces , phaleras fuiffe nugas, & , officiis, qux fibi mutuo deferunt homines accommodata potius
cxvfu
Digitized by Googl
^ .At
,v.st
cx v(u lenocinia ; cura precibus 5c vori^ cuiikilu fic 5 Epiiiola tua tota tundata veneribus deplue^ minus nmnrr rnnifrirr’)[i||j|ii|^ ferens quam gratiarum tis & eloquenti se , quibus virum difcrciiGmum & amanciflimum elTe fatis patd^ cifti , fic duram profedb legem mihi impofuifti , qui neque pqf* fumadte proficifei proptcr hon- nulla grauifTiraa negotia , quae rac huc affixum detinent, neque etiam non proficifei propter hst- tnatas illecebris aut pociiis arma- tas votis non vnas rationes queis hoc vnum a me contendis obnixe & efflagitas. Vtar nihilominus .calibeftatc,qua me femper do- natum cfle voluifti; &c obfequium quod omnino prscft are deberem
^4 Vi-
J.4'
Y>
v'*'
■\C -
:.x"'
-
T»'*'
IjS GaBKIELIS NAVDiEl
XXII.
Nobililfimo Viro Domino du ^ri Caujfmi] *Dom ’mo > Gabriel
NaudMS S. P,*D. '
ETfi mihi nunquam fuit du- bium quin fingulari affedtii ducereris j cum me toties verbis blandioribus ad perfuaden-' dum riti compofitiis ad amccniiP' fimas ruris tui delicias iduitaftl^ atque etiam non fcmel incredibi- li laetitia fuerim affectus propter lingularis illius beneuolentias qua me ' femper profeciitus cs tam egregiam tamque luculentam teftificationem. Quifquis tamen tuum candorem non nouit , arbi- trari jure merito potuiffet has voces , phaleras fuiffe nugas , & officiis, quae fibi mutuo deferunt homines accommodata potius
cx\’fu
Digilized by Googl
• E P I S T O L
ex vfii lenocinia , ciim cccc tor precibus & voti^ cumulus accef- fic , Epiftola tua tota dudilis ero- tundata veneribus depluens, nec minus amoris &: comitatis prae fe ferens quam gratiarum venufta- tis 5C eloquentiae , quibus vt tc virum difcrtiilimum & mei etiam amantifCmum elTe fatis patefe- cifti , fic duram profedb legem mihi impofuifti , qui neque pof- fum ad te proficifei propter non- nulla gtaulfiima negotia , quae me huc affixum detinent, neque etiam non proficifei propter ha- matas illecebris aut potius arma- tas votis non vnas rationes queis hoc vnum a me contendis obnixe & efflagitas. Vtar nihilominus ea libertate, qua me iemper do- natum cfle voluifti, & obfequium quod omnino pra;fiare deberem
r
X40 GaBRIELIS NA'VDi«I huic tam flagranti poftulationi^ cuicumque akeri me fideliter redditurum polliceor , fi me in prscfenti culpa liberes nec inur- bane fadum cxiftimes quod e re mea maximopere nuncefl , a me non aliter fieri ;• & profe<S6 vc exterar nos fortafle leges ad vrba- nitatis &c decori munia obflrin- gant, lex ipfa tamen prxpotens amicitix nos a reis eximit &: cae- tcras leges facili negotio poteft abrogare , fiquidem. amici fuis- mutuo commodis fua commoda decora metiuntur, &:inter quo^ .vera viget amicitia nihil eiufmo- di cfle poteft quod vni) tempe- ftiuum fit, alteri vero parum op- portunum videatun Quamob- rem ego qui nufquam dubitaui, quin mc vehementer amares , 6c qui infuper cx Epiftola tua abun- de
Digitized by Googie
* 1 S T. O L iC. ' T4I
de & liquid6 cognoui quam alcc radices egerit mutua illa pridem inter nos coalita beneuolentia, ingentes tam eximise tuse huma- iiiraci gratias habeo /rogo vehe- menter vt me cum“prqpriis, tum ^ amicorum ‘etiam - negotiis ^fiofi mediocriter diftridum non hinti auoces aut huc etiam euoces,^vbi dumtaxat illis efle conuenit quos cum Lubentia, Gelaflino, Pomo- na , Cerere , Baccho , Faunis, Dryadibus confuefeere permit- tit folemne feriarum tempus at- que ipfa ridentis anni autumni- tas , nobis verb non licuit efle tam beatis , fed yr illi qui parie- tem intuentur cx leui liaearum dudu animalia ineo facies fi- bi fingunt, fic nos harum rerum qujc ruri fumma cum voluptate peraguntur futiles tamiira vm-
14*1 Gabrielis Navdai bras fpedamus, nec agnum vt vos auc hcedum aftabulo , galli- nam e corce, porcum ab hara, fed hxc omnia a foro auc macello aegre & care praeftinamus , dc vni tantum laucrnae ac Mercurio li- tamus, quorum jam incoepta & inchoata facriheia vc ex ritu fine vlla interpolatione nobis li- ceat abfolucre , faxis oro etiam atque etiam, quod fi a te impe- tro , id mihi tam gratum foro polliceor , quam quod efle poflit gratifiimum* Vale Pariiijs, dic z.h 03:obris 1630.
XXIII.
T^Elijfiino Vlr9 D^Petro GaJJertdo S.Theo- hgU T^oUorif^ Caihedralii Ecclejit Di* nitnjis (^Anonko Theologo , Gabriel Natidxw 5. P. D,
*Dmiam
NVdiuftertiiis cumiam vcfpe- ri accubuUTem 6c variis hinc
dc ia-
Digitized by GoogI
Efi S.T O L a I4J & inde repetitis cogitationi- bus , ficut mihi moris eft, Tomno ' tacitus obrepenti moras nede- rem, venit mihi in mentem eorum omnium , de quibus fub aurora tc conucneram & illius Operis ma- xime de vita dodrina Epicuii, cuius te idoneum fponforem locupleccm debitorem jam pri7 dem confhtuifti. Atque adeo me obledauit tum fufeepti iftius nc^ gotij dignitas prorflantia , tum etiam Scriptorum , quas jam apud te circa illud parata funt, varietas & copia, vt ex injedis tam prae- claro conatui , nefeio quibus re- • moris defundoriis in tam prx- claro opere cudendo lucubratio- nibus tuiSjin mcc rorem certe gra- uiflimum , atque ex eo paulo pofl: in fomnum etiam fuerim dclapfus: Sed qua: me vigilantem cxcrcuc-
r _ :ed by Googlf
l4+ GaBRIELIS NAVDiEI Tat , eadem me dormientem & placida quiete compofitum non deferuit nouiffima de tuis (hiJirs cogitatio. Atque ipfc quidem E- picurus vultu hilaris, vefte nitidus, geftu decorus vifus eft mihi per veramque Germaniam , fuperio- rem videlicet & Inferiorem citato ac vcluti grallatorio paffu ambu- | lare &: mox Bafilex , Argentorati, ' Ingolfl:adij,Lipfix,Fracofurri,paa- 16 poft ver6 Duaci, Franekerx, Lugduni Batauorum', atque aliis , pafiim vrbibus & Academiis Phi- lofophemata fu a luculenter expli- ' care ; Dogmata ftabilirc, Sc Sym- bolum illud quod antea Demo- criti fuiffc* accepimus h ^ /AnJif Tjwyra magna animi conten- tione in Dodorum circulis &: zf- ferere &: efferre i fubinde ver6 aliarum rerum , de quibus pariter
inter- '
^ Digilizcd by Googlf
E p I S t o-t I4J ,
ititcrdiu cogitaucriltn diucrfa: fpecies & nihil quidquam cum E- picuro c8inercij habentes fefe ob- tulerunt, ex quibus & laudabilem corporis mei temperiem &: men^ tem a craflis ciborum vaporibus liberam , qualemve abftcnicorum cf}'e conuenit fine pondere luden- tem veritatem infuper iftorum verfuum , qui inter Petroni) reli- . quias a Criticis referuntur , de- prehendi,
Somnu qu£ incnits luduu voli^
' tmuh‘44 vmbrif^
Kon delubra , ntc ah
thtre Numina mittunt^
Sedfibi quifque faciu . •
, Tu vero an vltcrius . debeas , aut Iv^^cniimv agere ^ equidem non arbitror , iliis potius animum aduerte , qux hac fom- ’ ni) occafione commotus familia-
. »•-
t-' . ■ ' •
V.,
GaBRIjE^LIiS -NaYD^I .
Cc.ide.Greui^^^confcribefes
quo, .verbis quafi pedaraentiii qi;iiburd^i;5;fludyiames , circa Epi-* xuri tuiiel^boraiioiiem cogitatio- nes.^omponas , -mentemque fulr cias , & in fumim temporis penii- ria ?^ intercapedine canti, tamque nobilis &'.operoli conatus finem 5^ portum faciliiis afTequariS. Sed papx ! inquies, nouura morem &: penicusfinfolentcm ; vt qui viua voce & prafenci colloquio Ami- cum juuare &: monere potcft,
' hunc potius,amet ex fcripto con- uenire atque etiam Epillola- prxcunce de rebus grauifiimis af- fari , quem alias non infrcquencer gerris ficulis 6c inanibus nugis pa- tienti aure detinuerit , ad nau- feam vfqueprsefcns excrcucrit^At ifihuc re voIo,pcrdode Gaflcnde,
" tcque cenforem non recufojnoris
iftius I
\
Digitized by Googli
P I S T O L
iftius inhouati, non quidem in rer bus titiuillicij &C Termonibus floc- cifaciendis , fed in iftis de quibus Auguftus Imperator nunquam lo- cutus cft, ne quidem cumwxo re fua Liuia , nifr ex libcllo atque meditata &c compofita oraaonet quamuis vt notat Suetonius capite quarto, non deficeret adhibita, cx temporali facultate. Quo magis aequum cft mihi qui harum neu- tra dicendi ratione valeo, vtriuf*
. que vfum libenter concedi, vt qua . voee,qua manu prsefens & abfens amicorum negotia promoueam, & ea"ptaffcrtim vrgearhquiE .abf- que maximo illorum publici boni difpendio remiffius ac indili- gentius tradari non poffunt. Deinde vero quod fu m mi Orato- res Poetse contendunt, illud " etiam verifiimum effe ftatuo , ni-
G
14S Gabrielis Nayd^i mirum ca longe fegnius animos irritare quas per ares demittun- tur , qukm quas fidelibus i)culis patent , ipfifquc quod in Epiftolis prxfertim vfu venit , non femel exponuntur. Vt igitur memoriam oorum de quibus in praefentia tc- cum agere conltitui , inde vfquc repetam , vnde & tu auocamenta | illa qua: te vere ab Epicuro auo- carunt repetere confueuiiH. Cum fuperiori asftace vindemiales fe- rias procul vrbe tranfigerem Romanorum more nouis tantum diebus , non res vrbanas, fed ami- | cos in vrbe degentes rcuiferem, folebam etiam te in alto illo SC tranquillo fcceflu conucnire , vbi cxfculpendo & bene dedolando Epicuro , cacteris curis & negotiis folutus , prasclarc placide iii- cumbefaas , geftiebamque vehe- menter '
Digitized by Googie
^ , Ep 1 S T OL iE I4f
menter huic labori totumteaddi- ' Xifle , ex quo maxima nonaini luo gloria & incredunda, vt cum An^ tiquariis loquar , Reipublicx litc- 'rarisc vtilicas prorfns e (Tee redi- tura. Sed nefeio quocafu interim fadum cft vc llluftriffimus Comes eundis Naturae ac fortunsc bo- nis impense cumulatus exorna, -tus D. de Marcheuillc cui tua lin- gularis virtus eruditio jampri- dem innotuerat, ex quo Regis noftri ChriftianilTimi apud Tur- ‘carum Imperatorem Orator eft defignatus te etiam voluerit,
— — — — — r- — •^hdhere fuorum]
In numero , duntdxat ad hoc quem tollere Rheda
: Vellet iter faciens tjy cui concredito cur 06,
. Atque vt mc primum de hac re fufeepta in Thraciam & Bi-
> .,G3 ..
' Digilized by Googie
150 Gabjiielis Navd^i zantium peregrinatione certio- rem e fle voluifti,, ccepi continuo mihi gaudere , tibi vehementer gratulari quod ea demum fefe olv tulerit occafio bene merendi de literis &: infignes progreifus fa- ciendi in rebus Aftronomicis, quarum te callentiflimum' efle fa- tis fuperque teftanrur, infignes iUx , quse nuper cum tua. EpiftoJa pro . Reuerendo Patre Maiiino Merfenno prodiere Obfetuatio- nes , .atque etiam communi^ & vulgata de tuis ftudiis opinio, quae te pace I» eum, peritioribus noflei feciili Aftroncmis nec imme-rith quidem componit i ^ac proinde Ipem certe nec vanam., nec me- diocrem , animo, meo concepi, *qu6d vbi femcl Alexandrine in ^gypto confli retis &: magno’ illo C*nomone Mathematico quem vt
ampliP
Digitized by Googie
1 cE P Vi T%X L ! JE • A T > atilpljfitniuui &:.04hni actc^Audio ac inddfei^td^bojmriffinium ha*r bcrc -%i n i
GclcftdAnxiLKa^ c^irni^criK» talla pTo^'e'd-aide iM-cnt^m !ttatuflbi/tct^ ganturj<;qu£ inon nld^a^m i}sanxii£& ? ’ Pcok mei ; c^oxaindiridi
, t
do (fbianae . td:c[ii;ckam nt > oncdaSn que 0ii Dgc^i aLvictjubis ditikisi. .:^d9ii|mdfi<iaXiione2iji ' o m^- nepn aecacettiripoftcranu fcranfmir-»* tartt. E^. wcro G^accurajiifimam fpifiqs) I yrbis iGoriftantfnopokoSi toto^licBol^hi^iicTiba^aciai pogcapk^fii ab>sQimdMSmo Jisiro Petro Gilli6 y inrEcplardm ;autcm mores & ritiMfa Bolbequio , plan* carum naturam i ^Profpero Alpif no 5 :i«a®ia5 *dcciqT;te aniiKaltuiii' ^^«rilU(£7dograccc^gUT^ "tic piqr prictates a? Petro Beliono Paa:i^ ficnfi Medico acceperimus. Illud
Digitiicd by Googie
ip» Gabrielis Navd^i tantuin cumulare ■ felicitati fti- pcrcfTciVidctur vt perfpedra & ex-' pIorati‘^fbli ipfiusx natura* in' eius C^Jiuni^icfiinipas &' cx Alexan- drina "ipcciila' totius naturae ese- Icftis ingenium ac dcicriptioncin experimentorum' olSferiiatio* num fide confirmatam lircris?cori-i fignesj edque diligentius & pet-» tinaciiis: huic vni negotio tibi cumbendum efle exiftimes, quo jam.inde a Ptolcmei temporibus rariores cxckcre,qLfi cadrpropen- fum in ‘pubii eai cominodar Moece^ natem nafti fuerint', atque rariot rcsfuturifunt,qui vel fub aptimi nec non fauentiffimi Mcrccnatis prsefidio illud ipfum tam perite ac luculenter quemadmodum tu ipfe, prseftaj^cpolfint. -Quamob^
. rem vrgebam flipra modum ne tibi , aut amicorum. tuorum fla?- .
gr an ti-
4
Digilized by Google
' E M S T O L IJ5
grantibus votis hac in parte non obfequercris , ncve plcbeias &: tuiniilcs animos, qi;.'e domi refi- dcnt, '&: affixx fune ruse terrx, fcd 'dminiores illas imitareris, qu^ -Cielorum inftar perpetuo motu, gaudent , &: faciunt nunquam quiefeendo vt ca^tera omnia pla- cide femper conquiefeant. Ve- . rum & illud prsecerca fi rc6tc me- mineris addebam atque etiam vehementer commonebam, nc dum Thraces Grarcos & igno- tum Oibcm cogitas, familiaris rui Epicuri obliuifccris , neve ipfum fineres tanquam Ca^farianum Aiacem in fpongiam incumbere yel cum blattis & araneis ludanV aut denique fi non excindum, at falcem fopitum vcluti ficu ac pulucre fcpukum diutius obdor- mifccrc. Laborem hunc c6 per-
Digilized by Google
'154 Gabrielis Navd^i diK^um effe, vnde nullo vd certe quam minimo negotio at^olui poflit, extremos tantum dudus Sc \ltimos colores ei fuperefle, qui- bus toti figiirx decor 5c venuitas concilietur , neque temporis an- guftias adeo premere quin fi la- borem tuum partiri velles iuum 'Epicuro peculiariter aflig- iiarc , non hunc ipfum fcnfim ab- folueres & ante Calendas Odo- bris , qux tibi fupremum in V rbe tempus effe debeant, omnibus nu- meris perfedura , amicis tuis, aut prxftolantibus illum Typogra- phis relinquere poffes, atque tunc ^emporis, ,
i Ji ijL{$) deJi<^n (pOjViTO^
Tibi vero non item , fed partim nihil agendo , vt inquit Seneca, pattira etiam aliud agendo illud
tandcip:
Digitized by Googli
\ . *^ • r •
i^r2ft'SBVT'S.t'rq''Lli£ jjy tantlem^ copfccirtus e^yc hoc to- tum rei bene gcr. ndae tempus cibi, inicairum effluxe^k , quod fi prout ipfc iapiemerconft j cueras gr^iiio^ ribus. ftudiis voiJlrffes,fufficier.t i(^
. fi mu m e ra t ad ihud%mnf^||^ de
Epicuro in te tccepiftiip^fc adimplcndurti. *At neiicio quom^ do aitius’i]iiafti fctrdbeniat fcnffirtT fyroudiot, & duni FpicUHCauraffi ago ,ituam dcft rere ^*ide6r,/quam vtibis leucrioribus & tibiforfan ingratis ell^rc Cdneendb' verum t:: m atdi^rtsJ <: i n* te iimbr
vt propcrti6d|irii,
fiiteendetki^ q^km tibi’ vi^Mt -in prifidio aifCffct'pttim ii(*r]5f<Jm- -ptiius cmetici^dlihi conO icuefanl. itffitccuni p2^l6 Jibcmts ac ve- hcmemiut ce ffittienem tu a ii1 'ex- poli ulaui; id'ed?eerte‘fa<3i-iim eft qiqd aequum fimpct" effe dux«5, vt
' G 6.
V
-M,^k
15^ Gabrielis Nav>d^i qui amicorum tuorum bcneuo- lentiam ex libertate , qua tccum' vcuntur , dimetiri confueucris, | mea prrefertim qusc nonnifi ex .yc- hccnentidimo affcclu 'proccdir^ nufquam offcndarc. Qj^idquid tlr, arbitrabor femper nie rem laude etiam dignam fccifle^ qui non poflum in vllam aliam incidere i opinionem , nifi in eam, in qua ! fcilicct tua de re tibi fuadere vi- dear quod pie facere non pofTum,
Tu autem , mi fuauiffime GalTcn-
’ I
de 5 (i haec accipies, vc fiue. probar i buntur tibi, fiue, quod abfie, non probabuntur , ab optimo certe animo ac deditiffimo tibi, & cogi- tata & feripta effe cogites: Enim^ veravt qui me C^nforem dc qui- dem acerrirrum . fatis exhibui, Confultoris iteriim partes fufti- jicam , cum cx Meicinx prx- ^
feriptis,,
Digilized by Coogie
?■* >Eim S T O L 157
fcripffs non tantum illi foetus vi- tales exiftant , qui odauo , fcd €tiam qui nono & decimo menfe in hicem erumpuntmon eil adhuc quod de Epicuri tui profpcro fuc- ccflu dcfpcrcs , Gui videlicet po- terisV vei' extrema prorogationis idius le|e,conuenientefopici^ian,
> ctfr perredx cius elaborationi at- j^que cxcluiiopi legitimi prxfinita . hxc a Medicis tempora nondum fufficiunt. 'lurifconfultorum ta-- nien Decreta (ubuenient, qui pon adeo ftri^l:e tempus nafcendi de?- finiunt : Sed vide , quxfo, ne rur- fus in eundem fcopulura impin- gas, & caueasfcdulb ab iflis duo- bus , quaii retinaculis quat (bla fe- cere , vtnihil omnino a tribus aut quatuor proxime elapfts menfibus circa Epicurum tuum feceris. Illa. _ vero imprimis eiTe exiftimo quod
Digitized by Googie
1^? Gabrielis- NtAVD^I Nobiiiflimus Orator, qui tc fifei comitem. adjunxit", de iucccffu fuo fermc Tempe r .cogitet v Do- . me dicis ;eonTcabati,. Tatieinas 6c omnisgcneris impedi micnca cora- poBat , Triremes conducit i miT- donem denique ac abeiindi licen- ■ tiam de die in diem expcdtec ^{Te- •piusictiam petat impiius ef* iflag^tet,, ¥ndc eft.quod abi inter 'Ciufmodi temporis anguftias lu- ctanti coerGitdque,Tatiustorc'ar- - «bitraris nihil noui ia Epicuro tuo tentare,'vt potcqrremnonniii,- *
- ’ Multa diti y vanufqut labor mu- tabtlts mi >”'i
* potcft in melius referre.^ Sed potius quidquid' erit iftins tcjn- .poris incerti., infehupti, inteiH cepti j.ivbcriori. linguas Gr^oc cognitioni , ac nefeio quibus aliis, sninoris momenti iicgotiis illud
totum
Digilizcd by
■' ^■■^■
t ]5. '1 ' E P I S T O:!.: JE -totum impendexc. Ego vero coti- , trarium quidcm xenfeo, &c ciitii non minora fint quibus, nos de- mereri potcft Epicurusqukm Pco'- lomasus , vtrique cx «quo.tibi in- cumbendurn. effc .exiftinio hoc autem facies li quenudmodum quando eris Alexandrix totum tie xiecinebinPtofemarus ka nuac cum Lutetisc degas totum te libi habeat Epicurus , quod certe ra- tioni conucnientillimumeffc faxo ftatim vt intelligas. Ille liquidem nihil 'aliud a te requirit, quam -quodcfacili negotio «potes :illi & Alcxandriae & vbique agentium commodare , acutam videlicec oculorum aciem A ftrolabio, Tubo cGalilei aut Gnomotic aliquo dili- genteriddudam & obfirmat^ril* Hic vero ingentes' & inftru^ifli- maspoftulat EAbiiothecasjAuOior
n. >
Digilized Coogie
1^0 'Gabrielis Navdai ' I res omnis generis, excufos ^ ma- ^ nuferipeos Codices, Doctorum Virorum colloquia, quae tu fruftra i
alibi quam Parifiis conquiras , ne quidem tota Graecia, i£g7pto, Afiii , vel Africa poflis reperire: |
Quod Hin reditum tuum hoc opus differendum & remittendum efli cenfeas. Nae tu paftwn aduertis ad infignem illam Cadi folique muta- ^ tionem,ad maris vortices,pyratas, ^
tcpcftate^iad efferam crudelem peftem Byfantio & toti pene Grae- ciae familiarcm,ad victum infolcn-. tem, mores ignotos,morbos com-
ferimina, mille pericula a quibus non fo.liim tibi Epicuro, fed in-
fiiper Amicis tuis . viriufque ve- ffrum xque follicitis , continuo ti- mendum e tit» nam illud meo quir
dem
munes, fporadicos,ad latrones, ff "^carioSjgraffatorGs, &: mille alia di
V
. Digitizod by Googie
’ ^ ’ E f r s 'r o- jL X.
dem jiidkibr^
potiifliniu ederri debebar, quod de iiiigubs hominibiis dixk Seneca,
' Um Diuoi habuit fkiteutes, Crdftinuin vt fojfet Jihi foUkerh Deifide vero vt h;ec omnia nulla finti&ifauei flocrique facienda,ac innumerae fpecies &<nquac cogita- tiones^aa$diutuk]a*rrieiitis cires Bhdofophiain Epicuream '^agita- tionedoneepifti & fidelimcrnofiac cuftbdicndas tradidifti intra fex-
ennium (quiilegadioni^ ConftaiitH comiiium 'reihiinus cft? jrprDrfus euancfcwit. Amici* tui alib c6Hiigf abuntiiibti diftrdbcn^- tar, & iiou^tomBia 'tibique inui(a> inaudita poft rcdit&fbrfan appare-; hue^Noiimeanaen ipciftimeriilh^c oniiiia^quaj tibi.Hbcrriiis cjiamn’ nanda propono^vetat quodda At- calanta: pomum injici, quo futurae
j6z GaBj^i^eti^s NAV'D.qsi nadigarionis tvx curfum fiftam, aut quemadmoiJum. propola, qu{ ficus diuondebarj<E^oram,Craifo,ih Parthos exercir^Ol d i*ceiitci,^2au- ncas occlaiheBo». ,jemm
abeft vt etiam iftius percgtiriatib- nis prirnum jAudorciii. &;laudaH
torefn iecoper habueras. T,S®dhod tentum contendo vt inte/ppadinn Magnates ilJi, quos-Foirt«jdtefcjalK culus rerurh ‘noftrariiiQaigiijbcTna^ culis admouit Clariflioioi Oraibri &, P attono t iio. diei Mars
cbcuilfcdieacominuo protuibuna &c fubinrdc mor1asrinrTcditm^qpru% denter caueas iic cibi limiliter Si Epicuro ip& mbrarriimedaiiturii &: cum jam infticuta rationc; pro^-’ mohenadi-tcmpusjfiftml dxcicktd Sane licet aliorunr cxcn^Ia: non
fupeterent,meum certetibi deeifc;
non poteft , quo. in iit is cautior*.
cua-
Digitized by Google
Ep I S T O L I6j
euadas, cum non ftmel propria experientia didicerim nihil vn- quam de Legatotiim difcclTu fta- tui debere , niii vbi in viam cum toto comitatu dederint fe, pro- pter crebras comperedinationes, quibus ita plerumque torqueri &: dkiexari folcnr , \t rjulla alia re magis. Hoc verb frudra apud tc ftatues, , niii eadepi animi liberta- te & conflantia leuiores alias oc- cupationes, »6^ Graecos illos pra?- fertim valere' jubeas ,,quire.pha- Ieris grammaticatioaibus fui^ impallercentcm ftandiii . detinue- re , quali verb egregiam laudem &: fpolia ampla referre poliis ex •intelkblo Ariftophanis Pluto, aut difclupeata ac cuiferata non fine Tzcczis aut alterius *du<fl:oris ope Lycoplirontis CalTandra. Hoc cft profedb ne quid moicftius dicam.
1^4 Gabrielis Navd^i ‘ non rcdc philofophari 5c prsefcn- ti grauiffimoque literatorum fato prorfus impediri , ne cuius nunc hominis perfonam fuftineas,per te ipfum poffis cognofeere , ita vt ^ctiam monitoribus egeas 6c iftius linguae intemperantia labore de- prehendaris j cum tamen vel me- diocris illius cognitio fatis idonei ' iFifa femper fuerit magnis Viris ad principatum in fua quemque fa- cultate obtinendum retinen- dum. Sane & D. Thomas Sc Ni- phus& Pompofiatius quid in Phi- - lofophia abfquc" illius auxilio non pracftitere?. Quid item in Mathe- maticis Peurbaebius/ TychojCo- pernicus ciufdem prsefidio ferme deftituti non effcrere ? Sed vin tu Petronianam de nouo ifto erudi- tionis faftu patodiam patiente^ ferre ^ Nuper certe ventofa iftlisec
& enor-
Digitized by G^iogle
, t A. i6$
jli:' enc^rmis Graecicas Gallias & vniucrfa^jt^rrac :f uw cx Afia commigrauic ^apimofqiic juuenum ad magna furgentes ve- lud peftilcnci quodam fidere aP* flauit , femclqu^. corrupta Pjhilo^ fophia:. ■&: altiorum Difciplina- rum regula ftctic &: bbraatui^ Quis poftea ad fummam Albci^ ci i (^is Regiomoncani ad fa;J«(| mam procellit ? ac ne. libelluf quidem fani coloris enituit , fed omnia quafi eodem cibo pafia, non potuerunt vfquc ad fenedbu- .tcra canefccrc : Veriim audio
‘ ■'•"Cl • - • ' • , * »<
quid ftatim obganniant hefiernt . illi & nuperi HeUcnifta; , ni- mirum quod eiufmodi Philoib- ,phi 6^ Matbemacici Qpcra.fua longe do(^iora auguftiora reddidifient fi ab illis aufto- ^ibus S e libris adjuti fuiiTenc> ’
. A . , ' V
Digilized by Gtjugie
j66 Gabrielis Navd/ei a quibus coaflat eos prapcer gyjx iftius ignorationchi 'perpe- tuo abftinuifle; &C fanc in eorum I fententiam dcfccndo, mod6 hanc j liccm concertationem mo- neant de mediocri tantum in hac lingua exircicatione , quam vc 'iri omnibus laudo , (ic'in ce potirtl- mum magnifacio , atque vtinam '
' ifta contentus j qua: tibi viam ■facilem referat &C iter planum ex- pedit ad optimos quofqiie tum Hirtoricos cum Oratores Phi- lofophos inoffense perluftrandos ' euoluendos , vlterioris in ea i progreffus curam Humaniorum literarum PfofefToribus jy ^
jpiimet loquuntur, Go- ryphieis relinquas, U Ca:li tan- I 'tum ac foli curam geras i quod ► nunquam aliter melius prarfticeris quam fi, ' ^ ' *
Dum
Digilized by Googie
i E P i s T O L iE I6j - Dum res ' ^ ^efas.^jr S orarum , . ,
^^^tiluiriumpAiiuntur AtrA\ ■ • » '
Totis'tuis viribus in Epicnrnm incumbas, cuius pardm hominum negic-du , partim criam longo ix- culoruiii decurfir eicdcuiam fa- ‘ mam, obliteratniiidod:rinam, ne- gleda & male accepta Dogmata, difperfos Sc6lacores , palabundos Auditores j rifi tu velut alter i£- fculapius in integrum poftlirainio rcftituas cxleftis quadam ani- mulae tux particula plenius il- luftres : Non eft profc(3:6 quod optimus illc &: fapientiffimus Phi- loropbus prarftantiorcm alterum vindicem rebus fuis deploratis &:
. omnino conclamatis opem vn- qhara laturum exiftimet , aut . aliunde fuam falutem, imo refur- redionem fperec &: expedet. maclc virtute honore
Diyi:i2 3d by Gcoglt
16^ Ga»KIELIS NAVDilX amicorum , Eruiitiflime ? ma<lc & quod magnis aufpiciis coepifti, magno animo pari cum felici- i tacc,conftantia perage: Aut enini meus me fallit animus , aut illu- cefeet tandem illa dies, qua tu, quod pro tua lingulari humanita- te &c beneuolentia literatos om- nes juueris , non modo eos tibi deuindos habeas , fcd infuper tuam dodrinam tibi honorificam fore, vntucrfo generi humano valde vtilcm ac laudabilem mag- na omnium bonorum gratulatio- ne glorieris,
£fd age , rumfe moras y EficHri Se^
refurgety
Aujpidit , GaJfeadCy tui , longum^ que fer auum
jbit & immenfos fama JpefiAhit honores:
D:behuntque tibi venientia Secula^ voti
Digitized by Googie
E P I S T o L
dxmnsitA dm v eluti pmrx- rU jufiisy
^ Cnitier h£C nofiro Do^lrifia
gtdt Orbi, »• ' .
V ale Dabam Parifiis , die vlciiiia Qdobrisi 6 j o.
XXIV. -
Clarijfimo Viro D. loann* Riolano filio^ *J)oUori Medico ^drijienfi > & tomes ac Pharmacia Regio Profejferi, Gabriel Natidaus
Lutei:aml\
TAnti femper fuit *apud me ( loannes Riolanc, magni Pa- tris fili maxime J virorum Dodri- na? judicio & eloquentia prse- ftantiumaudoritas, quanti eorum omnino effe debet, qui veluc in arce Mafarum conftituti, purioris' doftrinx fata pro arbitrio terhpe-,
H ■
Digitized by Goog[e
jjo Gabriebis Navdjei ranti eofque liceraruiii Scien- tiarum fontes nobis referant, ex quibus poft,modiim
Omms fojieritas Ulices in focuU duc4ty
Nec injuria fane cantum aiido- ritatis &: glorisc. prseclaris fuis la- boribus confequuntur ingentes il- \x animae , “etli non celellis parti- culae plenius compotes ,• ac fac- tem ^ •
meliore luto finxit precor dU Titin:
Cum enim feriptorum laus omnis & commendatio ex rebus ver-v bis optima ratione fimul conne- xis repetenda fit, inde cft profetio vt omne punftum tuliffe ic vtram- que paginam abfoluifle ipG taa<. tum jure merito videri poffint,. quorum vt in rebus doiirina: co- pia reperitur, Gc in verbis lucec
ora-
Digitized by Goog[e
i^ Epis't o lyi
orationis nitor, 8c in decenti con- nexione vis illa Judicijtrepcriiur, qua; reliquo operi fanum colorem addit , cique nunquam internio- rituros per feculorum dccutfus^ libnofes fpondet &; aflcric. v Hxc cft fiquidem triplex illa Hecate^^ toties a Poetis decantata; ha;c trina Virginis Dianse facies , tri- formis Gerion ,
aut potius trias illa Charitum, qux licet parce admodum licera- tis hominibus .adblandiri folear, nihilominus tamen Patri tuo feli- cis memoria; loanni Riolano in publica commoda nafeenti iic fauencem fe exhibuit, vteum non fiio deinceps , fed diuino ore lo-^
^ cutum,nec Hippocratis duntaxac aiit Galeni dodbrinam, fcd Apol^ linis &: i£fculapi; mentem affe- quiitum fuilfc , haud quifquam
H X
172/ Gabrielis Navd^i falso fibi perfuadeac ; &: quidem cum omnia in eo non trica, nec c medio petita fuerint, tum etiam tria ifthxc qua: liceratorum feli- citatem implent , pr^eftanciflima . fuere i quibus tantum verse gloria? , adeptus efl: , quantum yix in eo- rum vnoquoque feparatim non modo recentiores fed antiquo- rum etiam pauci fune aflecuti, vc merito dum inter viuos agerer, tanquam vnicum facultatis Mc- dicx ornamentum ab omnibus* | coleretur, mortuum vero Do<3:i fummopere laudent , admirentur. etiam qui non fune quouis Mor-. gice vcl Goroebo ftupidiores. Sed j nc quis me velut fublefta: fidei i reum dUat aut iftud tuis auribus j datum exiftimet. Superfunt ad- huc eius monumenta , in quibus | prxfto fefe offert bona: mentis i
coa- • '
Digilize" Googli.
£ p Ts TOLJEy ■ 175 -conjunfta cnm eruditione fingii- lari felix vbertas , & illud pariter 'verborum lumen fuccedir vt nihil -fpecirerur lubencius , nihil incen- tione ftudio Iccgatur , aiu Philia- tr&)n omniurn^^^iilibiSiquotidic tc ra tu r . His de^cau fi s vr p ri tn&m in hunc literarium partura vel pb- : tius thefaurum incidi, venit mihi -ftafim cius in raentcm,quod po- . ftea . veriflimum comperi , nimi- rum ab emendato &: probe fem- per temperato Patris tui calamo, nihil defluere potuifTe, nifi quod gemmis par effer , & inueftigantis -labore dignum j fed quod inGa- denum fcripfiflet , celefti prorfus aura ditatum vt fit, omnino effle •necefTum. Nec in alio conjedura falfus mea fpe decidi : nifi quod cum eiufmodi Commentarios di- ilaflet ' in Schola Triquetiea in
-•«SSfeW J-J ^
174 Gabrielis Navd^i qua annis 1578. & 1579. fre- querti auditorum concurfu Me- dicinam prselegebat, multa tum . fuis difcipulis viua voce explica- uit, quse vcl faciliora , vel minus digna judicabat, quam vt in fcrip- ta , qux fimul tradebat, referrea- nir; vnde etiam fadum eft vt no- bis hodie fua voce & praefentia deflitutis harc jufto brcuiora vi- deri poffint. Sed neque illud etiam reticendum eft quod ad , fi quas in illis forfan occurrent , deprecanda non mi- ^nimum conducet j me vnicuni dunraxat eorum exemplar ^ha- bui iTe , &: illud quidem cafu inue- nifle , fed tale profedo qualem ,oliro pius dEncas Deiphobum in- uenerat, ,
LdnUium cdrf»re tetoi: ; .
Vc non parum mihi defudati
dum
Digitized by Google
Ep I S T O L ^ I7J -dum fuerit* in Textibus Galeni annotandis , lacunis quiburdam fupplendis , & toto libri vultu ad eam formam & fpccicra effin- /gendo, qux optimo ^cuique non vehementer placere non polTit. Mihi vero & omnibus «quis re- rum scftimatoribus , vcliioc ho- mine grata femper erit iftbsec fcriptiuncula , quod natura ita .comparatum fit , vt quos admi- ramur ac magnifacimus , eorum -omnia vel etiam minima cognof- cete &: penes nos habere cupia- tmus j vnde fi lucernam Epifteti . mille drachmis , Protei Stoici ba- culum talento venditum accepi- mus , multo magis fummonim ^ .eruditione pr«ftantium Virorum quamlibet tenuia &: jejuna Gpuf- cula nobis in pretio non mediocri effe debent. Tibi vero vt ad t& .
H 4
Digilized by Google
GabriELIS NaVDjEI ,tandem reuertar, DoctiiIimeRk>- •Iane,,quod admodum accepta fu- .tura fjr pofthuma hsEc Patris tui foetura , qux vcluti poftliminio • propriam Domum repetit nullus dubito j noui fiquidemquo fem- per afFc6bu&: fcnfu in omnia qux famam illius augere pbfTunt, exti* jCcris, quofve fumptus vt cius Phi- Jofophiam , quam integro biennio publice maximo cum .applaufu profeiTus cft, ab iniquis profeffori- bus repeteres , non fcmel pertule- ris^: vobis ambobus mulca debet Refpublica Medica , in qua fanc & ordinem ducitis &: tales vcftris Jaboribus 6c inuentis haberi mcT luiftis,
^ales aeru qua circum flumina, nota ' .
' Canfargunt gemina queremyinion^ lique CaU ' • /
Digilized by Google
' %jyp^ t M* ‘ 177
• i
•' •'■‘-■kI' tict - - ■.
.♦ V Scdfruif ur jam fui nomr- .nis Hpct»Ui\Q Parens cuus , & no5 il-
lum; 6c' inter niille, gratulationes & cpimcia^ aferivpetf^^ , Af- picc . nunc 6 ^Medicim^l^l^t^ ^ Scholas quondam . 'AJpice- , eemfktur mtum , ]im ha- -i... tmdiUqukt . •
‘ :^.Temritu (ir quodmagu ejl ofU'*
hHeyVt»ciiy 1, ^ <
Tu quidem & Medicinas Phi-^. tlofophiam ingeniose conjunxifti,. '&:!vtTamque pari cum fdiciratp- dii jgentia^iclexcoluifti >,vt quod olim de; Gasfare“di(Ctiina-cfti.elci- ganfi' breuitatepofteros omnes a dimili^conatu deterneris : Sed non
minuk Ubdis quam libris .ftudia -nc^ra 5 & quod^adhuc ia .djffeftiQjie cadaucrum Sc prsepa^
. > ' ■ ■ • H 5,
Digilized by Cou^k
17^ GaBRIILIS NAVDiEI ratione medicamentorum dcfi- deraBatur, per filium tuum ab- foluere voluifti. Et vero ilk fcm- pcr fuerat votorum Patris tui furnma , loannes Riolane Anato- micorum omnium Princeps meri- tiflime , vt Majoribus tnis in hac «rte palmam eriperes , praefenti- bus etiam atque tecum in hoc campo decertantibus longe fupe- •lior cuaderes , facem denique il- lam porteris omnibus accenderes, qua duce liceret per tot cadauc- rum labyrintheos plexus , per toc minutirtimarum partium occultos, meatus, per tot mufculorum, ner- vorum, venarum meandros 6c an- fraftus inofrenfo dudu ciichciri- fin celebrare & fccure de illis, non minus quam do(rte & elegan- ter ad miraculum diftrcrc. Ad- derem plura in nominis tui vere.- *
mjxinii
Digilized by Googie
- \ 11^,. -rw» '* r
* ’ .. •■‘”V
"hi^ittii i
pr^ftar tarituiti illiid Syraraachi, LAudentuY incogniti \^ torkm meri- ta in occulto fiu ie^imoniyjpltndot ' irradiet] mihi mfraftnttamm fufer-- fidendum ffthuiufmodifmftioniiim incepti frujlrerftte f^eBaiurnhini^fjsr' eruditu omnihm facundia atque ditionit adJlipuUr : Qua rc ' * Accipe dilutam tua, fliy in iemporu famam,
^odque Patris fuperejl fucceffor « laudu habeto,
Datu Pariiiis i.Ianuarij anui i^jr.
T XXV. . ’
^cEHffmoViro D. Renato MoreathDoBori (^. Profejjcri Mtdtco ^arifienfi ordinariot, J^oficomij LittetianiXherapeHta cfr/alnher-^ ^yirna FticHltatis Jtiedicina Paxijietijis ■ Decano Dignijfmo , "Gabriet .
' •/; Naudam S. P. D.
' ‘ ' r Lutetiam
QV andoquidcm is cgo-icmpee . . • H
k .
Digilized iiy Googlc
iSo Gabrielis Navd^i fili, S^enate Morxe, qui neminem monalium ab eo tempore, quo mc tibi Iiccrarum amor conjunxit prx ^ tc dilexcrim,nullumve habuerim, cuius rationem dignitatis atque .foi;tun2e, libentius in meo xrc du^ xetim , facerem profcftc) rem &c ' innore ifto quo nunc audus csdc continuo in me amore tuo prorfus indignam , fi quod iftis duobus ti- tulis me tibi debere fentio.lGngius. protraherem , aut quod jamdiu verbis Sc oratione fum profeiTus,, non etiam feripeis aliquando te- ftarer. Atque illud mihi fxpius animo reuoluenti , qua tandem occafione votum- eiufmodi per-- foJuerem nulla fefe mihi comma- dior obtulit, quam Prop^ieuiitiU^ Collega quondam tui loannis. Riolani tibi oficrendo , aliorum ano fcni imitari, &: ea de je in hac
Epiftola
^ GlKJgl
E F !S T O L
Epiftola diflcrcre , c[ux Sc huic loco conuenientiffima videri pof* finr, &c ab omni fuco & adularid- • nc quantum frcri pofeft ab inge- nuis aut a probis defiderari re- mota : maxime cum talis femper &: tantus extitf ris vt vel abfolutif- fimis quibufvis encomiis & alFo- 6Vui meo poflim &c veritati fimul infertiire. Hoc autem eo facilius & felicius exequar, quod Theo- • xeniam rurfus celebrare & querrr- admodum Virgiliusfub C allio pe s- nominc omnes Mufas:
/ ros 0 Cd/liofe prtees ejpirau at*- ntntil
Sic tuo fub nomme reliquos, omnes Scholx' PariiienlSs Alcle- piadas, quorum tu in caput c\c(kus es , videar mihi conucnienter ap- pellare apprime, dquidem noftri Rhi^ni veteris Poccx vcrfiuai^
• ' ' 4
II
‘iSz Gabrielis Navd^i’ Ium , quo dicitur fi vna Mufa vo- cata fit , reliquas omnes ftatinV exaudire.
' ffuffitj dl $i aumaj /buo4 ot6 t cv^
• , V0JL(^
Gratulor igitur tibi ex anima nouos fafces 6c arapliflirase digni- tatis infignia ex omnium voto tibi 'delata y quibus eam nunc videris famam adeptus , vt hcc illi accef- fio quaerenda fit, nec fortunae vis vllo pafto metuenda, fcilicet hoc debebatur Scholae Medicae digni- tati , vt negotio publico vir lauda- tus .accederes , 6c induftria co- mite , prudentique confilio plus negotiorum expedires , quam quantum jure potcftate,moro- faque fcueritate , qui ante te fue- runt,potuerint certe plurimi. Sane’ in cxccffo jam & iiiuftri loco fita dl laus tua , in plurimorum & fo-
CLoruni
Digilized by Google
. r Efl ST O t M* 183: Ciorum &: ciuium conipedu rei fulget i , .
- . Te queque Netura facru , Muudi^ quevacamem . i
Inuedunt trahea y mljem Metat reliBum
^0 virtfu animo crefcat vel Jplen*’ dor honore
V Culme» vtrumque tenes.
: Perge igitur operam nauare tanto.ftiuneri comieniencem , ex- cute vim illam bonsc tuse mentis,. . qux nihil non refte moliri con- fuC;uit, aut ineptc.emoliri j vrget tG grandis expe (Satio, nec illa qui- <lcm imi^nis a periculo, dum ali- quid femper amplius quam quiuis bonus prxftare valet , fibi polli- cetur : Sed nihilominus a(Sutum? . fore confido vc cxpc(Sationc illa„ qux de te magna eft , major ha- bearis ^ nulla res fit tam. difficili»'-
Digitized by Googie
)
GabrIelis NaVdjei quam non Confilio intcgricatc tueri & virtute corifi- cerc poffis v vt hunc honorem ti- bi Deum fortunare vel aerttuli fa- teantur, atque a te pro tua &'Se- natus latrici dignitate feliciter ad- miniftraru At vero cum augu- ftiori natura praeditus fis quam vt vrMco- duntaxar miraculo' pofiis clarcfccre non fecus ac Mallius ille , Theodorus apud ^ Claudia^ num. ' '
duplici vita fubnixiit m auum * FrocedaSyparitir le^
gendu4,'. '
: . 'Graiiirer ab eo quod inTiae- E- piftola mihi dicendum propofu?, aberrarem, filibrum hunc tuis fub aufpicii« & grato faiiore, afiru, puluere &: forlan aeterna nod:c vindicaturus de tot aliis , quos ab tbdem periculo quotidie redimis.
Digilized by Google
- E P 1 S T O L ^ 3S5'
'& Bibliothecae thcfauro magnis *. furaptibus & laboribus afleris ni^ hil omnino dicerem : maior cfl: .profero ifte conatus , quam vc venientibus feculis obliuione; vti- , lior etiam quam vc pra’fentibus . ignoratione fubtrahacuiv Nempe . illcipfe es qui quod olim lulianus . Imperator defc dixerat , ixiv
‘ iTTCom ,
. ipaaiv^ ifAp) Ji xTJiotae
•jrojJbt^n Aivo^ 71160^. Illud idem de te fimiliter vfurpare me- rito pDtuifti , &6 qui femel red- ditum Zenoni Ciziceo Oracu- -ium, vt fi beadtudinem im-
mortalitatem cenfequi vellet , vi- uens mortuos, coleret ; tibi quo- que ad eundem terminum non re- n^ulco ( vt aiunt ) fcd plena veli- ficatione contendenti , illud da- tum diftumque fuiffe femper C2ji-
D-j.... jd by Google
,l86 GaBRIILIS NAVDiEI ftimafti. Nec immerito fane cufn cx Arbitri tui fententia , Nenfud cfipjcipere^ nec edere partum vlla mens ■ ^ mji srjgenti Iit erarum flumine
. inundata. Atque illud etiam fa- •pienter moneat CaifiodoniSjquod Nemo jiiiHus affiduc difeit quam qui de humana falute cradauerir. Sed nec prsefentis cft loci io has i rationes inquirere , nec etiam ' mc^ tenuitatis conatum iftum, i cui totus adhuc incumbis meritis ' laudibus profequi , ad quem non nid Encomiaftes impar poHim ac* | cedere- Quamobrem illud tan- j -tum exequar,quod tempus 6c oe- calio pohulant atque tuum illud Opus duodecim annorum pubii* ese tradam admirationi & bonum feculi publicabo. Et ver6 fi hoc -vfu &: xonfuetudine antiquitus receptum fuit,vt magnam laudem
mere-
Digitized by Googk
E P I S T O L it 187
‘mereretur qui ignotum aliquod Romanis animal , Elephantem pura aut marinum paflerem pri- / mus exhiberet ; fi etiam longe ,‘inajor illis reddebatur , qui fepul- . tos &: dclitcfcentcs in auiis ruderibus thelauros indiGarec^ maximam certe vel ex eo me • confequuturum ab omnibus A- . pollinis & iEfculapij Myftis ar- I bitror, quod illis locum indicem,
: vbi tota pene collegia totius or- abis latrici eruditio , tota Grasco- ^rum , Arabum, Latinorum Mc- -dicorum fapientia conquiefeit» . vbi •. & omnes &: finguli quot- ‘ quot in Orbe degunt., maxima ftudiorum fuorum praefidia collo- cata e(Te inteiligant, vbi tandem /plus., librorumv ad Medicinam & facultates illi fuccenturiat^s, ( Philofophiam intclligo , Altro-
lS8 Gabrielts Navd^t nomiam & Humaniores litcra’? ) fpc^antiunni habeatur , quam vl- lus vnquam' alius fimul coegcrir, quam Indices ipii loquantur, im6 ' ver6 quam multi aut feriptum; aut editum vnt^uam ‘fuiffe arbi- * . trentur. 6 Eftatum ingens in- folens hactenus inauditum : fed adeo tanien verum vt non ipfe j tantum qui plures 4eic & in Ita- lia perluOraiai Bibliothecas , non omnes qui in Gallia degunt, fed i Exteri quotquot huc accedunt,
* Itali, Germani, Bataui, AnghVVc- . tiffimum illud & ingenti miracu- lo proximum effe non line -ftu* pore fateantur. Sed gradum hic fifto, veniet fiquidem aliud tem- pus, quo mirabunda pofteritas in i 'Indices cubs inquiret & quod aetas tua per me cognofeet , inter ex- empla referet, imb vero nec te- mere
Digit.z^ by Goog[c
Digitized hy Googlc
I88 Gabrtelis Navd^i nomiam & Humaniores litcra^ ) fped:anriiim habeatur , quam vi- lius vnquam alius fimu! coegerit, ' quam liidiccs ipii loquantur, imb vero quam multi aut fcripturn, aut editum vnc^uam fuiffc arbi- trentur. 6 Eftatum ingens in- folens haiStenus inauditum : fed adeo tanien verum vt non ipfc •tantum qui plures 'heic & in Ita- lia perluflraui Biblibthecas 5 non bnincs qui in Gallia degunt, fed Exteri quotquot huc accedunt, • Itali, Germani,' Bataui, Angli,^vc- rifEmum illud & ingenti miracu- lo proximum effe non fine ftu* pore fateantur. Sed gradum hic fifto, veniet (iquidem aliud terti- ‘ pus, quo mirabunda' pofleritasin i indices cubs inquiret & quod «tas vtua per me' cognofcct ', inter cmpla referet, imb vero nec te- mere
DigitL? by GoogI
E P 1 S T O L -T 1S9
mcrc dicam inter portenta narra- bit , fi quod tibi 6c veritati dC vtilitati publicae debeo , plenius ac vbeiius aliquando per(oluam. Atque hacc ipfa erant , Renate Morsee, Medicorum integerrime, de quibus tibi l'u initium huius E- piftolsc meritas gratulationes pro- miferam . addidilTcm etiam non-, nullas de reliquis virtutibus tuis, praecipue verb de Cingulari erudi- tione &C librorum quos in publi- cam vtilitatem quotidie compo- nis maxima vtilitate, fed &: ipfa per ic omnibus patent, & nonde- funt propemodum infiniti , qui debitos ' eiurmodi honores tibi quotidie perfoluant largiantur. Q^are hoc tantiim fuperefl: vc huic libro tutelam tuam non de- jaeges , cum (ua tum etiam mea dc caujSi, cui nihil vnquam dene^^
190 Gabhielis Navd-«i ^ . galli. Vale. Dabatii Parifiis,x. lati- uarij anni 1631.
XXVI.
^oBiffimo Viro T)omino Petro Gajfen do ‘ S. TheologU T)oElori ^ Dinienfis Ec~ cUJIa Canonico Theologo , Cabriel N audens S/P*T): '
Diniam
NOn efl profcftb , Doftiffimc^ GalTende, quod'grauiter &c iniquo animo ferre debeam, fi tibi &' mei amantiflimo , ein5 offi-
cii , quod inter Amicos per litcras exhibetur, (ludiofiffimo , diutur-- na mt a ad ce fcribendi ccffajcionei: fcltuum illud licet columbinum acrius paulo vellicarim Sc occa- fionem fine non Icucm injecerim altius inueftigandi vndenam iftius tam obfirmaci & immitis filenti) caufam pofles elicere : Vulgatum fiquidtm cft , dc folcrani apud
omnes
Digitized by Google
. E p i s T o D m*. 19!
amnes , qui Talionis legem ob- feruant Sandione recepcum , per ' quae quis peccat , ‘per eadem bc i^fum puniri- Et vero cum me in eodem» Equuleo prius ipfc defti- nueri&nontam inueftigandiquara^ diuinandi cur tuam illam quaint D. Buchardus mihi reddidit duiii ' Vaticanis ia hortis fpatiaremur,-^ accrbiufcuic fcripferis , hoc fane tibi reponendum efTe pene^ me fum arbitratus , vt hoc tam longo t^pqre, quo nihil a rae litera- rum^accepidi , dubitares falcem cur lite rarum ad tc tranf- mittert^^ pene eft vc dicam cur irafeerer \ pupugerat me fiquidein ^ nonnihil Epillola tua, mcque in > eam fufpicionem adduxerat , vt ^f vererer» nc quida mc antea im- ^ prudenchis fuiirec» in ipfis quas ad vtriufijuc moftrum delicias Tu-
GaBRIELIS NAVPiEI I bertum Ocellam non infrequcn- i ter exarare foico, de teforfan in- (inuatum. Hoc ver6 fi tibi vel per fomnium in mentem venerit, quarfo , obtcftdrqiie vt fomnij in- ftar auolct , cum nihil vnquam ego, quo tarditatis Sc ncgligentia: 'tc infiraularem , non modo feri- ’ bercjfednc cogicare quidem po- tuerim : Quafi verbte non bene jiofiem , tuaque mihi virtus, co- jnitas propemodum incredibi- lis amicitia parum perfpeifla ef- fet , aut quifquam Mortalium exifteret, qui nunc auderet con- tendere tuos tibi feiifias melius* quam mihi perceptos cfle &c co- gnitos. Crede mihi , Amantifli- mc Ga flende , memetipfum tur- pifiima^ infeitix aecufarcra, fi tibi per me, vel minimae ignauiicmQ- ta inureretur graiiiter aduerfus
Digilized by Google
* '^Ejistol^ 195 70 cajogTJor peccaffem, fi quod a me tibi tunc temporis erat exhiben- dum , hoc inepte voluiffem &: mihi i te priiis exhiberetur i Ne- que enim ita fiim rudis vt nc- (ciam, nec tam malendus vt infi- ciar huric feribendi moreni, quod fapienter monet Symmachus , \ fuperftitionc vetnfta fuifle confti- tutum vt ad .pcrcgrinat»digrcili priorem fibi Jocum vendicent . cum abfencibus colloquendi: Quare nefeio quo fato contigifie dixerim vt quod mihi inter fcii- bendum mera voluptas, jocus, de- ' licium , vrbaiiit® videbatur , Itibi inter legendum non ita fimiliter appareret , in hoc tantum pec- cet mutui noftri confenfus regulaj . qua? in exteris adionibus tam fir-. • ma cft & fui femper fimitiSjVt non immerito videri poflint.
C:; zcd by Googli;
194 GaBRIELIS NAVD‘i£ t ’ — — — Ambornm fxdere certo Confentirc dies ^ ab vno ridete duci.
NiC tu igitur parum vrbatic- fa- cias vrbanitafem hahcce meam xqui confule i meque^& tunc .jo- cosi loGutum bc nunc etiam' ciira me cibi iratum fu i (Te dixerim, non ferio loqui apud te perpendei Veor v#i6 libenter hac non qui*-, dem cxcufacionead mentiendum conipoiita, fed' libera &: efficaci , ad perfuadendum- confclfione» , quod ab hac etiam non^ penitus abfccdas, & tot ridiculis cafibus diucrforum Priftipum in hac.ve-' luci 'Mundi Scena hifiribniam agentium pcrfuafum habeas bea- tilfimam illam Epicuri tui Volupe tatem non alio rede quam fa- pienciffimo Dcmocrin ' rifu * blaHdiloquio polfc condiri. . Sed
heu * I
• i;
.
Digitized by
lieu i quar^‘.t.e beatu felrecm cxiftimo. Amicorum Suauiflimc, quicum Theaoro^nollro &: Tu- berto Ocelia potes ipfu mos libe- rius diducere & lieni dum fedi-< tioncra facit locum ampliorem
concedere ; mihi -.aut in* medio ' *
quorundam Nobilium , degenti, • quos humor Melancholicus fa- • pientes i parcimonia^grandes 5c ficcos ,.Dca vero quaedam nomi- ne Lcfina libi peculiari cultu dc;^ uotos efficiunt, timerem magnq- perCine quemadmodum &: iphs, ri fiL at qu e d i de rii s h i 1 a r i o r i vi -
tae gener!^mt;efdi£l:ura foret , nili Tminehriffimif^Cardinalis a Bal-
• neo , cui totum rhantipaui, vt deliciarum hberalitatis , fic
• morunj libertatis G mul-
tum adhuc recineret & ea omnia Tuis AuHeiS^fubminiftrarer, qu^
... 1 z
GaBRIELIS NAVDiEI nos prifcorura ^gyptiorum.fi- miles efficerent apud quos
?orrum ^ Cefe nefas violare & frangere morfn
Quod non item prseftant reli- . qui Cardinales fuis anteambulo- nibus $L Paraficis , quibus fpbrtula tam exilis &: artificiose in fiugu- los dies coitmienfurata diftribui- tur vc ipfos annos circiter triginta aliquando etiam quadraginta locatar fuseoperse tanquam vene- num aliquod ad certum tempus determinatum pauperie & mife- ria* , nonnunqiiam etiam rabie enecet> hoc tamen vtilitatis in- tcrimconlequuntur ex coadailla imperata frugalitate , quod IG- raelicarum indar duro ac alliato ciufmodi vitlia ad fundiones- Au- licas vegetiores e^'i(l:ant, non pin- gui aqualiculo deformes, neciau-
tiori
• #
Digitized by Google
Epistola' . 197 "tiori menfarum apparatu velut veres didenti , fed honediffima quadnm inter ipfos marcedine vcnudicres Romana macie de- cori. Adderem plura nifi rerum
• idarnm non profur.ftoria narratio 'Elaro rodro feruar.da effec , cui
jampridem addida ed, vc Mor- talium omnium maxi-
mo, LiibentiicqLic ac vitulinar fe- diuillimiscelcbrv.tionibusnonper annua reucrticula vt Thcflali Ge-
• lafino 5 fcd quoties a grauioribus ■ curis feriari aliquantulum licuerit
hilariter ac fuauiccr operantis Tibi vero ida velut in promufli- dem attuli, quo mc totum ad fales & facetias nunc effe compoEtum agnofeas & tunc etiam fuiffe conjicias cum tuis Atomis , jplarum quibus inter fe cenne- <9:untur hamis, harpagonibus, dc
1 3
Gabrielis Navo^i v vncinis , furcinulifque ac, fibulis, idem a Campanella periculum, quod Pygmaris quondam ab Her- cule , aut Pediculis a Diogene imminere prxdixi. >Quod equi- dem tam vrbane facete did:um omnino fuiffe velim exiftimes, ac fi montis iftius Vefunij , qui etiam nunc flammas euomic , Sc latius in dies graflatur qua Chafmate, qua cinere, qua terrentibus ignis ^ aquXj perdens fata licca, boiim- q^Lie labores, occafloncj quot Ato- morum millia ex tam profunda fpecLi erupiffe 6c per acrem hinc inde dirperfa fuilPe arbitreris, : obnixe nunc a te contenderem; .imo veio noii poflum adbucface- 're quin toties rideam cffufiilime quoties apud me cogito tam inep- tum hoc merum. &: tam paJiim verifimile mendaciuin tanrum ri-
^ i bi /bi-
•%
Digilized by Googli
' . ysRfci.-:
«r-^y*
. EPlSTOLii. 199 bi "folli^:icuclinis attulifTe : cum^ aliqqui cogitationes tuas verefu- blimes &c ce folo ‘ac Epicuro dig- nas nullo modo damnare potue- rim’, ncc fi poriiifran voluerim,
; neutrum enim*modcftia &c can- . dore meo incolumi fecififem vfed
nec ingenijfemper fui limiliidpv^ .nione,.qui te priori mea vt ipfa.V rcdir.rcgratis \ iribus alacriori .-quodam impetu ad fi acm. perdu- ceres vehementer fum^cohorta-T tus, vt 'certe inprcefenti & aliis, quas ad' te. poftea frequCntius tranfmittere mihi eft animus, co- hortari non definam. Cum enim omnes, qui me , meumque ^fingu- larem in .Viros literatosiamorem CQgnofcunt, iidem etiam: non ig- norant. hoc mihi femper in more &c confuetudine poficum fuiffe-vt C0IUJ31 ovelut .nouos
1 4
ii* . * ^
Gabrielis Navdjei •' fubindc foetus. inquirerem, clicc- remque frequenter in Acade^ | miarum lucerti ac Eruditorum confpcdtum proferrem : tum vero ^ ' iftud vnum mihi ptx cset.eris fa- ciendum ciTe femper exiftimauh vt te ad hoc , quod tam laudabi- i liter incepifti, Philofophise Epi- | curcae Syftema perficiendum ve- hementer ftimuJarcm. Etfi enim tua naturalis ad mentem ftudio- rum cultu & melioribus literis ex- colendam propenho , & Epiftola, qua me de tuo progrefTu in hac ' noua philofophandi ratione cer- tiorem efre*voluifti , fatis ipfe mihi peifuadcre valeant te qui-- dem in hoc fommo otio &c tanta facultate vacui ac liberi tempo- ris non cefTare vel otiari , multa tamen funt, eaque grauiflima quae tctotuminflammarc&; accendere
‘ dcbenc '
Digiti?.;p ^ Googlc
r
E P I S T o L lO-I
debent vt quantum conniti ani- mo potes 5 quantum iabore ' diligentia contendere , tantum omnino cfficias,neve committas' iftud operis diutius expedari, cuius flagranti dcfidc^rio certum cfttenerinon tuos Amicos modo, ,
. 1'cd Eruditos omnes & Orbis Aca- demias vniuerfi , . quarum maxi- me interefl: tc fanioris iftius Phi- lofo^hiac vindicem nullis obicibus . & impedimentis a tam prxclaro generofo conatu retardari.Fuic enim mcafcmpcrbasc, nec diffi- do quin aliorum etiam extiterie 'fcncentia, Dodiflime Gaffende, -cos qui Scriptores veteres in Bi- . bliothecarum fitu & puluerc deli^ tcfccntes erunt , ac propemodum . diuino Typorum beneficio, dioforum viui accommodant, vel iniuria temporum deperditos ^
" - ^ 5
V
Digitized by Googlc
■■>11
'til G A B R I EX 1 S 'N A V DJEl '
inftar cuiufdam Hypoliti hinc '&r inde diftrados reliquorutn au- ^doricace freti cclligunt 5.ae in pri- ■ • ftini corporis Jpecicm • rcftituunr^
> , de bhfiis literis s honeftifque di^^ ciplinis. melius longe mereri^
' - quam qui aux Poemata , aut Ora- -tidnes , aut libros arcem aliquam -jam ante a veteribus traditam at- • qlie^ explicatam*, 'compledrentes.
” fcribiint componunt , quoniam iltorum futilis eft plerumque co- natus & mediocris induftria. Ho- rum vero nunquam hon fumrno- pere neeeflarius eft. labor & non j ' vulgaris dodrina i quamobreiix fi cu;e exiftimationi & optata: no- ■jjninis immorcalitatf rc(fte ico*h- * ^fialtum efle. velis,*. ad Epicuream: i
. tuam. Syntaxim ocius^ abfbdaaeh- Idam non tantum accede^: I '.
quAntum f€ hmimp£km .
underepjffi^^ , " i
: h‘. ^'ooglc
j
r
EfisroL,-^. 10 j
X Arduui dccderA? — —
Hoc Ik ftiidium , hoc otium tuum i iu hoc fomnus &: quies , in hoc etiam labor vigilia repo- nantur i nam esetera rerum tua- rum
Cttmfcmel oicidetis-^-de te Jplen- ■ , didii Catinos
fecerit arbitri^ — —
Alium, atque alium Dominum ' fortienrur , hoc nunquam definct cfle. tuum s nofti fi quidem illud al- terius Pectx, »
ingenio , c£tera, mortk
erunt*
. Hos igitur ego te imitari mal- lem , quorum nomina folo libro- rum , quos nobis reliquerunt prx- fidio.adhuc vigent &: hnbcnturin Eruditorum icnfu celeberrima, cum ipli tamen duobus abhinc annorum millibus obierint, quam
/1 6
' lOj
nun^uaai perficias ^nu di-
co'&: hoc tam iecure quam fecu- rum cft eos omnes*,' qui durum" iftud ac faftidiofam iter isgreffi funt, aut cx ifta peregrinatione non reuerti , aut longe falfos eo- rum, qu2C fibi promifcrant rtedi-^ re. Sed quod Elxus tibi perfuade^^^ abiit vt diffuadeam, cum ipfb, qui fapientiffimuseft, impellente rii--' hil inde non &uflum , & te , qui Dodilfimus es ^ nihil non exciil- tum ingenio , elaboratum indu- ftria^ & erutum atque illuftratuni incredibili propemodurh diligen- tia fperaridebear. Faciendum ta- men mihi vifum eft.pro animi mei confeientia, pr(^uc eo , quanti tc facio , vt aliqiiid iifdem de- re- bus ad te literarum^darem , de quibusbtta jam ante biennium fi- mili oce^ne nonnullae ckdi}:^^
jo6 Gabrielis Navd^i hoc vniim quanta poflum animi contentione abj te peterem* vt inuficatam hanc inuilend^e, Grse-' cix cupiditatem , qua ,tc nunc fla^ grare verius quam teneri ex tuis Ela:i ad Dominum Buchardum Epiftolis cognofeo 5 tua: enimjti- litati &: Amicorum deinde com- modis ac voluntati Jubens accoili- niodes ,* quorum fulfragiis fl tan- tum deferas, quantum par eft ab amiciflimo honeftifTimo quo- -que concedi , nihil prius , aut an- tiquius omnino habebis. y- quarn hunc libnmi fuis omnibus nume- ris abfoluere., teque mulieribus fi?- fiiiilem gerere , inrer quas non ra- .lOjVidcmus prasgnant.es oftendi peregrinatione & fe.qucnti.locQ- : r u m, mu t a t ipne e; nix n s ; v er q pi c- jumque juuari.:,Gattcrum rcfpon- carumj<iuas.fub aduentum
mcuna
- Googlf
^ btFI $:T-0 t 'jE . 107
meum RvI?aSchcincr tuo nomine t r adiider am> nu d i u ft e r t i us t a n t u m accepi; , ^ieuni prarfacionc tamen veniae > *qu6du|pfain tandiu diltu- ktit & rtettio ' Decembris^^anni ptois^ime , elapfi exaratam iftius .tAnuim,vcrtenti5 principio exhi- buerit;, hoc. imprimis caufatus fe iiimirum variis: iibrorum- ftiorui}! editionibus &c quorundam etiam Italorum, fraudibus diftra£lum bine Epiftolarura .officio neglb gcntei admodum' vacafle., cui bunquam ita auris folutus eft vt nifi fc dnuitus accingatis, atque b oc tant u m tum. ab fqu e >1 ce-
riorf ded^tAtione ,protulir*.’i€ga . y&io faciJ^.^mih{^^;perffiadex^^ bimciplum fat Eriiiiiroryi|;ti mijfe- rarione comnioucri/i&^epi^^iniplo ctiamdoceri } :qui tempus omne iiuum in baejiterarum vipiffitudi-
EpiSTOL iC. 109 iterum j deinde vero fapientifli- mis ElcoTheodoro acOiafioTu. beroni ( Diodmo fcilicct ac a rr,o- tha, Fayerio ) commendatum ha- be vale. Dabam Romx 15. la- nuanj 1631-
yxvii.
Xdohiliffirno Viro Demive 7>. Dn Vri Caufi fwij Domiro , Gabrtel NaudaUs
5. T. D.
Lutetiam
ETfi diuerfarum rerum con- curfus , ac noua vcluti facies \t fpecierum vitro fe noftiis fen- fibus ingerentium , tumultum fa:- pe excitet in animo , molc- ftiam exhibeat, recordari aliquid feftinantibus , vtegofane & fre- quenter perfpcxeram in aliis & proxime etiam expertus fum in meipfo , non potui ramen mille licet hominum, rcrumque for»
iio Gabrijelis Navd^ei mis &: ante ambulationibus Au- licis haud minimum diftradus fubciniiis meis ac potius furtiuis horis non tui tandem mcminifTe, Nobiljflif^e Pratsec , confue- tudinis tuar qux mihi pr^e cseteris iucundiflima lemper exticic ma- gna cum delegatione non recor- dari , atque hoomei in te animi cultu officio citius me per lite- ras ( quod omnino tibi velim effe perfuafum ckoluiflcm , nifi tua illa , quae fatis omnibus perfpc- ^a & explorata cfl: fingularis comitas beneuolentia nihil non prorfus liberum effe vellet cum in aliorum,, tum vero maxime in amicorum negotiis. Quare reli- gionem curam fi qui ex officio- rum raritate perpendunt , neipfi profc^ld grauiter peccare mihi vi- dentur , inndccnciffimis ple- rum q^ue
Digilized by Coogle
Ep 1 S T O L it.
riimque ac amavitiffimis honiini- bus , quam potiori iure vanis oc- cupationibus deberent legationis cdlpam inurere , cum ipi'^ mo- ras fsepe fepius inie^Vanc feriben- di cupidis & honefta vota ac dc- lideria nouis hinc vel inde luc- crefeentibus impedimentis mo- rentur continuo ac retardent, vt vero quodhucvfque conticuerim atque vnum me ex Angeron» -Myftis .aut Pythagoras djlcipulis *crga te pQtinimum i exhibuerim,
< quem alias ftudiis grauioribus im- rxnerfum: nugis meis interpdladi
non infuiuic^r, voluntati profecto 'xrfca^iftud^npn dcbecadfcnbi qu«
;tui fcmper fimilis- eadem animi pfopcnfione‘i‘abfcntcs. iuxta ac .prsefentes amicos coluit , nec ali- quid vnquana tanti habuit, vt cul- (tumqueiihvtnfque debeo aerhu-
h.;.
• E n s T o L it ii5 fed hominum f^rme aditu atque comercio fcparatumexiftit, quan- doquidem vix adiri poteft abfque nianifefto vitx diferiraine ob mor lis Adrianx propugnacula Solem ipfumin tranfeuntts duplicato ve-
luticlu ciaculantia Pontis huic
» ■*
immediate fubjedi nudamx^ac aperiam planiciem, quae Rofa fer- uida Solis jure.niincupari poflet, ' Semper S0U rubefis ^ torridu Jim* t - perabigve. /
Acceflit longe permolcftum, ac toediofum onus functionis Au* licae qux in eo tota verfaiur vt Eminentilfimi. Cardinales ; ante ambulorum Aulicorum frequen- tiori nuitiero ftipati incedant dum mutuis inter fe certant officiis honoris ac falutis ithpertiedac cau- fa* fibi inuicem vitro citroque oc- currunt-vclad Palatium aut cot>-
Digilized by Googlc
^ S T OT- it. •
grcgationes proficifcuntur tanto quidem scmulationis ftudio ac fa- ftuofo vanx contentionis amt>itU} vt plerumque videas vniuSi hQn nnincionis muricem trahere pojd; fe florem delibatum icalicx nobi- litatis &:■ populo qui rerum. quon- dam potitus eft,;! •
’ i orhtm dumtotumviciar RofHmm -i '^h&hehaty
^ Turfiflimx feruitutis iugum imponere. Has fun^^iones tertia quxdam multo gratior bc magis cx ‘genio ac ingenio meo pbftmo- dum excepit ,Bibliothecx noftrx videlicet, quxhon ita mediocris efl^ per certas ciaffes &: forulos diT fponendx vt tot fclecii libri qui»- bus ipfa tanquam peregrinis mer-, cibus inftrudta eft.hOn amplius coenaculoYum quod queritur Scr neca £ed«/patioii ciiiufdam ambu-
lacu
Dki "’ed by GoogI
Gabrielts Navd.ei lacri ornamenta, imo vero Do- ctorum omnium qucis mefuaden- te mutu5 conceduntur obledta- menra ciTcct , fed quoniam turpe niihi indecorum omnin6 ‘1'bil- fet (quod cu quoque iicut arbi- tror , non ibis inficias ) mercato- res illos imitari qui in medio pre- ciofx fuse fupelleCtiiis deciiffaris manibus fedent aut tubicines qu9rum proprium munus eft ac officium,
ciere vires Mxrtemcjtse nccen- ' ‘dere cantu
.Licet nunquam manus cum lioftc conferant ; volui pariter 6^ ipfc quibufdam tentaraenris expe- riri,, 'vt mihi non iam amplius Pa- rifino fed-Seprimontano Rbma.- •nus Helicon arrideret, vc mihi 'Mufx‘ tot • prifeotum Heroum “klumnar ^fauercncv vt Genius ipfe
' Ei»rSTOLi»E. ^ ZIJ loquendi Sc fermoncs mifGendi tempus non habuetim , fcd nec inuifendi qiiidcm &: oculis perlu- ftrandi tot &c canta Romanx ma* gnicudinis veftigia qux non alibi melius confpiciuntur quaqa inter cxocfas rupes , diruta palatia , Py- ramidas truncas , Columnas di- midiatas&mutanriaflifl:igia,quo- ^ rum in ruderibus iic immiftx funt & quali fepultx vel nobililfimo- rum .iftius temporis xdicylx , vC hefterni illi Qu.irices videantur mihi prorfus in veteris Romx, quemadmodum vermes in homi- nis aut equi cadauere, cumularim ^ ferpere & tumultuose per cius vifeera flexuofis orbibus moveri, adeo promptum cft hic 6c com- muni ferme omnium vfu recep- tum inter infanos antiquorum co- natus verfari U quocunque te
K
Di.jiti7ed by Goosit
, ii8 Gabrielts Navd^ei conuertas non mod6 tennploruni 'Thermarum minas infpicerc,
^ SedCurios jam dimidhf^ humero^
" que minorem ' Corvinum ^ Galhdm auriculis na* soque carentem,,
Nec mentiar fane fi dixerim mihi fsepius in mentem vcniffc quafi racemationes quafdam aut ’ fpicilegia poft diuerfos Audorcs qui jamdudumin hac antiquita- * tum' viaderaiatione- defudarunt, infticuere, &: pcrfcrucari diligen- ter quantum vnicuique iftorum fidei tribuendum fit &: quid verum aut falfum, quid vtile vel vanum, quid fidum aut genuinum in eiuC- modi fignis , tabulis &: sedificiis cenfendum fit , prscclara & facili methodo explicare , , nunquam cnim,fat fcio, tibi perfuadere poC- ClarilTimc Pratxc , quam dili- genti
Digitized by Gou^k
• -^5= J't. )f^: 's wTq^ f ^ ■,-n ■ y >
""gCMiti ac.ycrAci^X:enag6go & cx-. ploratore res iftac indigeat , qua:, propter iiVeptiffitriarri vulgi tradi- tionem Se innatum probis omni- biis vetnftatis amorem, miracti- JumTui penes ignaros faciunt Sc hofpites 'incautos ludificant ple- rumque ac decipiunt , fed oua tibi mitto fubuentanea Sc vota narro irrita cum itinere quod nobis in Pirentes Sc Flaminiarafub Efuria- libus, feriis inftiruendurh. cft , . li- bertas erepta, fic quidquam ainr.. piius- de iftis laboribus cogitandi.^ ■ Habes igitur remdras abfque quH bus failfct officium hominis* tibi dcditiffirniiuique obferuantifliiSi fcdulo cxfeqitus fuiflem > , quod verb fingulari tua hqmaj^iitate fior tus . dp jiQ ffi m« amore iuhil tam Iqngaj pclT^tione .^dctraauih iri fufpic^JiEisLb^cnamdiiu.d
K z "
* ;
- y C-oo^li-
lio Gabrielis NArDJEi* en fifto mc & coadam confi- / tentcm reum quo mihi* facilius- quidquid eft peccati indulgeas magna me fimul cura ac (ufplcio- jne liberes , ego fiquidem qui ranti ' facio tuam egregiam indolem mo- ♦ ribus fuauiffimis &: acri judicio temperatam, quanti fortaffe nul- lam alterius teciim in gratia per- petuo remanere majorem in mo- dum defidero , nec aliud abs te in prsefenria peto nifi vr recentem femper mei memoriam teneas, atque certiffima tui in liie amoris indicia, quemadmodum ce non ita pridem peculiari titula fecifTe cx meorum literis cognouijoftendas, | meque nobiliffimis tuis Cognatis iisdemque veteribus meis Amicis U Dominis Moubrunio & Vellai- rio commertdatum habeas. Vale, Rom^c dic Februari) 1631*. I
Doihf^ i
. Digitized by Goo^’
I
V
■ 'C;*' E P 1 s T 6 X 2.it -
•\ t “
XXVIII.
" *DcFltjfimo Viro' Domino ^eiro Gajferdo Diiiierfis Ecclefidt Frapoftto y Ca^
^ ' hut Maudiius S, P. D» ' ' v» '•
# On pofTum non gratulari y e- -i. N licmenter felicitati tii^
.mine Gaffende qui per tbr-lSjS- 'pulos 'cmel incepta nauigaciou^ .Ph) fi cre fpicurc^' portum tan- dem aftigifti ; fed loingc vch^-/ -mentiiis mihi gratulandum cfTc arbitror ) quod apud tc ftatuifti.^ muirStih iter fiifcipe^re,Jiec in Gratr ^cianiV a^c aliam Mundi plagatn cogitaVeV' priufquira totum ' id quod fuperbft in Moralibus ne- gotiis eodem, ftudiorum impetii abfblucris , integramque, Epicuri Philofophiam' abr:horafnpm con- tempiu”5£. temporum injuria lau- dabili admodum > ac ftrcmio ccb-
Digitized by Google
2lX Gabrielis Navdasi natu vindicaris^ Ita enim confi- lij tui ratio , quam Elaeo pariter _non difplicerc ex eius literis cog- noui, nonmc folum hoc magno timpre ac metu liberauit, quem cx rei difficultate, ne vnquam ipfa perficeretur animo meo concepe- ram : Sed mihi praeterea fpcm non mediocrem iniccit, priores Epiftolas meas , in quibus tam ar- denter hoc vnum a fe flagitaui, eo tibi gratiores fuiffe & magis ac- ceptas, quod Amicorum tuorum I confiliis & omnium Eruditorum votis fuerint ipfe perfimilcs,&: ab I eodem vcluti genio didatse. Quamobrem finem nunc impono Par^eneticis meis fermonibus vc cibi fuppetias veniam & in tam praeclaro ad difficili negotio ani- | mose defudanti brbuiter fubindi- cem qux vel officio meo infer-
. - uienr^
Digilized by Google
oiens, veHiiis petitfQnibus obtem- perans,rahquamhute^.Opcriiquo4 prx fnanibusbabcs , inaximopcre* conducentia’ in quibufdamxum locis , tum Au<^idribus; adnotaui* Et vero licet mulca ^finti^eadcm-' - que penitus diuerfa, de,qqibUs0 ih hac Epiftola conucnirc AmiciiTime Gaffcnde , nulla t ^ ^ men potipri iure.prxcedere de- bent & narrationis exordium du-
j - • ■ ,
cere quam ea, propter quae ipfa-r . q||act Epiftola a me fufeepta efb ..jykmics igitur vna